Κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση και νομιμότητα

 ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ

Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας  

Καθηγητής της Νομικής Σχολής  ΑΠΘ.

Αναδημοσίευση από: https://www.kathimerini.gr/   10.12.2022 

 

Το Σύνταγμα ορίζει ότι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), στους οποίους μπορεί να ανατίθενται με νόμο και κρατικές υποθέσεις, οι δε Αρχές τους εκλέγονται από τον λαό. Το Σύνταγμα ορίζει επίσης ότι το κράτος ασκεί στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης εποπτεία, η οποία συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας.

Ο συνταγματικός νομοθέτης αναθέτει τις πιο πάνω υποθέσεις στους δημοκρατικά νομιμοποιημένους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι αποτελούν τμήμα της δημόσιας διοίκησης, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότερη λειτουργία του διοικητικού συστήματος καθώς τα αιρετά όργανα γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών απ’ ό,τι τα κεντρικά όργανα του κράτους.

Ταυτόχρονα η κρατική εποπτεία αποβλέπει στην τήρηση της αρχής της νομιμότητας, καθώς επιτάσσει την παρακολούθηση της εφαρμογής των κανόνων δικαίου εκ μέρους των οργάνων των ΟΤΑ.

Οι ν. 4623 και 4625/2019 ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και η Απόφαση 2377/2022 του ΣτΕ

Γράφει ο  Θανάσης Γ. Ξηρός

 Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

Αναδημοσίευση από: https://www.airetos.gr/  7/12/2022

1. Η κυβερνητική πρωτοβουλία το καλοκαίρι του 2018 να καθιερώσει την αναλογική και στις αυτοδιοικητικές εκλογές συνάντησε την έντονη αντίδραση της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης. Προεξοφλώντας ότι η εφαρμογή της στην προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση δέκα περίπου μήνες αργότερα θα διαταράξει «τη διοικητική αποτελεσματικότητα» των Δήμων και των Περιφερειών», ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας δήλωσε ότι, όταν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, θα την αποκαταστήσει και θα καταργήσει το νέο εκλογικό σύστημα. Αμφότερα, δηλαδή η αποκατάσταση και η κατάργηση, αποτέλεσαν και δεσμεύσεις του κατά την πρόωρη προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία την 7η Ιουλίου 2019.

Επιδεικνύοντας μοναδική συνέπεια και αξιοσημείωτη ταχύτητα, θα σπεύσει λίγες ημέρες μετά την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης να διεκπεραιώσει την πρώτη δέσμευση. Με δύο διαδοχικές και σε μικρή χρονική απόσταση μεταξύ τους νομοθετικές πρωτοβουλίες, μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές και πριν από την εγκατάσταση των νέων αρχών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης την 1η Σεπτεμβρίου του 2019,προβλέφθηκε, κατά σειρά, ότι:

ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022 : Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α

 ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022 : Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α – Αρμοδιότητα Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου.

ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022  

Πρόεδρος: Δ. Σκαλτσούνης, Αντιπρόεδρος

Εισηγητής: Μ. Τριπολιτσιώτη, Σύμβουλος

 

Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α – Αρμοδιότητα Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου.

 

Από τις διατάξεις 102 παρ. 4 και 103 παρ. 4 εδάφιο β' του Συντάγματος συνάγεται ότι ο συντακτικός νομοθέτης θέσπισε ένα ιδιαίτερο νομικό καθεστώς πειθαρχικού ελέγχου των αιρετών εκπροσώπων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, το οποίο διαφέρει εκείνου που έχει θεσπισθεί για τους κρατικούς υπαλλήλους, ως προς τα πειθαρχικά όργανα, τη διαδικασία ελέγχου και τις ποινές. Από τον συνδυασμό των ανωτέρω συνταγματικών διατάξεων με τις διατάξεις των άρθρων 233, 234 και 238 του ν. 3852/2010, σύμφωνα με τις οποίες η πειθαρχική διαδικασία στα αιρετά όργανα των ο.τ.α. χωρεί υπό την απαραίτητη έκδοση σύμφωνης γνώμης πειθαρχικού συμβουλίου αποτελούμενου κατά πλειοψηφία από τακτικούς δικαστές, αλλά ολοκληρώνεται μόνο με την έκδοση εκτελεστής διοικητικής πράξης, με την οποία ο Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ως το όργανο με την αποφασιστική αρμοδιότητα, αποφαίνεται αιτιολογημένα για την τέλεση ή μη του πειθαρχικού παραπτώματος και την επιβολή της ποινής, συνάγεται ότι, σε περίπτωση συμφωνίας του Συντονιστή με το περιεχόμενο της σύμφωνης γνώμης του πειθαρχικού συμβουλίου, αυτός εκδίδει πράξη αντίστοιχου περιεχομένου με τη γνωμοδότηση· σε περίπτωση, όμως, διαφωνίας του Συντονιστή με τη γνωμοδότηση αυτή,  το εν λόγω όργανο μπορεί να απόσχει και με αιτιολογημένη πράξη του να αναπέμψει την υπόθεση στο πειθαρχικό συμβούλιο, για νέα κρίση (μειοψηφία). Συνεπώς, δεν είναι νόμιμη απόφαση  Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με την οποία επιβλήθηκε πειθαρχική ποινή σε αιρετό όργανο ο.τ.α., εκδοθείσα υπό την αντίληψη ότι ο Συντονιστής δεσμευόταν απολύτως από τη γνωμοδότηση του πειθαρχικού συμβουλίου

Αντισυνταγματική η τροποποίηση της ρύθμισης για τον ορισμό Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες μετά τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών (ΣτΕ 2037/2021)

Παραβίαση των αρχών της λαϊκής κυριαρχίας, της ισότητας των όρων του εκλογικού ανταγωνισμού και της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης του λαϊκού φρονήματος

 Lawspot.gr

Αντίθετη στο Σύνταγμα κρίθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας η τροποποίηση,  μετά τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών,  της ρύθμισης για τον ορισμό Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες (ΣτΕ 2037/2021).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, ο Ν. 3852/2010 προέβλεπε ότι στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες, οι οποίες είχαν οριστεί στο σύνολό τους ως μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, ορίζεται Αντιδήμαρχος ο δημοτικός σύμβουλος που έχει εκλεγεί στην εκλογική περιφέρεια της δημοτικής κοινότητας, ανεξαρτήτως της δημοτικής παράταξης στην οποία αυτός ανήκει. Μόνη επιφύλαξη αποτελούσε ότι, εφόσον ανήκει σε δημοτική παράταξη άλλη από αυτήν του Δημάρχου, η παράταξή του δεν θα αντιταχθεί στον ορισμό του. Ο νόμος αυτός ίσχυε κατά τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών της 26ης Μαΐου και της 2ας Ιουνίου 2019.Με την επίδικη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 περίπτ. στ’ του Ν. 4623/2019, ωστόσο, τροποποιήθηκε η ανωτέρω ρύθμιση περί ορισμού Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες και προβλέφθηκε πλέον ο ορισμός ως Αντιδημάρχου δημοτικού συμβούλου της πλειοψηφούσας δημοτικής παράταξης εκλεγέντος στην οικεία εκλογική περιφέρεια, άλλως, σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοιος, στην πλησιέστερη.

Αντισυνταγματική η μεταβολή τρόπου ανάδειξης προέδρου συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές.

 Από: LAWSPOT.

ΣτΕ Γ´ Τμ. (5μ): 2366/2021

Πρόεδρος: Δ. Σκαλτσούνης, Αντιπρόεδρος ΣτΕ

Εισηγητής: Α. Χρυσικόπουλος, Πάρεδρος ΣτΕ

Αντισυνταγματική η μεταβολή του τρόπου ανάδειξης του προέδρου συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές της 26.5.2019 με τους νόμους 4623/2019 και 4625/2019 (αντίθετη μειοψηφία). Παραπομπή στην Ολομέλεια.

Τα άρθρα 79 και 40 (παρ. 4) του ν. 3852/2010, όπως είχαν τροποποιηθεί με τα άρθρα 67 και 63 του ν. 4604/2019 (Α΄ 50/26.3.2019) και ίσχυαν κατά τον χρόνο διεξαγωγής των δημοτικών εκλογών της 26.5.2019, όριζαν ότι ως πρόεδρος του συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων εκλέγεται, με μυστική ψηφοφορία από το σύνολο των μελών του συμβουλίου, ο σύμβουλος «ενός από τους δύο πρώτους κατά σειρά εκλογής συνδυασμούς, που έλαβε τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης μεταξύ των υποψηφίων του συνδυασμού του», ενώ, κατ’ εξαίρεση, αν ο πρώτος κατά σειρά εκλογής συνδυασμός συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, ως πρόεδρος του συμβουλίου της κοινότητας αναδεικνύεται απευθείας ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος του συνδυασμού αυτού.

Υπεξαίρεση στην υπηρεσία εις βάρος Δήμου

ΣυμβΕφΠατρών 9/2018

Υπεξαίρεση στην υπηρεσία εις βάρος του Δημοσίου με αντικείμενο αξίας άνω των εκατόν πενήντα χιλιάδων ευρώ κατ’ εξακολούθηση. Αποφασίζεται η παραπομπή στο ακροατήριο του κατά τόπον αρμοδίου Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, της κατηγορουμένης, η οποία ούσα δημοτική υπάλληλος ιδιοποιήθηκε παράνομα χρήματα τα οποία έλαβε λόγω αυτής της ιδιότητάς της αυτής και τα οποία ανήκαν κατά κυριότητα στον Δήμο, η δε ζημία που προκάλεσε στην περιουσία αυτού ήταν μεγαλύτερη των εκατόν πενήντα χιλιάδων ευρώ.

Αριθμός: 9/2018

(Αριθ. Ειδ. Βιβλίου: 9/2018)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΦΕΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ

Θεμιτή κατά το ΣτΕ η θέση σε αργία των αιρετών που παραπέμπονται για κακούργημα

H θέση σε αργία των αιρετών οργάνων λόγω παραπομπής κακούργημα, δεν αποτελεί μέτρο καταφανώς απρόσφορο, ούτε υπερβαίνει προδήλως το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού δημόσιου συμφέροντος.

ΣτΕ 360/2017 Τμήμα Γ' - Συνοπτική περιγραφή

Καθιστώντας υποχρεωτική την επιβολή αργίας στα αιρετά όργανα των Ο.Τ.Α. σε περίπτωση παραπομπής τους σε δίκη για κακούργημα, αδιαφόρως εάν το κακούργημα έχει ή όχι σχέση με την άσκηση των καθηκόντων τους, ο νομοθέτης στάθμισε την απαξία των εγκλημάτων αυτών και τη συνακόλουθη ανάγκη προστασίας του δημόσιου συμφέροντος και επέλεξε το μέτρο τούτο για την εξυπηρέτηση του θεμιτού αυτού σκοπού, έθεσε δε ως πρόσθετη προϋπόθεση επιβολής του εν λόγω διοικητικού μέτρου την επιβολή προσωρινής κράτησης ή περιοριστικών όρων. Λαμβανομένου δε υπόψη ότι πρόκειται για μέτρο προσωρινό, που δεν συνεπάγεται μόνιμο αποκλεισμό από την άσκηση των καθηκόντων, ούτε κωλύει τη συμμετοχή στις δημοτικές εκλογές των δημοτικών αρχόντων, σε βάρος των οποίων έχει επιβληθεί, η θέση σε αργία των ως άνω αιρετών οργάνων λόγω παραπομπής σε δίκη για κακούργημα, δεν αποτελεί μέτρο καταφανώς απρόσφορο, ούτε υπερβαίνει προδήλως το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού δημόσιου συμφέροντος.

Κώλυμα συμμετοχής Δημοτικού Συμβούλου για λόγους ηθικού συμφέροντος.

Με τις διατάξεις του άρθρου 99 του ν. 3463/2006 και του άρθρου 10 της Υ.Α. 16852/2011 (Β΄ 661/20-4-2011), θεσπίζεται κώλυμα συμμετοχής των δημοτικών συμβούλων στις οικείες συνεδριάσεις, το οποίο ιδρύεται και από μόνη τη συνδρομή στο πρόσωπό τους ηθικού συμφέροντος, ανεξαρτήτως αν προκύπτει ή αποδεικνύεται και οποιοδήποτε υλικό συμφέρον του ίδιου προσώπου. Τέτοιο, εξ άλλου, ηθικό συμφέρον απορρέει και από μόνη την ιδιότητα του δημοτικού συμβούλου ως μετέχοντος στη διοίκηση εταιρείας, ένεκα της οποίας υπέχει υποχρέωση πίστεως προς αυτήν (βλ. άρθρο 390 Ποιν. Κώδικα), εφόσον το συλλογικό όργανο του δήμου καλείται να αποφανθεί για ζήτημα που την αφορά, όπως, ιδίως, όταν πρόκειται για τη λήψη αποφάσεως σχετικής με την εκτέλεση συμβάσεως μεταξύ του δήμου και της εταιρείας.

Ο Δήμος έχει μόνο γνωμοδοτική αρμοδιότητα στην έγκριση ή τροποποίηση σχεδίου πόλης ή πολεοδομικής μελέτης.

Ανεπίτρεπτη η μετατροπή ρέματος σε οδό. Απόφαση 62/2017 ΣτΕ (Ε’ Τμήμα)

Προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Πότε είναι επιτρεπτή η ένταξη των ρεμάτων σε πολεοδομική ρύθμιση. Ο οικείος δήμος δεν έχει αποφασιστική αλλά μόνο γνωμοδοτική αρμοδιότητα, όσον αφορά την έγκριση ή την τροποποίηση του σχεδίου πόλεως ή της πολεοδομικής μελέτης. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία επιχειρείται ο καθορισμός κοινόχρηστου χώρου, έχει εκτελεστό χαρακτήρα. Ο καθορισμός χάνδακα ως οδού εντός των ορίων οικισμού προϋφιστάμενου του 1923 επιχειρήθηκε αναρμοδίως από τον οικείο ΟΤΑ. Μη νόμιμα επιτράπηκε επέμβαση στη φυσική λειτουργία ρέματος διά της μετατροπής του σε οδό. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.

Η Απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους Συμβασιούχους

ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΣΤΟ "ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ"

Δημοσιεύτηκε η πολυσυζητημένη το Πρακτικό της 9^ης Γενικής Συνέλευσης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου της 10^ης Μαίου 2017 για τους Συμβασιούχους. Πρόκειται για την πολυσυζητημένη Απόφαση που απασχολεί τους Δήμους, τους εργαζομένους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου σε αυτούς καθώς και γενικότερα δοκιμάζει τις σχέσεις Κυβέρνησης και Αυτοδιοίκησης. Εισηγήτρια ήταν η Σύμβουλος κ. Μαρία Αθανασοπούλου ενώ στην ίδια κατεύθυνση ήταν και η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου κ. Μιχαήλ Ζυμή

Σύμφωνα με την Απόφαση γίνεται ομοφώνως αποδεκτό ότι:

«…η αυτοδίκαιη παράταση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 16 του ν. 4429/2016, των συμβάσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου οκτάμηνης διάρκειας του άρθρου 205  του ΚΚΔΚΥ, για την κάλυψη των αναγκών των Ο.Τ.Α. στον τομέα της καθαριότητας, αντιβαίνει στις διατάξεις του άρθρου 103 παρ. 7 εδ. α΄ και 8 εδ. α΄ και β΄ του Συντάγματος, διότι οδηγεί στην κάλυψη των αναγκών αυτών με προσωπικό προσλαμβανόμενο εξαιρετικά, χωρίς οποιαδήποτε διαδικασία επιλογής ή διαγωνισμού, κατά παρέκκλιση των προμνησθεισών συνταγματικών αρχών της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της ισότητας, που διασφαλίζονται με τους όρους του άρθρου αυτού (103 Σ/τος). Οι συμβάσεις αυτές έχουν συναφθεί σε συνάρτηση αποκλειστικά και μόνο προς το αντικείμενο εργασίας, ήτοι την καθαριότητα, που το προσωπικό αυτό εκτελεί, ενώ οι ανάγκες τις οποίες αυτές καλύπτουν δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν χαρακτήρα πρόσκαιρο, εποχικό ή περιοδικό. Περαιτέρω, αποσυνδεόμενες από την κάλυψη εποχιακών και πρόσκαιρων αναγκών, ενώ οι σχετικές τους δαπάνες εκτελούνται σε βάρος όχι μόνο των εσόδων των ανταποδοτικών τελών καθαριότητας αλλά και των κάθε είδους εσόδων των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, οι συγκεκριμένες προσλήψεις διενεργούνται κατά παράβαση των ρυθμίσεων της 33/2006 Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου «Αναστολή διορισμών και προσλήψεων στο Δημόσιο Τομέα» (Α΄ 280, όπως η ισχύς της παρατάθηκε διαδοχικά με τελευταία, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, παράταση έως 31.12.2016 με την 51/30.12.2015 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου), σύμφωνα με την οποία αναστέλλεται η πρόσληψη του πάσης φύσεως προσωπικού των Ο.Τ.Α., εξαιρουμένου ρητά (άρθρο 4 παρ. 1 περ. κγ΄ της ως άνω ΠΥΣ, όπως προστέθηκε με το άρθρο 8 του ν. 4325/2015, Α΄ 47) μόνον του προσωπικού που προσλαμβάνεται για την αντιμετώπιση εποχικών αναγκών ή άλλων περιοδικών και πρόσκαιρων αναγκών.

Α. ΙΙ.3. Περαιτέρω, η διάταξη του άρθρου 16 του ν. 4429/2016 έρχεται σε αντίθεση και με τις διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας, (Οδηγία 1999/70/ΕΚ του Συμβουλίου της 28.6.1999, όπως ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με το π.δ.164/2004), διότι επέρχεται ανεπίτρεπτη, κατά το άρθρο 5 του π.δ. 164/2004, διαδοχικότητα συμβάσεων που καταρτίζονται και εκτελούνται μεταξύ του ίδιου εργοδότη και του ίδιου εργαζόμενου, με την ίδια ειδικότητα και με τους ίδιους όρους εργασίας, η οποία είναι δυνατή κατ' εξαίρεση, μόνον εφόσον δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους, οι οποίοι απαιτείται να εξειδικεύονται κατά περίπτωση (βλ. σκέψ. Α.Ι.2.1.)…..»

Ως προς την θεώρηση των χρηματικών ενταλμάτων η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποφαίνεται κατά πλειοψηφία ότι : «Με τη ρύθμιση του άρθρου 25 του ν. 4456/2017 επιχειρείται η νομιμοποίηση τόσο των διενεργηθεισών με τη διαδικασία αυτή δαπανών καθαριότητας, μεταξύ άλλων και των υπηρεσιών των Ο.Τ.Α., όσο και εκείνων που πρόκειται να διενεργηθούν έως τις 31.12.2017. Προβλέπεται δε η κατά προτεραιότητα εκκαθάριση των αντίστοιχων δαπανών από τα έσοδα των ανταποδοτικών τελών καθαριότητας και, αν αυτά δεν επαρκούν, από τα κάθε είδους έσοδα των Ο.Τ.Α., γενικά και μη προοριζόμενα για την κάλυψη των δαπανών αυτών. Επομένως, τίθεται κατά παράβαση των προεκτεθέντων εθνικών και κοινοτικών κανόνων δικαίου. Ειδικότερα, α. Με τη διάταξη αυτή παραβιάζεται ο συνταγματικά κατοχυρωμένος στο άρθρο 98 παρ. 1 εδ. α' του Συντάγματος προληπτικός έλεγχος, διότι με αυτήν σκοπείται η αποφυγή των συνεπειών που συνεπάγεται η άσκηση του ελέγχου αυτού, η οποία καταλήγει στη μη θεώρηση των χρηματικών ενταλμάτων, με τα οποία εντέλλονται μη νόμιμες δαπάνες………………

β. Η διάταξη αυτή έρχεται ευθέως σε αντίθεση προς εκείνες του άρθρου 7 του π.δ. 164/2004, καθώς, κατά το μέρος με το οποίο επιδιώκεται καταβολή των ήδη δεδουλευμένων αποδοχών των εργαζομένων, αν και οι ρυθμίσεις της συμπίπτουν κατ’ αποτέλεσμα με τα ορισθέντα στην παράγραφο 2 αυτού, εντούτοις, δεν επάγονται των λοιπών συνεπειών του ως άνω άρθρου, που είναι, σύμφωνα με την παράγραφο 1, εκείνες της αυτοδίκαιης ακυρότητας των συναφθεισών (κατά παράβαση των άρθρων 5 και 6 του ιδίου π.δ/τος) συμβάσεων…………….Πολλώ δε μάλλον, είναι ανεπίτρεπτη από τις ως άνω διατάξεις η συνέχιση της απασχόλησης των εργαζομένων βάσει των άκυρων συμβάσεων, κατά παραβίαση της συνταγματικώς επιτρεπόμενης (άρθρο 103 παρ. 8 εδ. α΄) εξαιρετικής διαδικασίας προσλήψεων βάσει του άρθρου 205 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων, και η καταβολή των αποδοχών τους για το μέλλον.

Τέλος, επισημαίνεται ότι η ρύθμιση της ανωτέρω διάταξης που αφορά στην πληρωμή των σχετικών με τις προμνησθείσες συμβάσεις δαπανών από τα κάθε είδους έσοδα των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού (πέραν των εσόδων από τα ανταποδοτικά τέλη καθαριότητας) οδηγεί σε τυχόν ανατροπή των ήδη καταρτισμένων προϋπολογισμών των εν λόγω Ο.Τ.Α. και ενδεχομένως τίθεται  θέμα αντίθεσης της διάταξης αυτής και προς τις διατάξεις του άρθρου 102 του Συντάγματος»

Στο Β΄σκέλος της Απόφασης που αφορά τη θεώρηση των χρηματικών ενταλμάτων και την νομιμότητα της καταβολής των δεδουλευμένων στους συμβασιούχους μειοψήφησαν οι : η Πρόεδρος Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, οι Αντιπρόεδροι Ιωάννης Σαρμάς, Σωτηρία Ντούνη, Μαρία Βλαχάκη και Γεωργία Μαραγκού και οι Σύμβουλοι Ελένη Λυκεσά, Ευαγγελία - Ελισάβετ Koυλουμπίνη, Αγγελική Μυλωνά, Βασιλική Σοφιανού, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δέσποινα Τζούμα, Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Αργυρώ Μαυρομμάτη και Γεωργία Παπαναγοπούλου, διατυπώνοντας διαφορετικά επιχειρήματα ο καθένας.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΤΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΣτΕ 2790/2014 Χαρακτηρισμός οδών ως δημοτικών ή κοινοτικών - Αρμοδιότητα πολεοδομικού σχεδιασμού

Από τις ισχύουσες διατάξεις θεσπίζεται ειδική διαδικασία για την ανακήρυξη και τον καθορισμό εθνικών και επαρχιακών οδών, δεν προβλέπεται όμως διαδικασία χαρακτηρισμού οδών ως δημοτικών ή κοινοτικών. Τυχόν εκδιδομένη από δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο πράξη χαρακτηρισμού δημοτικής ή κοινοτικής οδού δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, αφού δεν έχει καμία νομική συνέπεια, ούτε δεσμεύει τα διοικητικά όργανα, που είναι αρμόδια να εκδώσουν διοικητική πράξη συναρτωμένη με τον χαρακτήρα της οδού ούτε επηρεάζει τα δικαιώματα των ιδιοκτητών των ακινήτων, από τα οποία διέρχεται η οδός, δεδομένου ότι οι ιδιοκτήτες αυτοί μπορούν, προσφεύγοντας στα πολιτικά δικαστήρια, να ζητήσουν την αναγνώριση και προστασία των δικαιωμάτων τους. Η ιδιότητα δηλαδή μιας οδού ως δημοτικής ή κοινοτικής συνιστά ζήτημα πραγματικό, εφ΄ όσον ο νόμος δεν προβλέπει ειδική διαδικασία, η οποία να προσδίδει στην οδό τον ανωτέρω χαρακτηρισμό. Η προθεσμία προσβολής με αίτηση ακυρώσεως αποφάσεως, με την οποία αναγνωρίζεται δημοτική οδός σε κυριότερη ή μοναδική, δεν κινείται από τη δημοσίευσή στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αλλ΄ από τη γνώση ή τυχόν κοινοποίησή της εν όψει του περιεχομένου της θεσπιζομένης πολεοδομικής ρυθμίσεως, που περιορίζεται στην αναγνώριση συγκριμένης ή συγκεκριμένων οδών, δεδομένου και ότι για την αναγνώριση δεν διασφαλίζεται η δημόσια ή ατομική γνωστοποίηση και πρόσκληση για τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων και την υποβολή ενστάσεων, ώστε διά της σχετικής δημοσιότητας να καθίσταται γνωστή στον ευρύτερο κύκλο των εχόντων έννομο συμφέρον για την προσβολή της. Ένα γήπεδο θεωρείται ότι έχει πρόσωπο, δηλ. κοινό όριο σε οδό, που το καθιστά οικοδομήσιμο, όταν ανεξαρτήτως αν η οδός αυτή είναι εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική, υφίσταται νομίμως και είναι ήδη διανοιγμένη εις τρόπον, ώστε να είναι προσπελάσιμη και να παρέχει πράγματι επικοινωνία με το γήπεδο. Η έκδοση διοικητικής πράξεως αναγνώρισης οδού συνιστά άσκηση αρμοδιότητος πολεοδομικού σχεδιασμού, η οποία δεν έχει εντοπισμένο χαρακτήρα, επομένως πρέπει να επιχειρείται με προεδρικό διάταγμα.

Πρόεδρος: Α. Θεοφιλοπούλου, Αντιπρόεδρος ΣτΕ
Εισηγητής: Χ. Λιάκουρας, Πάρεδρος ΣτΕ
Δικηγόροι: Ν. Αγγελής, Π. Δαμουλή

Το δικαίωμα της ψήφου των Προέδρων των Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων στο Δημοτικό Συμβούλιο.

 Του Δημήτρη Κατσούλη

Σύνοψη Γνωμοδότησης 

Ο νομοθέτης καταστρώνει με το άρθρο 67, παρ.8  του ν. 3852/2010 την συμμετοχή των Προέδρων και Δημοτικών Κοινοτήτων στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου όταν συζητείται θέμα που αναφέρεται στην Κοινότητα. Ορίζεται ακριβώς ότι: «Στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου προσκαλούνται οι πρόεδροι των τοπικών και δημοτικών κοινοτήτων, καθώς και ο εκπρόσωπος της τοπικής κοινότητας όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται ειδικά θέματα, που αφορούν τις αντίστοιχες κοινότητες. Για τα θέματα αυτά, τα ανωτέρω πρόσωπα μετέχουν στη συζήτηση με δικαίωμα ψήφου. Σε περίπτωση μη πρόσκλησης, η σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου είναι άκυρη.». Εν συνεχεία ο νομοθέτης αποσαφηνίζει την έννοια «ειδικά θέματα» ως τα θέματα που αφορούν ειδικά την δημοτική ή τοπική κοινότητα. Συγκεκριμένα,  με άρθρο 81, παρ.1, στοιχ. β΄εδ. γ΄ του ν. 3852/2010 ορίζει την συμμετοχή των Προέδρων και Δημοτικών Κοινοτήτων ως εξής:  «Συμμετέχει στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, στις οποίες καλείται υποχρεωτικά με δικαίωμα ψήφου, όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται θέμα που αφορά ειδικά την αντίστοιχη δημοτική κοινότητα». Ομοίως  για τον Πρόεδρο ή τον εκπρόσωπο της Τοπικής Κοινότητας ορίζεται στο άρθρο 80, παρ.3, εδ. β του ν. 3852/2010 ότι «Ο πρόεδρος του συμβουλίου της τοπικής κοινότητας και ο εκπρόσωπος της τοπικής κοινότητας μετέχει στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου με δικαίωμα ψήφου, όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται θέμα που αφορά ειδικά την αντίστοιχη τοπική κοινότητα». Κοινή συνισταμένη των ανωτέρω διατάξεων είναι: η συμπερίληψη στην Ημερήσια Διάταξη θέματος «που αφορά ειδικά την αντίστοιχη δημοτική (ή τοπική) κοινότητα». Ο νομοθέτης απαιτεί την ύπαρξη ειδικής σχέσης του θέματος με την Κοινότητα.

Εν προκειμένω η έννοια της «ειδικής σχέσης» αναφέρεται σε αντιδιαστολή με την γενική σχέση των θεμάτων προς το σύνολο ή μέρος της εδαφικής περιφέρειας του Δήμου. Η ειδική σχέση συνεπώς ισοδυναμεί με την αποκλειστικότητα του θέματος, δηλαδή πρέπει να αφορά αποκλειστικά την συγκεκριμένη τοπική ή δημοτική κοινότητα. Ακόμη μάλιστα και εάν το θέμα αναφέρεται σε περισσότερες της μίας τοπικές ή δημοτικές κοινότητες η ψήφος του προέδρου πρέπει να προσμετράται ειδικά ανά τοπική ή δημοτική κοινότητα και όχι στην γενική πλειοψηφία.

Το Συμβούλιο Επικρατείας αναγνωρίζει στους ΟΤΑ την αρμοδιότητα της καθαριότητας των τάφων και της αφής των κανδηλίων

Μία σημαντική Απόφαση του Δ΄Τμήματος του Συμβουλίου Επικρατείας έρχεται να βάλει τέλος στην αμφισβήτηση του δικαιώματος των Δήμων να μισθώνουν την υπηρεσία καθαριότητας των ταφικών μνημείων και την αφή των κανδηλίων είτε να παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες με δικό τους προσωπικό. Γύρω από το θέμα αυτό έχουν υπάρξει αρκετές αντιδικίες ενώ Αποφάσεις κατωτέρων δικαστηρίων έχουν στερήσει τα δημοτικά νεκροταφεία από σημαντικούς πόρους και έχουν δώσει την ευκαιρία σε διάφορες μορφές εκμετάλλευσης να δρουν σε βάρος του δημοτικού συμφέροντος. Μετά από αυτή την Απόφαση αναμένεται επικουρικά και η διάταξη του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών να θέσει οριστικό τέρμα στην αμφισβήτηση.

Το ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ δημοσιεύει αυτούσια την Απόφαση του ΣτΕ

1079/2015 ΣΤΕ

Διαδημοτικά κοιμητήρια. Παραχώρηση στην κοινοπραξία, που είχε αναλάβει την κατασκευή του κοιμητηρίου, δικαιώματος εκμίσθωσης του καταστήματος που βρίσκεται σε αυτό. Η διαφορά που γεννάται από την αμφισβήτηση της απόφασης σφράγισης του καταστήματος, που έχει μισθώσει ο αιτών, είναι διοικητική και υπάγεται στην ακυρωτική αρμοδιότητα του ΣτΕ. Η αιτούσα κοινοπραξία δεν είχε δικαίωμα να εκμισθώσει το κατάστημα, κατά τρόπο που να αποστερεί το Σύνδεσμο από τις προσόδους του από τις υπηρεσίες καθαριότητας των τάφων και αφής των κανδηλίων, τις οποίες υπηρεσίες έχει δικαίωμα να παρέχει ο ίδιος, απευθείας ή με εργολαβία κατόπιν διαγωνισμού. Απορρίπτεται η αίτηση ακύρωσης. Η υπόθεση εισήχθη στην επταμελή σύνθεση με την αριθ. 1074/2012 απόφαση του ΣτΕ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 

Υποχρεωτική η εντός ενός μηνός μεταβίβαση των επιχορηγήσεων για τα λειτουργικά των Σχολείων από τον Δήμο στις Σχολικές Επιτροπές

Η ΠΡΑΞΗ 269/2015 ΚΛΙΜ. ΤΜ.7 ΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Το Ελεγκτικό Συνέδριο με την Πράξη 269/2015 του Κλιμακίου του 7ου Τμήματος αποφάνθηκε ότι ο Δήμος έχει υποχρεώσει να μεταβιβάζει στις οικείες Σχολικές Επιτροπές εντός μηνός από την αποδοχή τις πιστώσεις για τις λειτουργικές ανάγκες των Σχολείων. Η μη τήρηση της προθεσμίας δεν καθιστά μη νόμιμη την εκπρόθεσμη μεταβίβαση μπορεί όμως να συνιστά παράβαση καθήκοντος για τα αρμόδια όργανα του Δήμου, δηλαδή το Δημοτικό Συμβούλιο αλλά και τους υπηρεσιακούς παράγοντες. Το ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ δημοσιεύει αυτούσια την Πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πράξη 269/2015 Κλιμ. Τμ. 7 - Συνοπτική περιγραφή

Θεσμοθετήθηκε η ειδικότερη υποχρέωση της διάθεσης ποσοστού ύψους 9% των προερχόμενων από τον Φ.Ε.Φ.Ν.Π. πιστώσεων στις Σχολικές Επιτροπές κάθε δήμου για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των σχολείων της εδαφικής του περιφέρειας, και δη εντός ορισμένης προθεσμίας (το αργότερο μέσα σε ένα μήνα από την ημέρα που θα λάβουν γνώση της απόφασης κατανομής). Ορίστηκε, επίσης, ότι η μη τήρηση της ως άνω προθεσμίας δύναται να οδηγήσει σε ανάκληση από τον Υπουργό Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης της μεταβιβασθείσας προς το δήμο πίστωσης και μεταφορά της στον προϋπολογισμό της κατά τόπον αρμόδιας Περιφέρειας, προκειμένου από αυτήν πλέον, καθ’ υποκατάσταση του δήμου, να διατεθεί για τον ίδιο σκοπό. Ενόσω, πάντως, τέτοια ανακλητική απόφαση δεν έχει εκδοθεί, η προοριζόμενη για τις Σχολικές Επιτροπές πίστωση παραμένει στο δήμο, ως έσοδο αυτού, τυχόν δε ανάλωση της συγκεκριμένης πίστωσης για τη διενέργεια άλλων δαπανών του δήμου προκαλεί έλλειμμα στη διαχείριση του τελευταίου, σε αποκατάσταση του οποίου ευθύνονται τα δημοτικά όργανα που συνέπραξαν στην κατά τα ανωτέρω μη νόμιμη διάθεσή της. Δύναται, όμως, ενόψει του ειδικού προορισμού της πίστωσης να μεταβιβασθεί αυτή και μετά την άπρακτη πάροδο της ορισθείσας προθεσμίας απόδοσης εκ μέρους του Δήμου του καταναμητέου ανά Σχολική Επιτροπή ποσού, μη αποκλειομένης, πάντως, στην περίπτωση αυτή της αναζήτησης ευθυνών από τα όργανα του Δήμου λόγω παράβασης της αρχής της οικονομικότητας, που επιβάλλει την έγκαιρη διάθεση και χρήση των προβλεπόμενων εκ του νόμου μέσων για την υλοποίηση των κρατικών πολιτικών, ή της αποκατάστασης της όποιας ζημίας προκαλείται σε βάρος της Σχολικής Επιτροπής εξαιτίας της καθυστέρησης απόδοσης. Νόμιμες δαπάνες.

ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ