Η «διπλή ψήφος» στις αυτοδιοικητικές εκλογές: Ένα εργαλείο νομιμοποίησης ή αλλοίωσης της λαϊκής βούλησης;

Από τον «πρωθυπουργοκεντρισμό», στην «δημαρχοκεντρική» Επιτελική Τάξη;

Του Ηλία Παναγιωτακάκου

Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται η πρόταση του Υπουργείου Εσωτερικών για την εισαγωγή νέου εκλογικού μοντέλου στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2028, που θα επιτρέπει στον ψηφοφόρο να δηλώνει δύο προτιμήσεις: έναν κύριο και έναν εναλλακτικό συνδυασμό στο ίδιο ψηφοδέλτιο.

Τι σημαίνει Δημοκρατία όταν οι διαδικασίες της τροποποιούνται με τρόπο που, αντί να υπηρετούν τη λαϊκή κυριαρχία, τη μεταφράζουν σε τεχνικό αποτέλεσμα; Η κυβερνητική πρόταση για «διπλή ψήφο» στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σύγχυσης: μια φαινομενικά καινοτόμα παρέμβαση, που όμως εδράζεται σε μια βαθιά πολιτική σκοπιμότητα – να ελέγξει, να προβλέψει και τελικά να χειραγωγήσει το εκλογικό αποτέλεσμα.

"Πρόεδροι δημοκρατικά διορισμένοι"

 

Του Στέφανου Παραστατίδη

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς αντιλαμβάνεται η ΝΔ το επιτελικό κράτος και κατ’ αντιστοιχία τη δημοκρατία στην περίπτωση της αυτοδιοίκησης.

Πιο συγκεκριμένα, στο Άρθρο 29 του νέου εκλογικού νόμου που έφερε η κυβέρνηση για την αυτοδιοίκηση αναφέρει ότι «στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των τριακοσίων ενός (301) κατοίκων, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου λαμβάνει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα».

Τι πρακτικά σημαίνει αυτό; Αν θέλει κάποιος να κατεβεί πρόεδρος σε ένα χωριό, το κριτήριο για να εκλεγεί δεν θα είναι οι ψήφοι των συγχωριανών αλλά η επιλογή του νικητή δημάρχου και μόνο. Επί της ουσίας, δεν έχει καμία σημασία η δημοκρατική διαδικασία και ποιον ψηφίζουν οι πολίτες μιας κοινότητας -η δημοκρατία στο καναβάτσο.

Κατάρτιση Συνδυασμών Υποψηφίων Δημάρχων σύμφωνα με τον Ν.4804/2021

 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ο νομοθέτης του Ν. 4804/2021 καταστρώνει την αποκλειστική υποψηφιότητα μέσω ενιαίου συνδυασμού Υποψηφίου Δημάρχου, ήτοι συνδυασμού που περιλαμβάνει εκτός του υποψηφίου Δημάρχου, τους υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους και τους υποψηφίους συμβούλους των δημοτικών κοινοτήτων. Καταργήθηκε δηλαδή η δυνατότητα συγκρότησης ανεξαρτήτων συνδυασμών για την εκλογή των οργάνων των κοινοτήτων.

1.     Αριθμός Υποψηφίων ανά Συνδυασμό Υποψηφίου Δημάρχου[1].

Οι Εγκύκλιοι για τις Αρχαιρεσίες σε Δήμους και Περιφέρειες

 

Εκλογή Προεδρείου Δημοτικού Συμβουλίου

Εκλογή Μελών Οικονομικής Επιτροπής και Επιτροπής Ποιότητας Ζωής 

Εκλογή Προεδρείου Περιφερειακού Συμβουλίου και Οικονομικής Επιτροπής Περιφερειών

Αλλαγή του εκλογικού συστήματος των Ο.Τ.Α.: Επιστροφή στα παλιά...

 

Άρθρο του Δημήτρη Ι.Κατσούλη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ

Η κατάργηση της απλής αναλογικής για τις εκλογές της Αυτοδιοίκησης  αποτελεί μία εξίσου εμβληματική «μεταρρύθμιση», όπως εμβληματική και ιδεολογικά φορτισμένη ήταν η καθιέρωσή της από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τον γνωστό πρόγραμμα «Κλεισθένης1». Και στις δύο περιπτώσεις προκρίνονται εμμονές και ιδεολογικοπολιτικές στοχεύσεις ευρύτερες πάντως του θεσμικού πεδίου της Αυτοδιοίκησης.

Ο νομοθέτης του Ν.4555/2018 («Πρόγραμμα Κλεισθένης 1») καθιέρωσε την απλή αναλογική χωρίς να προσαρμόσει αντιστοίχως το σύστημα διακυβέρνησης, παρά την ενίσχυση του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη στην Οικονομική και τις λοιπές διοικητικές επιτροπές. Επικέντρωσε την ρητορική του στην εμβάθυνση δήθεν της δημοκρατικότητας χωρίς να εξασφαλίσει την προγραμματική πλειοψηφία η οποία είναι αναγκαία σε κάθε σύστημα δημοκρατικής διακυβέρνησης. Με τις επιλογές του υπονόμευσε την απλή αναλογική.

«Κυβερνησιμότητα» και Δημοκρατία

 Tου Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η εισαγωγή της απλής αναλογικής στην Αυτοδιοίκηση και η συνακόλουθη εκλογή Συμβουλίων στα οποία ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης δεν διαθέτει την πλειοψηφία  έφερε στο προσκήνιο την έννοια της «κυβερνησιμότητας», δηλαδή της δυνατότητας των ΟΤΑ να κυβερνηθούν. Η κυβερνησιμότητα προβλήθηκε ως «νομιμοποιημένο» αντίβαρο απέναντι στην «απονομιμοποιημένη» απλή αναλογική. Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της νέας Κυβέρνησης υπέρ της «κυβερνησιμότητας» των ΟΤΑ πέρασε ως ρεβάνς στην απλή αναλογική, ως πολιτικό απωθημένο. Στην μάχη των «απωθημένων» εξαρχής τάχθηκε κατά της απλής αναλογικής και ευλόγως υπέρ της «κυβερνησιμότητας» η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ.

Σε αυτή την διελκυστίνδα προφανώς ο κυρίαρχος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων στο κεντρικό και τοπικό κράτος ίσως δεν επέτρεπε διαφορετική προσέγγιση.

Η προηγούμενη κυβέρνηση «έκαψε» την ορθή επιλογή της για την εισαγωγή της απλής αναλογικής με την ιδεοληπτική άρνησή της στη προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης στα νέα δεδομένα που αναπόφευκτα θα πρόκυπταν στην σύνθεση των Συμβουλίων και εξαιτίας της ορθής επίσης επιλογής να εκλέγονται άμεσα ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης. Δεν πρέπει όμως να παραβλέπουμε ότι οι πρόνοιες του ν.4555/2018 επέτρεπαν την πλειοψηφία του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη στις Επιτροπές. Συνεπώς η δυσαρμονία δεν θα είχε την έκταση που υπερβάλλοντας ισχυρίζονται οι μαχητές της «κυβερνησιμότητας».

Εν τούτοις, εκτός από τις κρίσιμες αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, αλλαγές που έτσι και αλλιώς είναι αναγκαίες, ανεξαρτήτως του εκλογικού συστήματος, ο νομοθέτης του Κλεισθένη 1 όφειλε να προνοήσει για την διαμόρφωση συνθηκών ομαλής διακυβέρνησης  αφήνοντας στην άκρη τις ιδεοληψίες περί ανόθευτης και άδολης αναλογικής η οποία έτσι και αλλιώς δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε πολιτικοδιοικητικούς θεσμούς παρά μόνο στους συλλόγους και στα σωματεία.

Κλεισθένης 1 και κυβερνησιμότητα: Αλήθεια και Μύθοι

Σχόλιο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Όλες οι Περιφέρειες και το 87,3% των Δήμων έχουν πλειοψηφία Περιφερειάρχη ή Δημάρχου στην Οικονομική Επιτροπή σύμφωνα με τον ν. 4555/2018 (άρθρα 76 &103)

Η εφαρμογή της απλής αναλογικής του ν.4555/2018 για την εκλογή των περιφερειακών και δημοτικών συμβουλίων με άμεση εκλογή του Περιφερειάρχη και του Δημάρχου αποτελεί μία ατελή μεταρρύθμιση διότι δεν συνοδεύτηκε από συστηματική προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών στην πιθανή και εκτεταμένη – και πλέον μετά τις εκλογές, δεδομένη- δυσαρμονία του Συμβουλίου με τον Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη.

Η προηγούμενη Κυβέρνηση αντιμετώπισε την καθιέρωση της απλής αναλογικής περισσότερο ως ιδεολογική εμμονή και αδιαφόρησε για την ενσωμάτωσή της σε ένα νέο και αποτελεσματικό σύστημα διακυβέρνησης.

Σήμερα, οι όροι έχουν αντιστραφεί. Η Κυβερνητική Αλλαγή φέρνει στο προσκήνιο την ουσιαστική έλλειψη συνολικής πρότασης για την βελτίωση του συστήματος διακυβέρνησης με όρους που και την πολιτική αυτονομία της Αυτοδιοίκησης εμπεδώνουν και κυρίως αναδιατάσσουν τη δομή του συστήματος βελτιώνοντας έτσι και την αποτελεσματικότητά του.

Κατά την περιρρέουσα και κρατούσα αντίληψη που διακατέχει κατά κανόνα τις «πλειοψηφίες» το πρόβλημα στο σύστημα διακυβέρνησης είναι η απλή αναλογική και η έλλειψη άνετης και σταθερής πλειοψηφίας στον Δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη. Και επειδή η άμεση κατάργηση της απλής αναλογικής και η επανάληψη των Αυτοδιοικητικών Εκλογών θα αποτελούσε θεσμική εκτροπή και επικίνδυνο πολιτικό ρίσκο προτιμάται ίσως  η αλλοίωση των δημοκρατικών βάσεων του συστήματος διακυβέρνησης με την πολύπλευρη περιθωριοποίηση του Συμβουλίου.

Πρέπει να καταστεί πάντως σαφές κάτι που επίμονα αποσιωπάται: ότι ο νομοθέτης του ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ 1 και της απλής αναλογικής περιόρισε την εφαρμογή της αποκλειστικά και μόνο στην εκλογή του Συμβουλίου. Αντιθέτως εξασφάλισε στον άμεσα εκλεγμένο Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη την πλειοψηφία στην οικονομική επιτροπή και τις λοιπές επιτροπές για το μεγαλύτερο μέρος των ΟΤΑ. Μόνο εκεί που τα ποσοστά των Ηγετών των ΟΤΑ είναι χαμηλά η πλειοψηφία δεν επιτυγχάνεται και η συνεργασία είναι αναπόφευκτη.

Οκτώ επίκαιρες θέσεις για δημοκρατικές τομές «κυβερνησιμότητας» στην Αυτοδιοίκηση

Του Δημήτρη Κατσούλη

Η μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης  των ΟΤΑ πρέπει να υπακούσει σε συγκεκριμένες αρχές και κανόνες. Υποχρεωτικά πρέπει να εδραιωθεί στην συνταγματική επιταγή της εφαρμογής της δημοκρατικής αρχής στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ενώ δεν μπορεί να είναι αντίθετη με το άρθρο 3 του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (Ε.Χ.Τ.Α.)  δεδομένου μάλιστα ότι ο Ε.Χ.Τ.Α. έχει αυξημένη τυπική ισχύ έναντι του εσωτερικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Τούτων λαμβανομένων υπόψη, επισημαίνουμε ότι φορείς άμεσης πολιτικής εντολής και άμεσης λαϊκής νομιμοποίησης είναι το Συμβούλιο και ο Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης. Έμμεση δημοκρατική νομιμοποίηση έχουν τα όργανα που εκλέγονται από το Συμβούλιο (Οικονομική Επιτροπή, λοιπές αποφασιστικές Επιτροπές) και η Εκτελεστική Επιτροπή που ορίζεται από τον Δήμαρχο. Η λαϊκή νομιμοποίηση της Εκτελεστικής Επιτροπής ενδείκνυται να ενισχυθεί και διαμέσου της ανακοίνωσης και διαπίστωσης της εμπιστοσύνης της πλειοψηφίας του Συμβουλίου.

Ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία για τις Δημοτικές Εκλογές 2019 από την ΕΕΤΑΑ

Πατήστε το link

https://www.eetaa.gr/ekloges/docs/05062019_dhmotikes_ekloges_2019_3.pdf

Κωλύματα και ασυμβίβαστα των υπαλλήλων των Ο.Τ.Α στις Αυτοδιοικητικές Εκλογές

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Δικηγόρου, 

τέως Δημάρχου Αυλώνος Ευβοίας

Συχνά κατά το επίκαιρο έτος των εκλογών στους ΟΤΑ τίθενται ερωτήματα σχετικά με το δικαίωμα των υπαλλήλων των Δήμων και των Περιφερειών καθώς και των νομικών τους προσώπων να συμμετάσχουν ως υποψήφιοι στον ΟΤΑ στον οποίο υπηρετούν.

Η απάντηση, δεδομένης κατά την στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό, και της αβεβαιότητας για το τελικό περιεχόμενο της υπό ανακοίνωση μεταβατικής διάταξης με την οποία δεν θα εφαρμοστούν τα κωλύματα του ν.4555/2018 (ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ 1) στις προσεχείς εκλογές αλλά εκείνα του ν.3852/2010 (Καλλικράτης), όπως δήλωσε ο Υπουργός Εσωτερικών, παραθέτουμε την απάντηση σύμφωνα και με τα δύο θεσμικά πλαίσια.

1.    Κωλύματα Υπαλλήλων των ΟΤΑ κατά τον «Καλλικράτη»

Ο νομοθέτης του άρθρου 352/2010 καταστρώνει τις διατάξεις περί κωλυμάτων στο άρθρο 14 για τους Δήμους και στο άρθρο  117 για τις Περιφέρειες.

Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.1 εδ. β του άρθρου 14 του ν.3852/2010  οι Γενικοί Γραμματείς  και υπάλληλοι των δήμων με οποιαδήποτε σχέση εργασίας και εάν υπηρετούν, καθώς και οι δημοτικοί συμπαραστάτες, δεν μπορούν να εκλεγούν Δήμαρχοι, Δημοτικοί Σύμβουλοι και σύμβουλοι δημοτικής και τοπικής κοινότητας στους Δήμους που υπηρετούν.  Με τη διάταξη του εδ. δ΄της ίδιας παραγράφου του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι υπάλληλοι με οποιαδήποτε σχέση εργασίας δεν μπορούν να εκλεγούν στο νέο δήμο που προκύπτει από τη συνένωση των Δήμων στους οποίους υπηρετούν (διάταξη που αφορά τις μεταβατικές καταστάσεις των συνενώσεων όταν προκύπτουν.

Από τα παραπάνω συνάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:

Το κώλυμα εκλογιμότητας είναι απόλυτο για τους υπαλλήλους του δήμου αποκλειστικά και μόνο για την εκλογή τους στο Δήμο αυτόν.

Το κώλυμα ισχύει για όλους τους υπαλλήλους, δηλαδή μόνιμους, με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου αλλά και ορισμένου χρόνου.

Το κώλυμα δεν ισχύει για τα νομικά πρόσωπα του Δήμου, δηλαδή οι υπάλληλοι των δημοτικών νομικών προσώπων και των δημοτικών επιχειρήσεων μπορούν να εκλεγούν στον Δήμο στον οποίο ανήκει το νομικό πρόσωπο στο οποίο υπηρετούν.

Μεταδημότευση για υποψηφιότητα στις Εκλογές της Αυτοδιοίκησης

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Μου τίθεται συχνά το ερώτημα για το τι ισχύει σχετικά με την συμμετοχή στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές υποψηφίων που δεν είναι δημότες του Δήμου ή Δήμου της Περιφέρεια όπου επιθυμούν να είναι υποψήφιοι. Απαντώ: ισχύει ότι ίσχυε πάντοτε.

Αναλυτικά: Ως προς τις Δημοτικές Εκλογές ισχύει η διάταξη του άρθρου 16 του νόμου 3463/2006 το οποίο ορίζει ότι: «   "1. Επιτρέπεται η μεταδημότευση χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων της παρ. 7 του άρθρου 15, όταν πρόκειται μόνο για την υποβολή υποψηφιότητας σε δημοτικές και κοινοτικές εκλογές στους Δήμους και τις Κοινότητες των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης και στους Δήμους ή τις Κοινότητες των νομών, στην περιφέρεια των οποίων υπάγεται ο Δήμος ή η Κοινότητα που ο υποψήφιος είναι ή ήταν πριν γραμμένος στα Μητρώα Αρρένων ή στα δημοτολόγια ή στους εκλογικούς καταλόγους."   2. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί από την 1η Αυγούστου του έτους διενέργειας των εκλογών μέχρι την προηγούμενη ημέρα της κατάθεσης στο αρμόδιο δικαστήριο της δήλωσης κατάρτισης των συνδυασμών. Η απόφαση μεταδημότευσης εκδίδεται υποχρεωτικά μέσα στην ίδια προθεσμία και είναι αμέσως εκτελεστή. Η απόφαση μεταδημότευσης παύει να ισχύει μετά την παρέλευση τριών (3) μηνών από την ανακήρυξη των συνδυασμών, εφόσον αυτός που μεταδημότευσε δεν ανακηρύχθηκε υποψήφιος. Σε αντίθετη περίπτωση εφαρμόζεται, κατά τα λοιπά, η παράγραφος 7 του προηγούμενου άρθρου.»

Κώλυματα και ασυμβίβαστα στον «Κλεισθένη 1»

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το απόλυτο κώλυμα επεκτείνεται για πρώτη φορά στους Ειδικούς Συμβούλους, Ειδικούς Συνεργάτες και Επιστημονικούς Συμβούλους των Δημάρχων και των Περιφερειαρχών καθώς και στους δικηγόρους με πάγια αντιμισθία των δήμων και περιφερειών.Η επιλογή αυτή είναι παντελώς αδικαιολόγητη και αβάσιμη και εάν δεν είναι αποτέλεσμα άγνοιας των συντακτών της διάταξης μάλλον είναι προϊόν εμμονής που παραβιάζει τον κανόνα που ίσχυε γενικώς για τους μετακλητούς υπαλλήλους. Εν τω μεταξύ οι Σύμβουλοι και Συνεργάτες των αιρετών δεν ασκούν διοίκηση παρά μόνο παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη. Με τη διάταξη αυτή στελέχη με γνώση στην αυτοδιοίκηση και στη διοίκηση αποκλείονται από το σύστημα διακυβέρνησης γεγονός που υποβαθμίζει ακόμη περισσότερο το πολιτικό προσωπικό των ΟΤΑ την ίδια στιγμή που δεν αγγίζεται το όριο θητειών.

Η συγκεκριμένη επιλογή πρέπει να εγκαταληφθεί πάραυτα.

Γενικότερα τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα είναι χρήσιμο να τεθούν σε ενδελεχή επεξεργασία, να εκσυγχρονιστούν και να υπηρετούν τον στόχο της ενίσχυσης της τοπικής δημοκρατίας με τον μη περιορισμό των πολιτικών δικαιωμάτων παράλληλα όμως με την ενίσχυση της λογοδοσίας και της πολιτικής ευθύνης των αιρετών.

Ολόκληρο το άρθρο στη συνέχεια:

Πολιτικά κόμματα και Τοπική Αυτοδιοίκηση.

 Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ολόκληρο το άρθρο http://tetradioaftodioikisis.blogspot.gr/p/blog-page_13.html

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι θεσμικό πεδίο της πολιτικής κοινωνίας, δηλαδή του πολιτικού συστήματος. Δεν είναι φορέας της κοινωνίας των πολιτών όπως αφελώς ή δολίως κάποιοι τον εκλαμβάνουν. Αν θέλουμε η τοπική αυτοδιοίκηση να ασκεί δημόσια εξουσία πλησιέστερα στον πολίτη και κυρίως με την συμμετοχή του πολίτη στη διαμόρφωση των δημοσίων πολιτικών, πρέπει να την βλέπουμε ως πολιτικό θεσμό εξουσίας, λογοδοσίας, διαφάνειας και δημοκρατίας. Ως τέτοιος δεν μπορεί παρά να έχει άμεση σχέση με το κομματικό σύστημα. Η σχέση αυτή όμως πρέπει να είναι τέτοια που να εμπεδώσει τα παραπάνω χαρακτηριστικά της εξουσίας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, δηλαδή να είναι πρωτίστως μία σχέση πολιτικής αυτονομίας.

Τα πολιτικά κόμματα ως ζωντανοί και αναγκαίοι θεσμοί της πολυεπίπεδης Δημοκρατίας μας πρέπει να έχουν προγραμματικό λόγο και να διαμορφώνουν με την παιδαγωγική τους λειτουργία πολιτικό προσωπικό που μετέχει και λειτουργεί στο τοπικό και περιφερειακό πολιτικό σύστημα, στους Δήμους και τις Περιφέρειες.

Πενταετής θητεία στην Αυτοδιοίκηση και όριο δύο θητειών

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η Κυβέρνηση με το νομοσχέδιο για το Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ 1 πέραν από την καθιέρωση της απλής αναλογικής χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες πολιτικοδιοικητικής σταθερότητας, επαναφέρει και την τετραετή θητεία των οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Οι λόγοι για την κατάργηση της πενταετούς θητείας δεν είναι σαφείς ούτε αρκεί ο ισχυρισμός ότι αυτή είναι και η θητεία της Κυβέρνησης και της Βουλής. Στην Αυτοδιοίκηση η πενταετής θητεία ισχύει στα περισσότερα από τα κράτη που έχουν σοβαρή με ρόλο και αρμοδιότητες αυτοδιοίκηση.

Η πενταετής θητεία επιτρέπει σε μία Δημοτική ή Περιφερειακή Αρχή να σχεδιάσει και να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα διακυβέρνησης χωρίς να αφήνει στην μέση τα σχέδιά της. Εξάλλου αυτός περίπου είναι ο χρόνος ωρίμανσης, εκτέλεσης και ολοκλήρωσης ενός στοιχειώδους πολιτικού προγράμματος.

Το Ιταλικό δημοτικό εκλογικό σύστημα

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το σύστημα εκλογής των δημοτικών (και επαρχιακών) αρχών στην Ιταλία θεμελιώνεται στον νόμο 142/1990 και για τρεις σχεδόν δεκαετίες εφαρμόζεται σταθερά. Το 1990 η Ιταλία εγκατέλειψε την απλή αναλογική και στο «συμβουλιακό σύστημα δημοτικής διακυβέρνησης» και προσχώρησε στο σύστημα της δημαρχιακής διακυβέρνησης επιτυγχάνοντας την «πολιτικοδιοικητική σταθερότητα» μετά από περιόδους πολιτικής αστάθειας η οποία σε τοπικό επίπεδο πολλές φορές οδηγούσε στον ορισμό των Έκτακτων Επιτρόπων όπως και στις περιπτώσεις της διάλυσης των Συμβουλίων για λόγους διαφθοράς.

Το δημοτικό εκλογικό σύστημα μπορεί να χαρακτηριστεί ως μικτό διότι συνδυάζει το αναλογικό σύστημα της μεθόδου d’Hondt και την πλειοψηφική πριμοδότηση του εκλεγέντος Δημάρχου. Αυτό ισχύει στους Δήμους με πληθυσμό άνω των 15.000 κατοίκων (περίπου 500 από τους 7.900 Δήμους). Εκεί ο Δήμαρχος εκλέγεται με το 50% των εγκύρων ψηφοδελτίων ή όταν δεν συμβαίνει τότε επαναλαμβάνονται οι εκλογές μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων.

Η κατανομή των εδρών των Δημοτικών και Περιφερειακών συμβουλίων σύμφωνα με την απλή αναλογική του Προγράμματος «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»

Ανανεωμένη δημοσίευση 

Άσκηση αναγωγής στα αποτελέσματα του 2014 στους Δήμους της  Στερεάς Ελλάδας  και στις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Αττικής και Ιονίων Νήσων 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής που εισάγεται με το προτεινόμενο από την Κυβέρνηση νομοσχέδιο του Προγράμματος «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι» συναντά ασφαλώς την μήνη των συλλογικών οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ, καθώς και των περισσοτέρων πολιτικών δυνάμεων της Αντιπολίτευσης. Συναντά επίσης και την άκριτη αποδοχή των πολιτικών δυνάμεων της Κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Η ώριμη προσέγγιση του προτεινόμενου εκλογικού συστήματος δεν μπορεί να κινείται ανεξάρτητα από την συνταγματική αποστολή του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και την αναγκαιότητα ουσιαστικής αποκέντρωσης και συνεπώς διαμόρφωσης προϋποθέσεων για την «κυβερνητική σταθερότητα» και την αποτελεσματικότητα των Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι σωματείο, συνδικαλιστικό ή πολιτιστικό έτσι ώστε να αρκεί η δημοκρατική σύνθεση του συλλογικού οργάνου. Απαιτείται ένα λειτουργικό σύστημα διαμόρφωσης πλειοψηφικής διακυβέρνησης την οποία να συνθέτει ο κοινός προγραμματικός λόγος και η συνευθύνη στην διαμέσου αυτού τελική σύνθεση της πολιτικής εντολής της οποίας ο φορέας είναι βέβαια το σύστημα διακυβέρνησης αλλά κινητήριος μοχλός είναι η συγκρότηση και διατήρηση μίας δεδομένης προγραμματικής πλειοψηφίας. Σε αυτήν εξάλλου την κατεύθυνση στοχεύει και η άμεση εκλογή του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη. Η λαϊκή νομιμοποίηση των αιρετών ηγετών του Δήμου και της Περιφέρειας δεν υπολείπεται σε ισχύ από εκείνη των βουλευομένων οργάνων, των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων.

Οι αλλαγές που φέρνει ο «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι» στη συγκρότηση των Δημοτικών και Περιφερειακών Παρατάξεων

 Με τρεις κάλπες οι αυτοδιοικητικές εκλογές!!!

Αλλαγές στους Δήμους

Με το νομοσχέδιο που έδωσε στη δημοσιότητα το Υπουργείο Εσωτερικών η συγκρότηση των Συνδυασμών Υποψηφίων και συνακόλουθα των Δημοτικών Παρατάξεων καθώς και η εκλογή των οργάνων της δημοτικής αποκέντρωσης διαχωρίζονται πλήρως. Δηλαδή, ενώ με το ισχύον σύστημα κάθε συνδυασμός Υποψηφίου Δημάρχου έπρεπε να περιλαμβάνει στην δήλωση τον Υποψήφιο Δήμαρχο, τους Υποψηφίους Δημοτικούς Συμβούλους και τους Υποψηφίους Σύμβουλους Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων καθώς και του Υποψηφίου Εκπροσώπους των Τοπικών Κοινοτήτων, με το προτεινόμενο νομοσχέδιο του Προγράμματος «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣΙ» η δήλωση των Υποψηφίων για τα όργανα του Δήμου είναι διαφορετική από τη δήλωση των Υποψηφίων για τις Κοινότητες (όπως πλέον θα αποκαλούνται όλες οι μονάδες δημοτικής αποκέντρωσης (Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες). Συνεπώς στην Δήλωση του Συνδυασμού αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του Υποψηφίου Δημάρχου και των Υποψηφίων Συμβούλων ανά εκλογική περιφέρεια (δημοτική ενότητα) και με αλφαβητική σειρά των εκλογικών περιφερειών.

Για μια προοδευτική διακυβέρνηση στην Περιφέρεια και τον δήμο

Περί «Κλεισθένη Ι»: Οι κυοφορούμενες αλλαγές είναι ανεπαρκείς και δεν αναβαθμίζουν ουσιαστικά την Αυτοδιοίκηση

Του Κωστή Σιμιτσή*

Αναδημοσίευση από: http://www.kavalapost.gr

Η Αυτοδιοίκηση τα τελευταία χρόνια έχει αποδείξει πως είναι ο πιο επιτυχημένος θεσμός του Κράτους. Βοήθησε την κοινωνική συνοχή, αποκατέστησε τοπικές ισορροπίες, αξιοποίησε πόρους εθνικούς και ευρωπαϊκούς. Κράτησε  όρθια τη χώρα τη δύσκολη εποχή της κρίσης και των Μνημονίων. Οποιαδήποτε προσπάθεια να βελτιωθεί κι άλλο η λειτουργία της είναι επιθυμητή όσο και αναγκαία.

Η μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση που ξεκίνησε με τον «Καποδίστρια» (ν. 2539/1997) και προχώρησε με τον «Καλλικράτη» (ν. 3852/2010) δεν έχει ολοκληρωθεί. Ο νομοθέτης εγκλωβίστηκε στην οικονομική κρίση, στην παθητική υπακοή προς τις εντολές των δανειστών, στην παραλυσία μπροστά σε επιλογές βαρύνουσας σημασίας. Και τώρα τελευταία φαίνεται πως παγιδεύεται ανάμεσα σε πολιτικά ιδιοτελείς σχεδιασμούς και σε ανώριμους πολιτικούς στόχους. Δεν εξηγούνται διαφορετικά η κρυψίνοια και οι διαρροές πληροφοριών με το σταγονόμετρο.

Οκτώ εγγυήσεις για την Απλή Αναλογική σε Δήμους και Περιφέρειες

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η απλή αναλογική ως εκλογικό σύστημα το περιφερειακών και δημοτικών εκλογών είναι στο επίκεντρο του κοινού συνεδρίου ΚΕΔΕ-ΕΝΠΕ που διεξάγεται το διήμερο 18-19 Απριλίου 2018 στην Αθήνα.

Η απλή αναλογική είναι άλλωστε η αιχμή του δόρατος στο νομοσχέδιο με το οποίο επιφέρει την δική της μεταρρύθμιση στην Αυτοδιοίκηση η Κυβέρνηση και ειδικότερα ο ΣΥΡΙΖΑ με το brand name « Κλεισθένης1», ομώνυμο του παλαιότερου Προγράμματος διοικητικής μεταρρύθμισης των Κυβερνήσεων Σημίτη.

Οι Δήμαρχοι και οι Περιφερειάρχες ισχυρίζονται ότι η απλή αναλογική θα διαλύσει την Αυτοδιοίκηση και θα την καταστήσει υποχείριο των μειοψηφιών  ενδεχόμενο που ίσως ενδιαφέρει την Κυβέρνηση. Από την άλλη πλευρά ο Υπουργός Εσωτερικών θεωρεί ότι η απλή αναλογική είναι μία εμβληματική προγραμματική αξία που ταυτίζεται με την δημοκρατία και συνεπώς είναι μοχλός εκδημοκρατισμού της Αυτοδιοίκησης.

Ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευση προαναγγέλλει την κατάργηση της απλής αναλογικής και τη διεξαγωγή των εκλογών του 2019 με το ισχύον σύστημα. Από κοντά στην ίδια πρόθεση φαίνεται ότι συντάσσονται και άλλα κόμματα της Αντιπολίτευσης.

Προσωπικά έχω υποστηρίξει μία διαφορετική άποψη την οποία, μεταξύ των άλλων, αναπτύσσω στο ηλεκτρονικό μου βιβλίο Τομές Δημοκρατίας στην Αυτοδιοίκηση (http://tetradioaftodioikisis.blogspot.gr/2018/01/httponline.html )

Πρόταση για ένα νέο δημοκρατικό σύστημα περιφερειακής αυτοδιοίκησης

Του Δημήτρη Κατσούλη

Μία από τις πολλές παθογένειες του πολιτικού και θεσμικού πολιτισμού μας είναι η απέχθεια προς την πραγματική και σε βάθος αξιολόγηση των θεσμών και των μεταρρυθμίσεων που κατά καιρούς έχουν συντελεστεί. Ως προς την αυτοδιοίκηση η παθογένεια αυτή εντείνεται και από την σχεδόν διαχρονική συνήθεια του πολιτικού προσωπικού να αρνείται να εμπεδώσει αλλαγές που επηρεάζουν τον σκληρό πυρήνα της εξουσίας του και να επιχειρεί να διατηρήσει κεκτημένα εξουσίας κατά τρόπο συντηρητικό και αντιμεταρρυθμιστικό.

Πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα η δημόσια παρέμβαση 41 τοπικών (χωρικών) αντιπεριφερειαρχών οι οποίοι σχεδόν προτείνουν την επιστροφή στο παρελθόν με την ανασύσταση των νομαρχιών και την επαναφορά των αιρετών νομαρχών διαλύοντας έτσι την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση στο βωμό προδήλως της «συντεχνιακής» απόκτησης μεριδίου εξουσίας και θεσμικής οντότητας που ο νομοθέτης δεν τους αναγνώρισε με τη συγκρότηση των Περιφερειών. Ανάλογο αίτημα θα μπορούσαν να αρθρώσουν οι τοπικοί αντιδήμαρχοι ή αρθρώνουν ήδη οι πρόεδροι των τοπικών κοινοτήτων. Η αγωνία των αιρετών με λογική μάλιστα συντηρητικής οπισθοδρόμησης και ανακύκλωσης στην παρακμιακή πολιτική πραγματικότητα δεν μπορεί να έχει μερίδιο στο ώριμο αίτημα των καιρών για  την ενδυνάμωση της περιφερειακής διακυβέρνησης και την ενίσχυση των δομικών της στοιχείων στο πλαίσιο της αναγκαίας προοδευτικής μεταρρύθμισης για πολυεπίπεδη δημοκρατική διακυβέρνησης με Επιτελικό Κράτος και τολμηρή αποκέντρωση σε Περιφέρειες και Δήμους.