Μόνη λύση η αποκέντρωση για τη μεταρρύθμιση του κράτους

 Άρθρο των Απόστολου Παπατόλια, Δημήτρη Περπατάρη

Αναδημοσίευση από ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 

“Η οργάνωση του παρεμβατικού ρόλου του Κράτους αποτελεί βασική προτεραιότητα της σύγχρονης διακυβέρνησης για να επιτευχθούν ο δημοκρατικός έλεγχος της αγοράς, η εγγυημένη προστασία των δημόσιων αγαθών και οι αναγκαίες θεσμικές προσαρμογές στις ραγδαίες τεχνολογικές ανακατατάξεις. Η προοδευτική πλευρά επιμένει να προβάλλει τις δύο τελευταίες δεκαετίες το αίτημα για πλήρη οργανωτική αναδιάρθρωση του Κράτους, προκειμένου αυτό να ανταποκριθεί στον ρόλο ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού «Κράτους-Στρατηγείου», με ισχυρούς θεσμούς αποκέντρωσης και αυτοδιοίκησης και αναβαθμισμένες ρυθμιστικές και ελεγκτικές λειτουργίες.

Καμία οργανωτική ανασυγκρότηση δεν μπορεί, όμως, να ευδοκιμήσει χωρίς να προηγηθεί μια θεμελιακή εκκαθάριση αρμοδιοτήτων και εξουσιών, κατά την οποία τα Υπουργεία θα περιοριστούν στις «στρατηγικές» λειτουργίες, εκχωρώντας τις «υποστηρικτικές» και τις «εκτελεστικές» στην καθ΄ ύλην Αποκέντρωση και την Αυτοδιοίκηση. Η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων μεταξύ Αποκέντρωσης και Κεντρικής Διοίκησης, με παράλληλη ενίσχυση του ρόλου της Αυτοδιοίκησης και της Περιφερειακής Διακυβέρνησης, καθώς και η θεσμική εξασφάλιση (με πόρους και προσωπικό) της αποτελεσματικής άσκησης των αρμοδιοτήτων που θα μεταφερθούν, πρέπει να γίνει κεντρική πολιτική προτεραιότητα του προοδευτικού χώρου. Ο σχεδιασμός, η παρακολούθηση και ο διορθωτικός έλεγχος των εθνικών δημόσιων πολιτικών πρέπει να ανήκουν αποκλειστικά στην Κεντρική Διοίκηση, ενώ η εκτέλεση ή εφαρμογή των εθνικών δημόσιων πολιτικών, δηλαδή η εξειδίκευση και η υλοποίησή τους να κατανέμονται στα καθ΄ ύλην αποκεντρωμένα νομικά πρόσωπα του Κράτους και στην Αυτοδιοίκηση.

Νέος Κώδικας: Τα Συμβούλια στο περιθώριο για ακόμη λιγότερο πολιτικό έλεγχο.

 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ο υπό ψήφιση Κώδικας Αυτοδιοίκησης επιλέγοντας την νομοτεχνική πρακτική της ενιαίας ρύθμισης των συστημάτων διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών ουσιαστικά επιτυγχάνει την περαιτέρω αποδυνάμωση των βουλευόμενων οργάνων και εν προκειμένω του Περιφερειακού Συμβουλίου. Οι ρυθμίσεις αποπνέουν την αντίληψη ότι το Συμβούλιο δεν είναι το ανώτατο αντιπροσωπευτικό όργανο του ΟΤΑ που με την έστω παραβιασμένη αναλογικότητα αντιπροσωπεύει το εκλογικό σώμα αλλά ένα αποστεωμένο συλλογικό όργανο που ασκεί ορισμένες και σπανίως σημαντικές αρμοδιότητες. Κατά την αντίληψη αυτή, το σύστημα διακυβέρνησης είναι οιωνοί «προεδρικό» και συνεπώς ο Περιφερειάρχης όπως και ο Δήμαρχος έχουν μόνο αυτοί το τεκμήριο της πολιτικής αντιπροσώπευσης ή έστω η ισχύς του τεκμηρίου αυτού είναι πολλαπλάσια εκείνης του Περιφερειακού Συμβουλίου. Η αντίληψη αυτή ξεχνά ότι ακόμη και στο «προεδρικό» σύστημα λειτουργούν θεσμικά αντίβαρα έτσι ώστε να ελέγχεται η εκτελεστική εξουσία.

Οι Παρατάξεις στον Νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης

 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Έως σήμερα ξέραμε ότι δημοτικές και περιφερειακές παρατάξεις είναι πολιτικές οργανώσεις που εκπροσωπούν το εκλογικό σώμα του Δήμου ή της Περιφέρειας. Διαμέσου των δημοτικών και περιφερειακών παρατάξεων οι εκλογείς αναθέτουν την εντολή αντιπροσώπευσης. Η σημασία της πολιτικής εντολής είναι κρίσιμη για την λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης ως πεδίο πραγμάτωσης της λαϊκής κυριαρχίας. Φορείς της πολιτικής εντολής είναι οι αιρετοί. Η πλειοψηφία έστω και εάν συγκροτείται εκ του νόμου (3/5 ανεξαρτήτως ποσοστού ψήφων) έχει την πολιτική εντολή να «κυβερνήσει» τον Δήμο και η μειοψηφία έχει την πολιτική εντολή να ασκεί έλεγχο.

Τα ανωτέρω απορρίπτει ο Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης όπως προκύπτει και από το κείμενο της ανάλυσης αξιολογούμενης ρύθμισης του άρθρου 116 όπου αναφέρει: «Προβλέπεται ότι οι επικεφαλής των παρατάξεων έχουν απεριόριστο δικαίωμα να διαγράψουν μέλη της παράταξής τους. Η δυνατότητα αυτή συνδέεται με την ισχυρή και άμεση νομιμοποίησή τους από την εκλογική βάση και το γεγονός ότι στο πρόσωπό τους βρίσκει έκφραση όχι μόνο η πολιτική ταυτότητα του συνδυασμού που επέλεξε το εκλογικό σώμα, αλλά και το γεγονός ότι τους αναγνωρίζεται και τους αποδίδεται η ευθύνη της πορείας και υλοποίησης του σχετικού πολιτικού προγράμματος, για το οποίο έλαβαν τη λαϊκή εντολή. Οι παραπάνω λόγοι δικαιολογούν και το αντίστροφο γεγονός, καθώς δεν είναι δυνατή η διαγραφή του επικεφαλής της παράταξης από τα λοιπά μέλη της παράταξης.» Για τους εισηγητές του νέου Κώδικα οι παρατάξεις δεν είναι παρά οι Επικεφαλής τους και μόνο καθώς κατά την αντίληψη αυτή οι εκλογείς ψηφίζουν μόνο τους επικεφαλής και όχι τον συνδυασμό υποψηφίων!!! Πρόκειται για καινοτόμα πλην όμως αυταρχική και πλήρως ανερμάτιστη θεωρητική σύλληψη που εξηγεί πολλές από τις επιλογές του άρθρου 116.