Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ. ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 101 &102 Συντ.

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

 

Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο μου: Δημήτρης Ι. Κατσούλης, ΤΟΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες πέρα από τον «Καλλικράτη» και τον «Κλεισθένη Ι» Εκδόσεις Δεδεμάδη. Αθήνα, 2019, σελ.444-454

 

Στο ως άνω Βιβλίο μου από το 2019 διατύπωσα την παρακάτω πρόταση αναθεώρησης των άρθρων 101 και 102 Συντ. Η αναδημοσίευση σκοπεύει στην συνεισφορά στον διάλογο για την Αλλαγή στο Κράτος ήτοι την μετάβαση σε ένα σύστημα Πολυεπίπεδης Δημοκρατικής Συγκρότησης με πραγμάτωση της ουσιαστικής αποκέντρωσης και της μεταφοράς της εξουσίας πλησιέστερα στον πολίτη έτσι ώστε η συμμετοχή του να είναι εφικτή και πραγματική αλλά και η λογοδοσία των δημοσίων εξουσιών να καθίσταται πραγματική εμπεδώνοντας έτσι την αρχή της διαφάνειας. Ο συγκεντρωτισμός αποξενώνει τον πολίτη από την δημόσια εξουσία, αποκλείει την πραγματική λογοδοσία και εμπεδώνει την αδιαφάνεια.

Στο παρακάτω κείμενο όπου γίνεται λόγος για «επιτελικό κράτος» δεν έχει καμία σχέση με το «επιτελικό κράτος του Ν.  4622/2019 το οποίο είναι κυρίως συγκεντρωτικό καθώς δεν υφίσταται κατά κυριολεξία επιτελικό κράτος χωρίς ταυτόχρονη αποκέντρωση των εκτελεστικών λειτουργιών στα παρακάτω επίπεδα διακυβέρνησης.

 

Ο νέος πρότυπος Κανονισμός των Περιφερειακών Συμβουλίων βλάπτει σοβαρά την λογοδοσία.

 Σοβαρό πλήγμα για την δημοκρατική λειτουργία των Συμβουλίων η κατάργηση των επερωτήσεων 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη*

Ο πρότυπος κανονισμός του Περιφερειακού Συμβουλίου, παρότι πέρασε ένας χρόνος από την έναρξη της περιφερειακής περιόδου 2024-2028, μόλις στις 17.2.2025 τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή του στην εφημερίδα της Κυβέρνησης (ΦΕΚ 642 Β/17.2.2025).

Ο υπογράφων υφυπουργός κατά την προσφιλή επικοινωνιακή πρακτική των πομφολύγων δηλώσεων  παρουσίασε τον νέο πρότυπο κανονισμό και τον αντίστοιχο των δημοτικών συμβουλίων  ως «ένα μεγάλο πρώτο βήμα για την λειτουργική εφαρμογή ενός πλήρους, συστηματικού και αποτελεσματικού πλαισίου λειτουργίας τόσο των Περιφερειακών όσο και των Δημοτικών Συμβουλίων που θα επιτρέπει εφεξής και θα ενισχύει την επιτυχή παραγωγική διοίκηση των Περιφερειών και των Δήμων ενώ θα διασφαλίζει παράλληλα την εκπλήρωση της αποστολής τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προς όφελος των τοπικών κοινωνικών, σύμφωνα με το άρθρο 102 του Συντάγματος»

Η πραγματικότητα είναι όμως διαφορετική. Ο νέος πρότυπος κανονισμός του Περιφερειακού Συμβουλίου είναι καταρχήν μία προσαρμογή του προηγούμενου στις νέες τροποποιήσεις της νομοθεσίας όπως π.χ. η ειδική συνεδρίαση της λογοδοσίας και μάλιστα με διάθεση περιχαράκωσης  και  περιορισμού των δικαιωμάτων των Περιφερειακών Συμβούλων.

Η μοναδική ή έστω η πλέον σοβαρή αλλαγή που φέρνει ο νέος Κανονισμός είναι η κατάργηση των επερωτήσεων, δηλαδή των προφορικών ερωτήσεων που είχαν δικαίωμα οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι να απευθύνουν δια ζώσης στον Περιφερειάρχη για να λάβουν άμεσες απαντήσεις. Ήταν ένας θεσμός πολιτικού ελέγχου δανεικός από την κοινοβουλευτική νομοθεσία ο οποίος παρότι δεν είχε καταστρωθεί από τον νομοθέτη εν τούτοις είχε εισαχθεί με τους πρότυπους κανονισμούς στην λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου. Αυτόν τον πλέον άμεσο και ουσιαστικό θεσμό πολιτικού ελέγχου ο νέος Πρότυπος Κανονισμός του κ. Σπανάκη τον καταργεί.

Elisa Vigil: «Η Μαδρίτη δείχνει το δρόμο για μια σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Η Elisa Vigil είναι Περιφερειακή Σύμβουλος Μαδρίτης 

(Αναδημοσίευση από: e-ota.gr και Παραπολιτικά https://e-ota.gr/apopseis-scholia/86153/elisa-vigil-i-madriti-deichnei-to-dromo-gia-mia-sygchroni-topiki-aytodioikisi/)

Μία σύγχρονη πόλη του αύριο, είτε είναι η Αθήνα, είτε η Μαδρίτη θα πρέπει να διαθέτει στοιχεία όπως η καινοτομία και να προσφέρει στους νέους της συνθήκες τέτοιες, ώστε να είναι βιώσιμη και πράσινη. Για παράδειγμα, η Μαδρίτη καθιερώνεται πλέον ως μια παγκόσμια δύναμη στην καινοτομία και την ενέργεια της νεολαίας. Η περιοχή είναι γεμάτη από μεταρρυθμιστικά έργα που επανασχεδιάζουν το μέλλον. Πρωτοβουλίες για έξυπνες πόλεις επαναπροσδιορίζουν τη ζωή στις πόλεις, συνδυάζοντας την προηγμένη τεχνολογία με τη βιωσιμότητα, ενώ οι εξελίξεις στην πράσινη τεχνολογία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναδεικνύουν τη δέσμευση της Μαδρίτης για έναν καθαρότερο και πιο φωτεινό αύριο. «Προγράμματα σημαία», όπως το «Madrid Futuro», «Invest in Madrid» και η πρωτοβουλία «Madrid Investment Attraction» (MIA), προσελκύουν παγκόσμιους επενδυτές και στηρίζουν τοπικές startups σε τομείς όπως το «fintech» (η χρηματοοικονομική τεχνολογία), το «edtech» (η εκπαιδευτική τεχνολογία) και το «healthtech» (η τεχνολογία υγείας), τοποθετώντας τη Μαδρίτη σταθερά στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.

Τομές Δημοκρατίας και Αποκέντρωσης χρειάζεται η Αυτοδιοίκηση και όχι «μεταρρυθμιστικές στράκα στρούκες»

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το Ετήσιο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που αυτές τις ημέρες διεξάχθηκε στην Ρόδο, με σύνθημα την «επανεκκίνηση» της Αυτοδιοίκησης,  επισκιάστηκε τελικά από τις ανακοινώσεις του Υπουργού Εσωτερικών για την μεταρρύθμιση που εδώ και πέντε χρόνια έχει υποσχεθεί η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Στο επίκεντρο των προτάσεων είναι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, πρόταση που έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία στα κεφάλια των συνέδρων.

 Ο Υπουργός προανήγγειλε την εφαρμογή ενός παντελώς άγνωστου για τα ελληνικά δεδομένα εκλογικού συστήματος με σκοπό να επιλύσει «το πρόβλημα της μειωμένης συμμετοχής των εκλογέων στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών» και να εξαλείψει «το σημαντικό κόστος διενέργειας του δεύτερου γύρου». Καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών και καθιερώνεται η δυνατότητα διπλής προτίμησης  (γιατί στο μέλλον και περισσοτέρων…;) έτσι ώστε ο εκλογέας ψηφίζει ως πρώτη επιλογή έναν συνδυασμό υποψηφίου Δημάρχου ή Περιφερειάρχη και ως δεύτερη επιλογή έναν άλλο. Εάν κανείς συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50%+1 των εγκύρων ψηφοδελτίων τότε προστίθενται στους δύο πρώτους οι δεύτερες επιλογές που έχουν συγκεντρώσει (από τους υπολοίπους συνδυασμούς) και εκείνος που συγκεντρώσει το μεγαλύτερο άθροισμα εκλέγεται Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης. Η πρόταση δεν αναφέρεται σε κατανομές εδρών αλλά προφανώς το σύστημα ως προς αυτό παραμένει αμετάβλητο καθώς συνάδει με την κρατούσα αντίληψη της «κυβερνησιμότητας».

Η χειραγώγηση της Αυτοδιοίκησης

 

 Άρθρο του πρώην Περιφερειάρχη Πελοποννήσου Παναγιώτη Νίκα

Δημοσιεύθηκε στο ένθετο eota που κυκλοφορεί με την  εφημερίδα Παραπολιτικά. Αναδημοσίευση από:https://e-ota.gr/apopseis-scholia/73819/i-xeiragogisi-tis-aytodioikisis-arthro-tou-pr-perifereiarxi-peloponnisou-panagioti-nika/ 

Η  χειραγώγηση της αυτοδιοίκησης, δηλαδή το ‘’πατρονάρισμα’’, η καθοδήγηση, η κηδεμονία, ο ασφυκτικός έλεγχος από τα κόμματα και κυρίως την κυβέρνηση, υπονομεύει στην πράξη  έναν βαθύτατα δημοκρατικό θεσμό, όπου η σωστή λειτουργία του συνδέεται με την ανάπτυξη, την ευρυθμία, την επίλυση τοπικών προβλημάτων και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Αδέσμευτη αυτοδιοίκηση δεν σημαίνει απουσία ιδεολογίας ή έλλειψη διάθεσης συνεργασίας με την όποια κυβέρνηση και τις κρατικές αρχές στο επίπεδο του προγραμματισμού και της δράσης  για την επίλυση ευρύτερων προβλημάτων και τη γενικότερη πρόοδο. Σημαίνει, όμως και κυρίως,  πίστη στις αξίες του αυτοδιοίκητου, της αποκέντρωσης, της προγραμματισμένης και οργανωμένης δράσης για την επίλυση τοπικών ή περιφερειακών προβλημάτων, με στόχο τη βελτίωση της ζωής των πολιτών.

Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων

Του Δημήτρη Κατσούλη

Είχα δημοσιεύσει στις 27 Ιουλίου 2024 στο: https://topikidimokratia.blogspot.com/2012/07/blog-post.html  πρόταση για την κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Τότε ήταν αίτημα και των 13 Περιφερειαρχών που ξεκίνησαν τον θεσμό της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης στα πρώτα βήματά του. Σήμερα το αίτημα έχει ξεχαστεί, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις ανακτούν διαρκώς έδαφος ενώ οι Δήμοι και κυρίως οι Περιφέρειες δεν αρθρώνουν αντίρρηση στη συνεχή συγκεντροποίηση του πιο συγκεντρωτικού κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κείμενο εκείνο το αναδημοσιεύω γιατί συνεχίζει να είναι επίκαιρο το αίτημα για την κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και την συγκρότηση της πολυεπίπεδης δημοκρατικής διακυβέρνησης θεμελιωμένης στην σχέση Κεντρικού Κράτους, Περιφερειών και Δήμων και στην βαθιά αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρους και λειτουργικά μέσα προς τους Δήμους και τις Περιφέρειες.

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Υδάτων & Κυκλικής Οικονομίας Κωνσταντίνου Ζέρβα

 

Εισήγηση Προέδρου

Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτων

& Κυκλικής Οικονομίας

Κωνσταντίνου Ζέρβα,

Δημοτικού Συμβούλου Θεσσαλονίκης

 

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΔΑΤΩΝ & ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Ιωάννινα, 26 Σεπτεμβρίου 2024

 

Αξιότιμες Συναδέλφισσες, Αξιότιμοι Συνάδελφοι,

Θα ήθελα πριν ξεκινήσω την τοποθέτησή μου να μεταφέρω τα θερμά μου συγχαρητήρια στους ανθρώπους της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) που συμμετείχαν στην τόσο επιτυχή οργάνωση του φετινού Προσυνεδρίου της ΚΕΔΕ.

Η φετινή Προσυνεδριακή Συνάντηση, όπως κάθε φορά που διεξάγεται, αποτελεί μια συνάντηση όχι μόνο απολογισμού - για το τι πράξαμε μέχρι σήμερα για το σύνολο των Δήμων της Χώρας μας - αλλά και μια συνάντηση προγραμματισμού - που θέλουμε να φτά-σουμε και πως μπορούμε να εργαστούμε ακόμη πιο αποτελεσματικά προς όφελος των Δήμων, των Πολιτών και του Περιβάλλοντος.

Όπως γνωρίζετε πολύ καλά, η Επιτροπή Υδάτων & Κυκλικής Οικονομίας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) έχει επεξεργαστεί τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει να επεξεργάζεται μέχρι και σήμερα μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση της «επόμενης ημέρας». Στην ατζέντα των θεμάτων της συγκατα-λέγονται 2 πολιτικές που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις Κεντρικές Υπηρεσίες της Χώρας μας και προφανώς τους Δήμους: την Πολιτική στον τομέα των Αποβλήτων, καθώς και την Πολιτική στον τομέα των Υδάτων.

Χάρης Δούκας: Ο νέος βιώσιμος αστικός πολιτισμός

 

Αναδημοσίευση: www.tovima.gr   04.01.202411:29

Ο κ. Χάρης Δούκας είναι δήμαρχος Αθηναίων.

 

Η έκταση πρασίνου και το ποσοστό κάλυψης με δέντρα είναι το κεντρικό ζητούμενο σήμερα σε πολλές μεγαλουπόλεις είναι πώς θα ενισχυθούν αυτά τα ποσοστά, ώστε να έχει ο πολίτης κοντά στο σπίτι του ένα πάρκο, καθώς και άμεση πρόσβαση σε βασικές υποδομές υγείας και εκπαίδευσης.

Η βιωσιμότητα στις πόλεις μετριέται πλέον με νέους δείκτες. Η έκταση πρασίνου ανά κάτοικο, το ποσοστό κάλυψης της πόλης με δέντρα και αυτό του ελεύθερου προς τον δομημένο χώρο είναι κρίσιμες παράμετροι ενός νέου βιώσιμου αστικού πολιτισμού. Το κεντρικό ζητούμενο σήμερα σε πολλές μεγαλουπόλεις είναι πώς θα ενισχυθούν αυτά τα ποσοστά, ώστε να έχει ο πολίτης κοντά στο σπίτι του ένα πάρκο, καθώς και άμεση πρόσβαση σε βασικές υποδομές υγείας και εκπαίδευσης.

Αυτό καθίσταται περισσότερο από ποτέ αναγκαίο στην Αθήνα, μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη πόλη, με χαμηλό βαθμό ανθεκτικότητας στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και χρόνια προβλήματα, όπως το χαμηλό ποσοστό πρασίνου και δέντρων, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η κυκλοφοριακή φόρτιση, χωρίς μάλιστα βελτιώσεις και σύγχρονες προσαρμογές στο Γενικό Πολεοδομικό της Σχέδιο. Καμία αλλαγή δεν υπάρχει τα τελευταία 30 χρόνια.

Τοπική Αυτοδιοίκηση Περιορισμένης Ευθύνης;

Κώστας Πάσχος

Αναδημοσίευση από: https://www.tovima.gr/    14.12.2023

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι βέβαιο ότι οι εκλεγμένοι άρχοντες ορίζουν τις διοικήσεις του, καταστρώνουν τα πλάνα του και επιλέγουν τους ανθρώπους με τους οποίους θα τα υλοποιήσουν.

Λίγες ήμερες απέμειναν μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων των νέων Δημοτικών και Περιφερειακών αρχών και ακόμα λιγότερες μέχρι την ορκωμοσία των νέων σχημάτων διοίκησής τους. Γεγονός που μου δίνει μια εξαιρετική αφορμή να μοιραστώ κάποιες σκέψεις προκειμένου να βάζουμε τα πράγματα σε τάξη, από την αρχή.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι βέβαιο ότι οι εκλεγμένοι άρχοντες ορίζουν τις διοικήσεις του, καταστρώνουν τα πλάνα του και επιλέγουν τους ανθρώπους με τους οποίους θα τα υλοποιήσουν. Προκειμένου από τις αρχές του νέου έτους να είναι σε θέση να υλοποιήσουν τα υπεσχημένα προγράμματά τους. Και επειδή κάθε αρχή αναπτερώνει την αισιοδοξία, ευελπιστούν όλες και όλοι να μην ξαναπαρουσιαστούν τα όποια προβλήματα, δυσλειτουργίες και προσκόμματα αντιμετώπισαν οι προηγούμενες διοικήσεις προκειμένου στο τέλος της πενταετία να παραδώσουν μία Περιφέρεια ή έναν Δήμο σε καλύτερη κατάσταση από αυτή που παρέλαβαν.

Το χρίσμα

Γράφει ο Παύλος Τσίμας

Αναδημοσίευση από: https://www.kreport.gr/ 12.8.2023

Στις δημοτικές εκλογές του 2010, στην Θεσσαλονίκη, συνέβη ένα μικρό πολιτικό θαύμα. Το ΠΑΣΟΚ- με ισχυρές αντιστάσεις του κομματικού του μηχανισμού- είχε υποστηρίξει την υποψηφιότητα ενός διακεκριμμένου πολίτη, με πολύχρονη παρουσία στα κοινά της πόλης, που βρισκόταν εκτός των κομματικών τειχών, πεισματικά ανεξάρτητος. Η επιλογή του Γιάννη Μπουτάρη ως υποψήφιου δημάρχου (όπως και η ταυτόχρονη επιλογή του Γιώργου Καμίνη στην Αθήνα) ήταν, βέβαια, μια επιλογή αυτοσυντήρησης. Σε μια εξαιρετικά δύσκολη, «μνημονιακή» πολιτική συγκυρία για την κυβέρνηση Παπανδρέου, που σε λίγο θα γινόταν απείρως δυσκολότερη, το ΠΑΣΟΚ δεν είχε καμιά ελπίδα να σπάσει την μακρά- επί 34 ολόκληρα χρόνια- ηγεμονία της ΝΔ στα δημοτικά πράγματα των δύο μεγαλύτερων πόλεων της χώρας, με υποψηφιότητες που θα ανέμιζαν την σημαία με τον πράσινο ήλιο. Μα το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής ήταν να εκλεγεί δήμαρχος Θεσσαλονίκης ένας άνθρωπος που έβαλε τέλος σε μια μακρά περίοδο εσωστρέφειας, επαρχιωτισμού, μιζέριας και πελατειακής διαφθοράς, που άλλαξε την εικόνα, τον «αέρα»  της πόλης, αποκατέστησε τον ιστορικό της χαρακτήρα και της έδωσε μια νέα θέση στον παγκόσμιο χάρτη.

«Ο «δημοκρατικός προγραμματισμός» ως αντίδοτο στην παρακμή της Αυτοδιοίκησης

 

Του Απόστολου Ι.  Παπατόλια,

Δρ Δημοσίου Δικαίου, Πρώην Νομάρχη Μαγνησίας

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: ΤΑ ΝΕΑ,10.8.2023

 

Με τον Ν.1622/1986 εισήχθη στη χώρα μας ο θεσμός του «δημοκρατικού προγραμματισμού» που καθιέρωνε την ενεργό συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στην κατάρτιση και την εφαρμογή προγραμμάτων περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης. Καθώς προωθούσε τη συστημική συνεργασία διαφορετικών διοικητικών επιπέδων, ήταν η πρώτη ουσιαστικά απόπειρα «πολυεπίπεδης διακυβέρνησης» στη χώρα μας, που υποκαταστάθηκε, όμως, γρήγορα από το κοινοτικό Σύστημα Διαχείρισης των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, το οποίο απορρόφησε όλες τις «λειτουργίες διακυβέρνησης»  (προγραμματισμός, υλοποίηση, παρακολούθηση, αξιολόγηση), περιθωριοποιώντας πολιτικά και επιχειρησιακά τα εργαλεία του «δημοκρατικού προγραμματισμού». Έκτοτε, παρά τις προσπάθειες για εξορθολογισμό του καθεστώτος των Δημοσίων Επενδύσεων, δεν επιδιώχθηκε ποτέ ο εκδημοκρατισμός ή η αποκέντρωση του αναπτυξιακού σχεδιασμού. Οι απλές διαχειριστικές λειτουργίες εκτόπισαν, έτσι, οριστικά αυτές του αναπτυξιακού προγραμματισμού με πρώτο «θύμα» την Αυτοδιοίκηση, καθώς τα έργα και οι δράσεις των ΟΤΑ αποφασίζονται από την Κεντρική Διοίκηση με γνώμονα την «επιλεξιμότητα» των δαπανών και τις προτεραιότητες της ενωσιακής γραφειοκρατίας.

Λουκάς Αποστολίδης: Το διακύβευμα των αυτοδιοικητικών εκλογών

 

12.08.2023

Στο επίκεντρο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, παρά τα «μπάνια του λαού», βρίσκονται οι αυτοδιοικητικές εκλογές σε Δήμους και Περιφέρειες.

Κεντρικό διακύβευμα αυτών των εκλογών η αυτονομία των αυτοδιοικητικών θεσμών. Δυο βασικές αντιλήψεις κυριαρχούν και βρίσκονται σε αναμέτρηση, σε σύγκρουση ανάμεσα στις επιλογές που πρέπει να επιλέξει ο κάθε πολίτης.

Η δημοκρατική παράταξη του ΠΑΣΟΚ, αποκέντρωσε την κεντρική εξουσία, θεσμοθέτησε το θεσμό της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης και αναδιοργάνωσε θεσμικά τους Δήμους. Παραχώρησε αρμοδιότητες και πόρους. Με βάση τις αρχές και τις αξίες που εκφράζει ο Ευρωπαϊκός  Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας και το τρίπτυχο ΠΑΣΟΚ: Αυτοδιοίκηση-Συμμετοχή-Δημοκρατικός Προγραμματισμός κυριάρχησαν για πολλές δεκαετίες. Στα τέσσερα επίπεδα της σύγχρονης Δημοκρατίας (τοπικά, περιφερειακά, εθνικά και ευρωπαϊκά) οι αυτοδιοικητικοί θεσμοί στη χώρα μας ζωντάνεψαν την ύπαιθρο, αναβάθμισαν την ποιότητα ζωής των πολιτών και αποτέλεσαν σοβαρό αναπτυξιακό μοχλό για τις τοπικές κοινωνίες.

Στόχος και επιπτώσεις της επαύξησης κατά 150% του αριθμού των υποψηφίων στις Αυτοδιοικητικές εκλογές.

 

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

O Νόμος 4804/2021, ο εκλογικός νόμος της αυτοδιοίκησης που επανάφερε το σύστημα της ex lege ενισχυμένης πλειοψηφίας του συνδυασμού του επιτυχόντος Δημάρχου ή Περιφερειάρχη καθώς και το όριο του 43% αντί του 50%, για την εκλογή Δημάρχου ή Περιφερειάρχη έχει εισαγάγει ρυθμίσεις που στοχεύουν:

Α. Στην διευκόλυνση και ενίσχυση των εν ενεργεία Δημάρχων και Περιφερειαρχών προκειμένου να επιτύχουν την επικράτησή τους έναντι των αντιπάλων τους

Β.  Στον περιορισμό της συγκρότησης περισσοτέρων συνδυασμών αποτρέποντας έτσι την διάσπαση των πολιτικών κομμάτων δυσχεραίνοντας την συγκρότηση «ανεξάρτητων» συνδυασμών

Γ. Θεσπίζοντας όριο για την συμμετοχή στην κατανομή των εδρών το 3%  εμποδίζει την εκπροσώπηση μικρών πολιτικών κομμάτων ή παρατάξεων.

Το μετέωρο βήμα της απλής αναλογικής

Τάσος Σαπουνάκης

Ειπώθηκαν πολλά για το θέμα της απλής αναλογικής. Τα ΜΜΕ την συκοφαντούσαν συνεχώς, τα άλλα κόμματα την απαξίωναν, οι υποτιθέμενες ή επιδιωκόμενες συνεργασίες συναντούσαν συνεχώς αδιέξοδα. Αποτέλεσμα η απλή αναλογική εξουδετερώθηκε (;) και τα παραμορφωτικά εκλογικά συστήματα της ενισχυμένης αναλογικής θεωρήθηκαν αποτελεσματικά.

Ισχυρίζομαι ότι η απλή αναλογική έτσι όπως υλοποιήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. ήταν προβληματική από την αρχή, όσον αφορά την σύλληψη αλλά και την υλοποίηση της. Έχουμε και λέμε:

Γιώργος Παπανδρέου: Συμμετοχική Δημοκρατία αντί μίας εξουσίας λάφυρο προς κατοχή.

 

Συνέντευξη στην Εφημερίδα “Δημοσιογραφος”  και  στον Γιώργο Λαουτάρη

1. Η κυβέρνησή σας θέσπισε την πιο ριζική μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης, τον «Καλλικράτη», που άλλαξε ριζικά τον χάρτη των Δήμων. Περιγράψτε μας τις αντιδράσεις που έφτασαν τότε στο γραφείο σας. Σίγουρα μεταξύ αυτών θα υπήρξαν και κάποιες από την περιοχή μας. Αισθάνεστε δικαιωμένος για εκείνη την απόφαση;

Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» του 2010, αποτελεί συνέχεια του Προγράμματος Καποδίστριας (1997). Και τα δύο, είναι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε το ΠΑΣΟΚ. Στον πυρήνα τους είχαν τη φιλοσοφία της συνένωσης υπαρχόντων Δήμων, με σκοπό την αποκέντρωση της εξουσίας με την ενίσχυση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με γνώμονα την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών.

Και ο «Καλλικράτης», όπως και ο «Καποδίστριας», βρήκε ισχυρές αντιδράσεις που εκφράστηκαν ακόμη και με μεγάλες κινητοποιήσεις, κατανοητές αλλά και άδικες ως προς το περιεχόμενό τους, καθώς παρά την όποια επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε για να χτυπηθεί αυτή η απολύτως αναγκαία μεταρρύθμιση, η ουσία που ενόχλησε, ήταν ότι καταργήθηκε ένας πολύ μεγάλος αριθμός θέσεων εξουσίας, αλλά και αχρείαστων και κοστοβόρων οργανισμών που απορροφούσαν σημαντικούς πόρους που πλήρωναν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο οι πολίτες.

Βέβαια, επειδή καλό είναι να αναδεικνύεται η αλήθεια που πάντα είναι ωφέλιμη, ούτε η πολιτεία, ούτε και οι ίδιοι οι δήμοι και οι περιφέρειες, με κάποιες φωτεινές βέβαια εξαιρέσεις, έπραξαν στη συνέχεια τα δέοντα για να ενισχυθεί περαιτέρω η συμμετοχή των πολιτών, η διαβούλευση και η λογοδοσία, ώστε οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης να καταστούν και πιο ανοιχτοί και πιο αποτελεσματικοί όσον αφορά την αποστολή τους.

Ο Ν.5006/2022 αφήνει την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο περιθώριο της δημόσιας στεγαστικής πολιτικής.

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ψηφίστηκε από την Βουλή και δημοσιεύτηκε πριν λίγες ημέρες ο Ν. 5006/2022 (ΦΕΚ 239/22.12.2022 τεύχος Α’): «Σπίτι μου - στεγαστική πολιτική για τους νέους, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας για κοινωνική κατοικία, στεγαστική αποκατάσταση πυρόπληκτων στην περιοχή «Μάτι» και άλλες διατάξεις». Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης στο επίκεντρο του νομοθέτη θα ήταν ο ρόλος και η αρμοδιότητα των Δήμων κατά κύριο λόγο και των Περιφερειών επικουρικά, για την υλοποίηση των δημόσιων πολιτικών που ρυθμίζει, ήτοι της στεγαστικής πολιτικής για νέους, της κοινωνικής κατοικίας με αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας κ.ο.κ. Ο νομοθέτης του Ν.5006/2022 συνεπής στην συγκεντρωτική αντίληψη για την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών και την περιθωριακή θέση της Αυτοδιοίκησης ρυθμίζει τα ζητήματα με αποφασιστικό ρόλο στην Κεντρική Διοίκηση και μόνο επικουρικό και δευτερεύοντα στην Αυτοδιοίκηση.

Ι. Κοινωνική Αντιπαροχή 

Οι ν. 4623 και 4625/2019 ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και η Απόφαση 2377/2022 του ΣτΕ

Γράφει ο  Θανάσης Γ. Ξηρός

 Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

Αναδημοσίευση από: https://www.airetos.gr/  7/12/2022

1. Η κυβερνητική πρωτοβουλία το καλοκαίρι του 2018 να καθιερώσει την αναλογική και στις αυτοδιοικητικές εκλογές συνάντησε την έντονη αντίδραση της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης. Προεξοφλώντας ότι η εφαρμογή της στην προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση δέκα περίπου μήνες αργότερα θα διαταράξει «τη διοικητική αποτελεσματικότητα» των Δήμων και των Περιφερειών», ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας δήλωσε ότι, όταν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, θα την αποκαταστήσει και θα καταργήσει το νέο εκλογικό σύστημα. Αμφότερα, δηλαδή η αποκατάσταση και η κατάργηση, αποτέλεσαν και δεσμεύσεις του κατά την πρόωρη προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία την 7η Ιουλίου 2019.

Επιδεικνύοντας μοναδική συνέπεια και αξιοσημείωτη ταχύτητα, θα σπεύσει λίγες ημέρες μετά την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης να διεκπεραιώσει την πρώτη δέσμευση. Με δύο διαδοχικές και σε μικρή χρονική απόσταση μεταξύ τους νομοθετικές πρωτοβουλίες, μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές και πριν από την εγκατάσταση των νέων αρχών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης την 1η Σεπτεμβρίου του 2019,προβλέφθηκε, κατά σειρά, ότι:

"Πρόεδροι δημοκρατικά διορισμένοι"

 

Του Στέφανου Παραστατίδη

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς αντιλαμβάνεται η ΝΔ το επιτελικό κράτος και κατ’ αντιστοιχία τη δημοκρατία στην περίπτωση της αυτοδιοίκησης.

Πιο συγκεκριμένα, στο Άρθρο 29 του νέου εκλογικού νόμου που έφερε η κυβέρνηση για την αυτοδιοίκηση αναφέρει ότι «στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των τριακοσίων ενός (301) κατοίκων, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου λαμβάνει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα».

Τι πρακτικά σημαίνει αυτό; Αν θέλει κάποιος να κατεβεί πρόεδρος σε ένα χωριό, το κριτήριο για να εκλεγεί δεν θα είναι οι ψήφοι των συγχωριανών αλλά η επιλογή του νικητή δημάρχου και μόνο. Επί της ουσίας, δεν έχει καμία σημασία η δημοκρατική διαδικασία και ποιον ψηφίζουν οι πολίτες μιας κοινότητας -η δημοκρατία στο καναβάτσο.

Ενεργειακή Δημοκρατία και Τοπική Αυτοδιοίκηση ενάντια στην Ενεργειακή Φτώχεια

 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η ενεργειακή φτώχεια ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, της επικυριαρχίας των μεγάλων κερδοσκόπων στην αγορά ενέργειας αλλά, τελευταία, και των συνεπειών του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία  έχει ενταθεί και προβλέπεται ότι θα λάβει δραματικές διαστάσεις.

Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην τοπική αυτοδιοίκηση και ιδίως στους Δήμους έχει διττό περιεχόμενο: αναφέρεται στην ενεργειακή φτωχοποίηση διαρκώς μεγαλύτερου μέρους της τοπικής κοινωνίας και καθιστά αναποτελεσματικά όποια, όντως αδύναμα, εργαλεία παρέμβασης είχε ο Δήμος. Αναφέρεται όμως και στην ραγδαία και, ίσως στο άμεσο μέλλον, ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους λειτουργίας των δημοτικών υποδομών και ιδίως των ενεργοβόρων υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης αλλά και των σχολικών μονάδων, των κοινωνικών δομών και της διοίκησης. Ήδη η αύξηση του κόστους των καυσίμων καθιστά δύσκολη την χρηματοδότηση της θέρμανσης στα Σχολεία και μόνο ο γρήγορος ερχομός της άνοιξης και η μεταβολή των καιρικών συνθηκών με συνακόλουθη την μείωση της χρήσης του δικτύου θέρμανσης μπορεί να σώσει την κατάσταση έως το φθινόπωρο. Μετά κανείς δεν ξέρει. Το ίδιο και για τις άλλες δομές κοινωνικής φροντίδας όπως οι παιδικοί και βρεφονηπιακού σταθμοί κ.ο.κ.

Αλλαγή του εκλογικού συστήματος των Ο.Τ.Α.: Επιστροφή στα παλιά...

 

Άρθρο του Δημήτρη Ι.Κατσούλη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ

Η κατάργηση της απλής αναλογικής για τις εκλογές της Αυτοδιοίκησης  αποτελεί μία εξίσου εμβληματική «μεταρρύθμιση», όπως εμβληματική και ιδεολογικά φορτισμένη ήταν η καθιέρωσή της από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τον γνωστό πρόγραμμα «Κλεισθένης1». Και στις δύο περιπτώσεις προκρίνονται εμμονές και ιδεολογικοπολιτικές στοχεύσεις ευρύτερες πάντως του θεσμικού πεδίου της Αυτοδιοίκησης.

Ο νομοθέτης του Ν.4555/2018 («Πρόγραμμα Κλεισθένης 1») καθιέρωσε την απλή αναλογική χωρίς να προσαρμόσει αντιστοίχως το σύστημα διακυβέρνησης, παρά την ενίσχυση του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη στην Οικονομική και τις λοιπές διοικητικές επιτροπές. Επικέντρωσε την ρητορική του στην εμβάθυνση δήθεν της δημοκρατικότητας χωρίς να εξασφαλίσει την προγραμματική πλειοψηφία η οποία είναι αναγκαία σε κάθε σύστημα δημοκρατικής διακυβέρνησης. Με τις επιλογές του υπονόμευσε την απλή αναλογική.