Η προσαρμογή των δήμων και των περιφερειών στην κλιματική αλλαγή: η εκπόνηση του Ευρωπαϊκού σχεδίου προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή

 

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών 

O εισηγήτης της Γνωμοδότησης

Matteo Lepore

Δήμαρχος Μπολώνιας (RES) 

I.             ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

1.           Επικροτεί τη δηλωμένη πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναληφθεί κατά το β’ εξάμηνο του 2026 μια ενωσιακή πρωτοβουλία για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και τη διαχείριση κινδύνων. Τονίζει την ανάγκη προαγωγής της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ως νέας αντίληψης περί κοινωνικής και οικονομικής αλλαγής, με τη συμμετοχή του συνόλου της κοινωνίας, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των τεχνικών αρμοδίων οργανισμών έτσι ώστε να ακολουθηθεί μια συνεπής, μετασχηματιστική και συντονισμένη προσέγγιση υπό άρτια πολυεπίπεδη διαχείριση, στην οποία θα λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές ιδιαιτερότητες, κίνδυνοι και ευκαιρίες. Επισημαίνει ότι ο νομοθετικός χαρακτήρας της πρωτοβουλίας θα είναι ζωτικής σημασίας για τη νομοθετική ασφάλεια, τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και την έγκαιρη εφαρμογή των μέτρων για το κλίμα. Εισηγείται, επ’ αυτού, να τεθεί ένας στόχος σε επίπεδο ΕΕ ενόψει του 2050 όσον αφορά την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζητούν αυξημένες επενδύσεις για την αντιμετώπιση της φτώχειας στον τομέα των μεταφορών

Patrik Schwarcz-Kiefer (HU/EPP), μέλος του κομητειακού συμβουλίου της Baranya Vármegye

Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στη συγκέντρωση της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 10 Δεκεμβρίου. Προειδοποίησαν ότι η αποδυνάμωση της πρόσβασης των περιφερειών και των πόλεων σε χρηματοδότηση θα μειώσει την περιφερειακή ικανότητα για αποτελεσματική καταπολέμηση της φτώχειας στον τομέα των μεταφορών, θα αυξήσει τις εδαφικές ανισότητες και θα υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να διαμορφώσουν το μέλλον της Τεχνικής Νοημοσύνης στην Ευρώπη σε τομείς όπως η υγεία, οι μεταφορές και η ενέργεια.

Alberto Cirio (IT/EPP), περιφερειάρχης του Piemonte και πρόεδρος της επιτροπής «Οικονομική πολιτική» (ECON) της ΕτΠ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) εξέδωσε στις 10 Δεκεμβρίου γνωμοδότηση σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ήπειρο της Τεχνικής Νοημοσύνης (ΤΝ) ζητώντας αποκεντρωμένες πρωτοβουλίες, επενδύσεις και καθοδήγηση για να διασφαλιστεί ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες μπορούν να συμμετέχουν πλήρως στον μετασχηματισμό της βιομηχανίας και της κοινωνίας με γνώμονα την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες υποστήριξαν ότι οι διοικήσεις τους βρίσκονται σε μοναδική θέση για την υπεύθυνη ανάπτυξη της ΤΝ σε τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι μεταφορές και η ενέργεια και τόνισαν την ανάγκη να αποφευχθεί ένα «χάσμα ΤΝ» μεταξύ των περιφερειών. Υπογράμμισαν τη σημασία της δημιουργίας μοντέλων ΤΝ που ανήκουν στην ΕΕ και είναι προσβάσιμα, δεοντολογικά και διαλειτουργικά, διασφαλίζοντας παράλληλα την ιδιωτικότητα των δεδομένων και τη δημόσια αξία. 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών: «Η απλούστευση δεν πρέπει να οδηγεί σε συγκέντρωση»

Magdalena Czarzyńska-Jachim (PL/EA), δήμαρχος Σόποτ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών έχει προειδοποιήσει ότι οι προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσαν να περιπλέξουν —και όχι να απλουστεύσουν— τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ.

Σε γνωμοδότηση που υιοθετήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου και επιταχύνθηκε κατόπιν αιτήματος της δανικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τοπική και περιφερειακή συνέλευση της ΕΕ τόνισε ότι οι τρέχουσες προσπάθειες για την προώθηση του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ δεν πρέπει να οδηγήσουν σε συγκέντρωση της ΕΕ, δεν πρέπει να σημαίνουν απλώς απορρύθμιση και δεν πρέπει να οδηγήσουν σε «μείωση» των πολιτικών της ΕΕ ή των υφιστάμενων νομικών προτύπων.

Η γενική εισηγήτρια, Magdalena Czarzyńska-Jachim (PL/EA), δήμαρχος Sopot, δήλωσε:

Ανακάμπτει η αναδιάρθρωση; Η επανασυγκεντροποίηση της πολιτικής συνοχής στην Ιταλία

Των: Raffaella Coletti  & Andrea Filippetti

Δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο( https://www.tandfonline.com/ )   : 2 Νοεμβρίου 2025

Αναδημοσίευση από https://www.issirfa.cnr.it/is-re-scaling-bouncing-back-the-recentralization-of-cohesion-policy-in-italy/

ΣΥΝΟΨΗ

Αυτό το άρθρο εξετάζει την πρόσφατη μεταρρύθμιση της Πολιτικής Συνοχής στην Ιταλία. Αναλύει τα διάφορα μέτρα που εισήχθησαν με τον δηλωμένο στόχο της ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της πολιτικής, τα οποία έχουν συγκεντρώσει την εξουσία πάνω στην περιφερειακή πολιτική και έχουν οδηγήσει σε μια επανακεντροποίηση της διακυβέρνησης της Πολιτικής Συνοχής από τις περιφερειακές στις εθνικές αρχές. Το άρθρο υποστηρίζει ότι αυτή η επανακεντροποίηση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας που ξεκίνησε το 2011 και αντιπροσωπεύει μια συνέχεια της «Λισαβονοποίησης» της Πολιτικής Συνοχής. Επίσης, τοποθετεί αυτήν την εξέλιξη σε αυτό που μπορεί να περιγραφεί ως «ανάκαμψη» της διαδικασίας αναδιάρθρωσης που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980. Αυτή η τάση αντικατοπτρίζει τον ισχυρότερο ρόλο που ανέλαβαν τα κράτη μέλη της ΕΕ μετά τις κρίσεις των τελευταίων δεκαπέντε ετών και έχει ενισχυθεί περαιτέρω από τη νέα ατζέντα οικονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, ωστόσο, θέτει μια πρόκληση για το πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης της ΕΕ.

Μελλοντικός προϋπολογισμός της ΕΕ: ​​Οι περιφέρειες και οι πόλεις είναι απαραίτητες για τη μεταρρύθμιση των επενδύσεων της ΕΕ

 λέει ο Πρόεδρος της ΕτΠ στους εθνικούς ηγέτες

 

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), Kata Tüttő

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), Kata Tüttő, και η εισηγήτρια της ΕτΠ, Isabelle Boudineau, απευθύνθηκαν στους Υπουργούς της ΕΕ που συγκεντρώθηκαν σε άτυπη συνάντηση στη Βαρσοβία, ζητώντας μια ισχυρή και εκσυγχρονισμένη Πολιτική Συνοχής μετά το 2027.

Η Πρόεδρος Tüttő, η οποία συμμετείχε στη συνάντηση των εθνικών υπουργών που είναι αρμόδιοι για την Πολιτική Συνοχής για δεύτερη φορά μέσα σε δύο μήνες, υπογράμμισε τον λόγο για τον οποίο η Ευρώπη και οι πολίτες της χρειάζονται μια ισχυρή και εκσυγχρονισμένη Πολιτική Συνοχής για να αντιμετωπίσουν τις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις. «Τα εδάφη και οι τόποι έχουν σημασία», είπε. «Η αναζήτηση κερδών αποδοτικότητας, γρήγορων λύσεων, οικονομιών κλίμακας και αριστείας δεν θα πρέπει να καθιστά τις πολιτικές της ΕΕ χωρικά τυφλές. Χρειαζόμαστε όλες οι πολιτικές της ΕΕ να είναι εδαφικά ευαίσθητες. Για να αντιμετωπίσουμε τη σημερινή «πολυκρίση» — που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αστάθεια, κλιματική αναστάτωση, κοινωνική ανισότητα και οικονομική αβεβαιότητα — η Ευρώπη πρέπει να κινητοποιήσει την ενέργεια, τη φιλοδοξία, την καινοτομία και την ηγετική ικανότητα όλων των επιπέδων διακυβέρνησης: από τις μικρότερες κοινότητες έως τους δημάρχους των μητροπόλεων και τους ηγέτες των περιφερειών. Η Πολιτική Συνοχής είναι αυτό που τους συνδέει όλους και πρέπει να παραμείνει η ραχοκοκαλιά της ενότητας και της ανθεκτικότητας της Ευρώπης».

Κάλεσε, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να αγωνιστούν για τη διατήρηση των πόρων που διατίθενται για την Πολιτική Συνοχής στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ «τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο με αυτούς της περιόδου 2021-27».

Πρωτοβουλία «GR-eco Islands»

 

Προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, της πράσινης οικονομίας, της ενεργειακής αυτονομίας και της ψηφιακής καινοτομίας στα ελληνικά νησιά έως το 2030

Αναδημοσίευση από: https://sdgs.un.org/partnerships/gr-eco-islands-initiative-promoting-sustainable-development-green-economy-energy#deliverables

Περιγραφή

Η Πρωτοβουλία «GR-Eco Islands» υποδηλώνει τη δέσμευση της Ελληνικής Κυβέρνησης να προωθήσει τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό των ελληνικών νησιών, σε συνδυασμό με το έργο της απανθρακοποίησης των νησιών, αποτελώντας μια καινοτόμο προσέγγιση πολιτικής που μπορεί να εμπνεύσει και να υποκινήσει την αλλαγή τον κόσμο. Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που, μεταξύ άλλων, συνδέονται στενά με τα έως τώρα μη βιώσιμα τουριστικά πρότυπα, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για μια αλλαγή παραδείγματος, σε τοπικό επίπεδο, στην κατανάλωση ενέργειας, την παραγωγή ενέργειας και τα πρότυπα κινητικότητας, προς μια πιο ολιστική προσέγγιση για αειφόρο τουρισμού στα ελληνικά νησιά. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη να προωθηθούν επειγόντως ριζικά καινοτόμες προσεγγίσεις στη διαχείριση των υδάτων και των απορριμμάτων, μετατρέποντας τα νησιά σε βιτρίνες και ζωντανά εργαστήρια κυκλικής οικονομίας. Οι βασικοί πυλώνες της πρωτοβουλίας περιλαμβάνουν την αυξημένη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την προώθηση πρακτικών ενεργειακής απόδοσης, τη βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων και των υδάτων, τη μηδενική έκλυση ρύπων στο περιβάλλον, την ηλεκτροδότηση των μεταφορών, τον πράσινο μετασχηματισμό της γεωργίας και του τουρισμού και την ανάπτυξη πράσινων λιμανιών και άλλες σχετικές υποδομές για φιλικές προς το περιβάλλον θαλάσσιες μεταφορές. Οι παρεμβάσεις αυτές οδηγούν επίσης σε αύξηση της κοινωνικής συνοχής και ευημερίας, σε τοπικό επίπεδο.

Δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την κοινωνική οικονομία: η τοπική και η περιφερειακή προοπτική - Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

 

SEDEC-VII/033

153η σύνοδος ολομέλειας – 8 και 9 Φεβρουαρίου 2023

Εισηγητής

Ricardo RIO (PT/EPP), δήμαρχος Braga

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

-              εξαίρει τη σημασία δυναμικών οικοσυστημάτων της κοινωνικής οικονομίας που μπορούν να βασίζονται σε υποστηρικτικά νομικά πλαίσια και πολιτικές για τη χρηματοδότηση, τη φορολογία και τις δημόσιες συμβάσεις, αλλά και τη δημιουργία μιας θεσμικής δομής που θα περιλαμβάνει μια προσέγγιση επικουρικότητας μεταξύ του ευρωπαϊκού, του εθνικού, του περιφερειακού και του τοπικού επιπέδου διακυβέρνησης·

-              ζητεί μια «λειτουργική έννοια» της κοινωνικής οικονομίας, η οποία να σέβεται την ποικιλομορφία των ήδη υφιστάμενων συστημάτων και να συμπεριλαμβάνει όλες τις επιχειρήσεις που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα οργανωτικά και λειτουργικά κριτήρια, προκειμένου να μην αποκλείονται από την παροχή αποφασιστικής στήριξης για την ανάπτυξη του εν λόγω τομέα. πράγμα που θα μπορούσε να βελτιώσει περαιτέρω τη συνοχή και τη σύγκλιση των πολιτικών σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και να διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση (ικανότητα διασυνοριακής λειτουργίας) και την προβολή του μοντέλου της κοινωνικής οικονομίας·

-              τονίζει την επείγουσα ανάγκη θέσπισης σύγχρονων και αποτελεσματικών πολιτικών κοινωνικής οικονομίας και νομικών πλαισίων που θα διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στις αγορές για την επίτευξη ανοδικής σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών και των κρατών μελών, καθώς και την ανάγκη κινητοποίησης δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης προσαρμοσμένης στις ανάγκες της κοινωνικής οικονομίας· εν προκειμένω, εξαίρει την ανάγκη ευνοϊκών πλαισίων, προκειμένου να παρασχεθεί στον εν λόγω τομέα δυνατότητα ανάπτυξης διασυνοριακής συνεργασίας και διεθνοποίησης·

-              υποδεικνύει την απουσία πρόσβασης σε χρηματοδότηση ως ένα από τα κυριότερα κωλύματα που παρεμποδίζουν την ευόδωση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Είναι επομένως σημαντικό να ενισχυθούν οι συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών μέσων και να συνεχιστεί η κινητοποίηση ιδιωτικής χρηματοδότησης, «υπομονετικών» κεφαλαίων και συμβουλευτικής υποστήριξης, κατάλληλα προσαρμοσμένων στις ανάγκες των κοινωνικών επιχειρήσεων και των οργανώσεων της κοινωνικής οικονομίας·

-              παρακινεί τα κράτη μέλη να εκταμιεύσουν πόρους από τη χρηματοδότηση της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και να ιδρύσουν, με τη βοήθεια του InvestEU, ένα «Ταμείο εγγυήσεων αφιερωμένο στις μικρές και μεσαίες οντότητες της κοινωνικής οικονομίας»·

-              ζητεί πολιτικές εστιασμένες στην προώθηση κοινωνικά υπεύθυνων δημόσιων συμβάσεων και στη συμπερίληψη κοινωνικών απαιτήσεων στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών ως βοηθητικό μέσο για την ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας.

Ο ρόλος των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στη μετάβαση προς μια πράσινη οικονομία (Γνωμοδότηση Επιτροπής Περιφερειών)

ENVE-VII/049

161η σύνοδος ολομέλειας, 18-19 Ιουνίου 2024

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Ο ρόλος των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στη μετάβαση προς μια πράσινη οικονομία

                                     Εισηγήτρια  Loredana Capone (IT/PES), 

πρόεδρος και μέλος του Περιφερειακού Συμβουλίου Απουλίας

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

-   Τονίζει ότι η κυκλική οικονομία δεν είναι καλή μόνο από περιβαλλοντική σκοπιά, διότι εξοικονομεί πρώτες ύλες και παράγει λιγότερα απόβλητα, αλλά και διότι αυξάνει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ μειώνοντας την εξάρτηση και την ανάγκη για νέες εισαγωγές προϊόντων και πρώτων υλών, και καθιστώντας τα εδάφη μας και το αναπτυξιακό μας πρότυπο πιο βιώσιμα, ανταγωνιστικά και ανθεκτικά χωρίς να υπολείπεται κανένας άνθρωπος ή τόπος.

-    Υπογραμμίζει ότι το μεγαλύτερο μέρος των πολιτικών της ΕΕ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας εφαρμόζεται σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο, γεγονός που ασκεί περαιτέρω ισχυρή πίεση στις ικανότητες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης να συμμετέχουν και να ενδυναμώνουν τις τοπικές επιχειρήσεις, τις κοινότητες και την κοινωνία των πολιτών.

-    Προειδοποιεί ότι η μετάβαση από μια γραμμική και εξορυκτική οικονομία σε μια κυκλική και ανατροφοδοτική θα απαιτήσει σημαντικό όγκο επενδύσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία ήδη οι δήμοι και οι περιφέρειες αναφέρουν ότι δεν επαρκεί η χρηματοδότησή τους.

Η Ισχυρή Περιφέρεια στην προοπτική της πραγμάτωσης του ευρωπαϊκού κεκτημένου της Πολυεπίπεδης Δημοκρατικής Διακυβέρνησης

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ι. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Δικηγόρος, πρώην Δήμαρχος Αυλώνος Ευβοίας,Περιφερειακός Σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας  με την παράταξη ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ Η ΣΤΕΡΕΑ

Τελευταία ενημέρωση: 10.5.2024

1.Εισαγωγή

Η Περιφέρεια, η περιφερειακή αυτοδιοίκηση, είναι εκ προοιμίου ο θεσμός όπου συναντάται η εφαρμογή της δημοκρατικής αρχής με την άσκηση των αναπτυξιακών πολιτικών που είτε ανήκουν ήδη στον κύκλο αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας είτε προσδοκούμε ότι στο μέλλον θα επαυξηθούν και θα καταστήσουν τον θεσμό κατ΄εξοχήν πεδίο αναπτυξιακής διακυβέρνησης.

Η Περιφέρεια, ως θεσμός αυτοδιοίκησης προορίζεται να εξελιχθεί επίσης και σε πεδίο συμμετοχικής διακυβέρνησης των αναπτυξιακών πολιτικών. Αυτός ο ρόλος όμως δεν είναι a priori δεδομένος. Η Περιφέρεια, για την οποία θα γίνει εν συνεχεία λόγος, προϋποτίθεται ότι βρίσκεται στο επίκεντρο της πολυεπίπεδης δομής του Κράτους και λειτουργεί ως μέρος ενός συστήματος πολυεπίπεδης δημοκρατικής διακυβέρνησης. Σήμερα αυτός ο ρόλος δεν έχει κατακτηθεί.

Ενίσχυση των δυνατοτήτων και των συνεργειών των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για τις περιφέρειες και τους δήμους

 

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών 

I.    ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ:

1.            χαιρετίζει τις ευκαιρίες που προσφέρουν διάφορες πρωτοβουλίες τις ΕΕ στους δήμους και στις περιφέρειες για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και τη διευκόλυνση της υλοποίησης της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο, οι οποίες συμβάλλουν στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ Βρυξελλών και τοπικών κοινοτήτων. Σκοπός της παρούσας γνωμοδότησης είναι να παρέχει συστάσεις για την ενίσχυση του αντικτύπου αυτών των πρωτοβουλιών στην πράξη

2.            παρακολουθεί την πολύ κρίσιμη παγκόσμια κατάσταση, στο πλαίσιο της οποίας η ανάγκη εξεύρεσης λύσεων για την τριπλή πλανητική κρίση  απειλείται από ασταθείς γεωπολιτικές καταστάσεις και τα ορυκτά καύσιμα χρησιμοποιούνται ως όπλα που καθιστούν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και οικονομίες ευάλωτες στις ασταθείς τιμές της ενέργειας. Οι λύσεις μπορούν να υλοποιηθούν μόνο εάν βασιζόμαστε στους δήμους και τις περιφέρειές μας·

Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την συμμετοχή των πολιτών στην τοπική δημόσια ζωή. (CM/Rec(2018)4)

 

Σύσταση CM/Rec(2018)4 της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη μέλη για τη συμμετοχή των πολιτών στην τοπική δημόσια ζωή

(Εγκρίθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 21 Μαρτίου 2018 στην 1311η συνεδρίαση των Βουλευτών Υπουργών)

Η Επιτροπή Υπουργών, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 15.β του Καταστατικού του Συμβουλίου της Ευρώπης,

Θεωρώντας ότι στόχος του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι να επιτύχει μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των μελών του με σκοπό τη διαφύλαξη και την υλοποίηση των ιδανικών και των αρχών που αποτελούν την κοινή τους κληρονομιά και την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής τους προόδου·

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή των πολιτών βρίσκεται στο επίκεντρο της ιδέας της δημοκρατίας και ότι οι πολίτες που είναι προσηλωμένοι στις δημοκρατικές αξίες, έχοντας επίγνωση των πολιτικών τους υποχρεώσεων και ενεργειών στη δημόσια ζωή, είναι η ψυχή κάθε δημοκρατικού συστήματος·

Επιβεβαιώνοντας την πεποίθησή του ότι η αντιπροσωπευτική δημοκρατία αποτελεί μέρος της κοινής κληρονομιάς των κρατών μελών και αποτελεί τη βάση της συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια ζωή σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

Υπενθυμίζοντας τις πρακτικές άμεσης δημοκρατίας σε ορισμένα κράτη μέλη·

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχική δημοκρατία, η οποία σέβεται και αναγνωρίζει το ρόλο όλων των παραγόντων, μπορεί να συμβάλει και να συμπληρώσει την αντιπροσωπευτική και άμεση δημοκρατία, καθιστώντας τους δημοκρατικούς πιο αποτελεσματικούς , συμβάλλοντας έτσι σε κοινωνίες χωρίς αποκλεισμούς και σταθερότητα·

Πεπεισμένοι ότι η τοπική δημοκρατία είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της δημοκρατίας στις ευρωπαϊκές χώρες και ότι η ενίσχυσή της αποτελεί παράγοντα σταθερότητας·

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΙΙ

 

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΙΙ

(Ευρωπαϊκός Αστικός Χάρτης II)

Μανιφέστο για μια νέα αστικότητα

European Urban Charter II - Manifesto for a new urbanity

Ψήφισμα 269 (2008) 

1. Ο πρώτος Ευρωπαϊκός Αστικός Χάρτης, που εγκρίθηκε το 1992 από το Συνέδριο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, αποτέλεσε  ένα θεμελιώδες βήμα για την απαραίτητη αναγνώριση της αστικής πραγματικότητας. Αυτή η πρωτοβουλία ήταν ο πρόδρομος μιας νέας προσέγγισης που ακολουθήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη, η οποία χαρακτηρίστηκε από την υιοθέτηση πολυάριθμων θεμελιωδών κειμένων σχετικά με την πόλη, που εκπονήθηκαν από άλλους διεθνείς οργανισμούς ή από ενώσεις τοπικών αρχών.

2. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, είδαμε βαθιές αλλαγές στις κοινωνίες, τις οικονομίες και τους πολιτισμούς μας. Σε αυτό το πλαίσιο των τοπικών και παγκόσμιων προκλήσεων και της άνευ προηγουμένου ανάπτυξης της αστικοποίησης, το Κογκρέσο αποφάσισε να αναδιατυπώσει μερικές από τις αρχές που περιλαμβάνονται στην αρχική έκδοση του Χάρτη, για να τις συμπληρώσει και να τις ενημερώσει.

3. Με τον Ευρωπαϊκό Αστικό Χάρτη II, το Συνέδριο προτείνει ένα Μανιφέστο για μια νέα αστυκότητα, μια νέα κουλτούρα της αστικής ζωής, που αποσκοπεί στην ενθάρρυνση των ευρωπαϊκών τοπικών αρχών να οικοδομήσουν μια βιώσιμη πόλη.

Διεθνείς Συνεργασίες ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού: Τύποι και ενέργειες υλοποίησης και έγκρισης. Η νέα εγκύκλιος του ΥΠΕΣ

Αρ. Εγκυκλίου ΥΠΕΣ 2/4166/21.1.2020

Κατόπιν της πρόσφατης ανάληψης των καθηκόντων των αιρετών εκπροσώπων των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών που αναδείχθηκαν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου και της 2ας Ιουνίου 2019, αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών των δήμων και των περιφερειών, σας υπενθυμίζουμε τα εξής:

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 219-220 του ν.3463/2006 και τις όμοιες των άρθρων 96, 101, 202 και 203 του ν.3852/2010, οι δήμοι και οι περιφέρειες αντιστοίχως συνεργάζονται με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και με λοιπούς φορείς της αλλοδαπής, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για τη συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα πόλεων και περιφερειών, αδελφοποιήσεις πόλεων (μόνον οι δήμοι), σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, πρωτοβουλίες της ΕΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και σε πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις και συμφωνίες για την αντιμετώπιση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος.

Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 108-114 του ν.4483/2017, οι ΟΤΑ της χώρας μας συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας για την προαγωγή της εδαφικής συνεργασίας και συνοχής.

Για τη συμβατότητα όλων των ανωτέρω δράσεων των δήμων και των περιφερειών με τις εθνικές πολιτικές, την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, σε σχέση με το εύρος των αρμοδιοτήτων τους και με την επιφύλαξη των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας απαιτείται η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής του άρθρου 4 παρ. 2β του ν.3345/2005 (ΦΕΚ 138 Α΄), όπως κάθε φορά ισχύει που λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του ΥΠ.ΕΣ., του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (μόνο στην περίπτωση συζήτησης θεμάτων των ΕΟΕΣ) και των ενώσεων των οργανισμών της τοπικής αυτοδιοίκησης (ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ). Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αναλογικά και για τους Συνδέσμους των ΟΤΑ. Πιο αναλυτικά:

Η Ευρώπη επενδύει στην Αυτοδιοίκηση. Εμείς γιατί όχι;

 Γράφει ο Παύλος Γερουλάνος
Δημοσιεύεται στο Capital.gr 

Εκθέσεις επί εκθέσεων, θεωρητικές και εμπειρικές μελέτες οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και διεθνών οικονομικών οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ, επαναλαμβάνουν και τεκμηριώνουν εδώ και χρόνια τα προφανή:

•          Αποκέντρωση και ανάπτυξη είναι ευθέως ανάλογα μεγέθη. Η αποκέντρωση δεν είναι απλά ένα αίτημα αιρετών για εξουσία – είναι αναπτυξιακή προϋπόθεση. Χωρίς ισχυρούς δήμους ανάπτυξη δεν υπάρχει.

•          Η αποκέντρωση συμβάλλει στην μεγέθυνση της οικονομίας και στην άμβλυνση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Δείτε για παράδειγμα εδώ: Decentralisationand Economic Growth - Part 1: How Fiscal Federalism Affects Long-TermDevelopment. Χωρίς ισχυρούς δήμους η ανάπτυξη είναι για λίγους.

•  Οι περιφέρειες και οι δήμοι γνωρίζουν καλύτερα τις περιφερειακές και τοπικές ιδιαιτερότητες, μπορούν να αναδείξουν αποτελεσματικότερα τα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους και να υποστηρίξουν την εφαρμογή των αναπτυξιακών πολιτικών. Χωρίς ισχυρούς δήμους η ανάπτυξη που μπορεί να έρθει θα είναι λάθος για την περιοχή.

Το διακύβευμα των Περιφερειακών Εκλογών του 2019

Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Αρκετοί επίδοξοι αιρετοί της Περιφέρειας επικαλούνται  την «αυτοδιοικητική» ιδιότητα και το «αυτοδιοικητικό διακυβευμα» των περιφερειακών εκλογών. Όσοι δεν καταφεύγουν σε αυτό για να αποκρύψουν την κομματική τους στήριξη ή υπαγωγή, το αναμασούν διότι δεν έχουν καταλάβει ότι ο δεύτερος βαθμός «τοπικής αυτοδιοίκησης» στο επίπεδο της Περιφέρειας δεν είναι ούτε Δήμος ούτε Κοινότητα. Πρόκειται για το ενδιάμεσο επίπεδο εξουσίας μεταξύ Κράτους και Δήμων που καθορίζεται από την θέση αυτή. Από την Αυτοδιοίκηση παίρνει την ιδιότητα της πολιτικής και διοικητικής αυτονομίας όπως αυτή καταστρώνεται στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας και από το Κράτος την αποστολή της εκπόνησης των δημοσίων πολιτικών και της υλοποίησής τους με ίδια μέσα και μηχανισμό. Ιδιαίτερα η Περιφέρεια αποτελεί πυλώνα υλοποίησης των ευρωπαϊκών πολιτικών σε εταιρική, συνεργατική και όχι εξαρτησιακή σχέση με το κεντρικό Κράτος, μεταβαλλόμενη σε θεσμό κλειδί για την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πέραν από θεσμός της «αυτοδιοίκησης» η Περιφέρεια είναι πυλώνας της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στην ευρωπαϊκή της διάσταση.

Η ένταξη μάλιστα της Περιφέρειας στο ευρωπαϊκό σύστημα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, εφόσον ασφαλώς εμπεδωθεί ή και κατακτηθεί από τις Περιφερειακές Αρχές του υπερσυγκεντρωτικού και απομακρυσμένου από το «ευρωπαϊκό κεκτημένο» ελληνικού κράτους, μπορεί να γίνει μοχλός χειραφέτησης και ταυτόχρονα υπέρβασης και αποδόμησης του ελληνικού συγκεντρωτισμού.

Οι περιφέρειες καταθέτουν προτάσεις ώστε η πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 να ανταποκρίνεται περισσότερο στις ανάγκες των πολιτών

 O Πρόεδρος της ΕτΠ Karl-Heinz Lambertz (BE/PES)
και η Επίτροπος Corina Cretu

Για τη μείωση των ανισοτήτων και την παροχή περισσότερων ευκαιριών για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) επιθυμεί η πολιτική συνοχής να καταστεί ευκολότερη, πιο ευέλικτη και να μη χρησιμοποιείται ως κύρωση ή κίνητρο για την επίτευξη άλλων στόχων αλλά για τη χωρίς αποκλεισμούς διατηρήσιμη ανάπτυξη. Εκκλήσεις για βελτίωση και νομοθετικές τροπολογίες επί των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πολιτική συνοχής της περιόδου 2021-2027 περιλαμβάνονται σε τέσσερεις διαφορετικές γνωμοδοτήσεις που υιοθέτησαν οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας της ΕτΠ στις 5 Δεκεμβρίου.

Η πολιτική συνοχής, ύψους 3 78 δισ. Ευρώ έως το 2020, είναι και θα παραμείνει την επόμενη δεκαετία το κύριο μέσο της ΕΕ για την προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, τη συμμετοχή των τοπικών φορέων σε κοινές αναπτυξιακές στρατηγικές και την προβολή της δράσης της σε όλες τις κοινότητες. Επαναλαμβάνοντας την αντίθεσή τους στην μείωση κατά 10% που προτείνεται από την Επιτροπή, οι τοπικοί ηγέτες κατέθεσαν σήμερα συγκεκριμένες προτάσεις ώστε η πολιτική να καταστεί πιο αποτελεσματική.

« Οι προτάσεις που κατατίθενται σήμερα θα εκσυγχρονίσουν, θα απλοποιήσουν και θα βελτιώσουν την πολιτική συνοχής, αποδεικνύοντας την προσήλωση των ευρωπαϊκών δήμων και περιφερειών στην ενίσχυση της εν λόγω πολιτικής για να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του μέλλοντος. Χρειαζόμαστε περισσότερη ευελιξία και κοινή διαχείριση ώστε οι στόχοι των ταμείων να υλοποιούνται από κοινού με όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, για να εξασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα έχει τον αντίκτυπο που προσδοκούν οι πολίτες. Αυτό θα επιτρέψει στην πολιτική συνοχής να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις που βιώνει η Ευρώπη όχι μόνο σήμερα, αλλά και στο μέλλον », δήλωσε ο Πρόεδρος Karl-Heinz Lambertz (BE/PES).

Προϋπολογισμός της ΕΕ: οι περικοπές στην πολιτική συνοχής θα υπονομεύσουν τις υποσχέσεις της ΕΕ για κοινωνική πρόοδο

Ένα χρόνο μετά από τη διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων , ένα καίριο ερώτημα παραμένει: πώς θα υλοποιηθούν οι υποσχέσεις των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στην Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής του Γκέτεμποργκ τον Νοέμβριο του 2017; Κατά τη διάρκεια διοργανικής διάσκεψης που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) τη Δευτέρα, εκπρόσωποι περιφερειών και δήμων τόνισαν στην Ευρωπαία Επίτροπο Marianne Thyssen ότι η πολιτική συνοχής της ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

Ο Karl-Heinz Lambertz , Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δήλωσε: «Η ΕΕ πρέπει να επιδιώκει πάντοτε τη χειραφέτηση των πολιτών της δημιουργώντας αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας και προστατεύοντας την υγεία, εξασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω. Ο Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων έθεσε την κοινωνική προστασία και ένταξη ξανά στην καρδιά της ημερήσιας διάταξης της ΕΕ, ωστόσο η υλοποίησή του απαιτεί προσήλωση από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειαζόμαστε έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό της ΕΕ με ισχυρή πολιτική συνοχής μετά το 2020. Οι περιφέρειες και οι δήμοι είναι έτοιμοι να ανανεώσουν την Ευρώπη, ωστόσο η περικοπή ή η συγκέντρωση των πόρων της ΕΕ - ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου - θα υπονομεύσει τη φιλοδοξία μας».

Ένας νέος τρόπος εργασίας για την Ευρώπη: οι περιφέρειες καλούνται να συμμετάσχουν σε πιλοτικό πρόγραμμα για τη βελτίωση της νομοθεσίας της ΕΕ

Στις 14 Νοεμβρίου, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) Karl-Heinz Lambertz συναντήθηκε με αντιπροσωπείες περιφερειών της ΕΕ στις Βρυξέλλες για να παρουσιάσει το νέο Δίκτυο Περιφερειακών Κόμβων ( #RegHub ) και να συζητήσει για τη διαδικασία επιλογής των 20 περιφερειών που θα συμμετέχουν στο πιλοτικό στάδιο (2019-2020). Σύμφωνα με τις συστάσεις της Ειδικής Ομάδας για την Επικουρικότητα , στόχος του εγχειρήματος είναι η παροχή ανατροφοδότησης από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σχετικά με την υλοποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ στην πράξη, πράγμα που θα συμβάλει εν τέλει στη βελτίωση της νομοθεσίας της ΕΕ και στην προσέγγισή της στους πολίτες.

Χάρτης για την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση στην Ευρώπη

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Επειδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση πολλές αρμοδιότητες και ευθύνες είναι επιμερισμένες μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, αναγνωρίζουμε την ανάγκη ΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ για την επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ευρώπη. Κανένα επίπεδο δεν μπορεί να αντεπεξέλθει μόνο του στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Μπορούμε να λύσουμε τα συγκεκριμένα προβλήματα των πολιτών με καλύτερη ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ και ΚΟΙΝΑ ΣΧΕΔΙΑ για  την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων που έχουμε ενώπιον μας.