Ανακάμπτει η αναδιάρθρωση; Η επανασυγκεντροποίηση της πολιτικής συνοχής στην Ιταλία

Των: Raffaella Coletti  & Andrea Filippetti

Δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο( https://www.tandfonline.com/ )   : 2 Νοεμβρίου 2025

Αναδημοσίευση από https://www.issirfa.cnr.it/is-re-scaling-bouncing-back-the-recentralization-of-cohesion-policy-in-italy/

ΣΥΝΟΨΗ

Αυτό το άρθρο εξετάζει την πρόσφατη μεταρρύθμιση της Πολιτικής Συνοχής στην Ιταλία. Αναλύει τα διάφορα μέτρα που εισήχθησαν με τον δηλωμένο στόχο της ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της πολιτικής, τα οποία έχουν συγκεντρώσει την εξουσία πάνω στην περιφερειακή πολιτική και έχουν οδηγήσει σε μια επανακεντροποίηση της διακυβέρνησης της Πολιτικής Συνοχής από τις περιφερειακές στις εθνικές αρχές. Το άρθρο υποστηρίζει ότι αυτή η επανακεντροποίηση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας που ξεκίνησε το 2011 και αντιπροσωπεύει μια συνέχεια της «Λισαβονοποίησης» της Πολιτικής Συνοχής. Επίσης, τοποθετεί αυτήν την εξέλιξη σε αυτό που μπορεί να περιγραφεί ως «ανάκαμψη» της διαδικασίας αναδιάρθρωσης που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980. Αυτή η τάση αντικατοπτρίζει τον ισχυρότερο ρόλο που ανέλαβαν τα κράτη μέλη της ΕΕ μετά τις κρίσεις των τελευταίων δεκαπέντε ετών και έχει ενισχυθεί περαιτέρω από τη νέα ατζέντα οικονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, ωστόσο, θέτει μια πρόκληση για το πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης της ΕΕ.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ. ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 101 &102 Συντ.

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

 

Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο μου: Δημήτρης Ι. Κατσούλης, ΤΟΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες πέρα από τον «Καλλικράτη» και τον «Κλεισθένη Ι» Εκδόσεις Δεδεμάδη. Αθήνα, 2019, σελ.444-454

 

Στο ως άνω Βιβλίο μου από το 2019 διατύπωσα την παρακάτω πρόταση αναθεώρησης των άρθρων 101 και 102 Συντ. Η αναδημοσίευση σκοπεύει στην συνεισφορά στον διάλογο για την Αλλαγή στο Κράτος ήτοι την μετάβαση σε ένα σύστημα Πολυεπίπεδης Δημοκρατικής Συγκρότησης με πραγμάτωση της ουσιαστικής αποκέντρωσης και της μεταφοράς της εξουσίας πλησιέστερα στον πολίτη έτσι ώστε η συμμετοχή του να είναι εφικτή και πραγματική αλλά και η λογοδοσία των δημοσίων εξουσιών να καθίσταται πραγματική εμπεδώνοντας έτσι την αρχή της διαφάνειας. Ο συγκεντρωτισμός αποξενώνει τον πολίτη από την δημόσια εξουσία, αποκλείει την πραγματική λογοδοσία και εμπεδώνει την αδιαφάνεια.

Στο παρακάτω κείμενο όπου γίνεται λόγος για «επιτελικό κράτος» δεν έχει καμία σχέση με το «επιτελικό κράτος του Ν.  4622/2019 το οποίο είναι κυρίως συγκεντρωτικό καθώς δεν υφίσταται κατά κυριολεξία επιτελικό κράτος χωρίς ταυτόχρονη αποκέντρωση των εκτελεστικών λειτουργιών στα παρακάτω επίπεδα διακυβέρνησης.

 

Τομές Δημοκρατίας και Αποκέντρωσης χρειάζεται η Αυτοδιοίκηση και όχι «μεταρρυθμιστικές στράκα στρούκες»

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το Ετήσιο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που αυτές τις ημέρες διεξάχθηκε στην Ρόδο, με σύνθημα την «επανεκκίνηση» της Αυτοδιοίκησης,  επισκιάστηκε τελικά από τις ανακοινώσεις του Υπουργού Εσωτερικών για την μεταρρύθμιση που εδώ και πέντε χρόνια έχει υποσχεθεί η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Στο επίκεντρο των προτάσεων είναι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, πρόταση που έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία στα κεφάλια των συνέδρων.

 Ο Υπουργός προανήγγειλε την εφαρμογή ενός παντελώς άγνωστου για τα ελληνικά δεδομένα εκλογικού συστήματος με σκοπό να επιλύσει «το πρόβλημα της μειωμένης συμμετοχής των εκλογέων στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών» και να εξαλείψει «το σημαντικό κόστος διενέργειας του δεύτερου γύρου». Καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών και καθιερώνεται η δυνατότητα διπλής προτίμησης  (γιατί στο μέλλον και περισσοτέρων…;) έτσι ώστε ο εκλογέας ψηφίζει ως πρώτη επιλογή έναν συνδυασμό υποψηφίου Δημάρχου ή Περιφερειάρχη και ως δεύτερη επιλογή έναν άλλο. Εάν κανείς συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50%+1 των εγκύρων ψηφοδελτίων τότε προστίθενται στους δύο πρώτους οι δεύτερες επιλογές που έχουν συγκεντρώσει (από τους υπολοίπους συνδυασμούς) και εκείνος που συγκεντρώσει το μεγαλύτερο άθροισμα εκλέγεται Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης. Η πρόταση δεν αναφέρεται σε κατανομές εδρών αλλά προφανώς το σύστημα ως προς αυτό παραμένει αμετάβλητο καθώς συνάδει με την κρατούσα αντίληψη της «κυβερνησιμότητας».

Η χειραγώγηση της Αυτοδιοίκησης

 

 Άρθρο του πρώην Περιφερειάρχη Πελοποννήσου Παναγιώτη Νίκα

Δημοσιεύθηκε στο ένθετο eota που κυκλοφορεί με την  εφημερίδα Παραπολιτικά. Αναδημοσίευση από:https://e-ota.gr/apopseis-scholia/73819/i-xeiragogisi-tis-aytodioikisis-arthro-tou-pr-perifereiarxi-peloponnisou-panagioti-nika/ 

Η  χειραγώγηση της αυτοδιοίκησης, δηλαδή το ‘’πατρονάρισμα’’, η καθοδήγηση, η κηδεμονία, ο ασφυκτικός έλεγχος από τα κόμματα και κυρίως την κυβέρνηση, υπονομεύει στην πράξη  έναν βαθύτατα δημοκρατικό θεσμό, όπου η σωστή λειτουργία του συνδέεται με την ανάπτυξη, την ευρυθμία, την επίλυση τοπικών προβλημάτων και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Αδέσμευτη αυτοδιοίκηση δεν σημαίνει απουσία ιδεολογίας ή έλλειψη διάθεσης συνεργασίας με την όποια κυβέρνηση και τις κρατικές αρχές στο επίπεδο του προγραμματισμού και της δράσης  για την επίλυση ευρύτερων προβλημάτων και τη γενικότερη πρόοδο. Σημαίνει, όμως και κυρίως,  πίστη στις αξίες του αυτοδιοίκητου, της αποκέντρωσης, της προγραμματισμένης και οργανωμένης δράσης για την επίλυση τοπικών ή περιφερειακών προβλημάτων, με στόχο τη βελτίωση της ζωής των πολιτών.

Ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας (άρθρα 7 και 17 του Ν.5056/2023)

 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

(Στο τέλος του κειμένου  παρατίθενται αυτούσιες οι διαταξεις των άρθρο 7 και 17 του Ν.5056/2023)

Ο νομοθέτης του Ν. 5056/2023 (ΦΕΚ Α’ 163/06.10.2023) λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές έσπευσε να τροποποιήσει το σύστημα διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών παραμένοντας πιστός στην προχειρότητα των νομοθετικών παρεμβάσεων της τελευταίας τετραετίας που απορρύθμισε ακόμη και το προϊσχύσαν του Ν.4555/2018 σύστημα.

Μεταξύ των διατάξεων, ίσως από τις πλέον «καινοτόμες», είναι οι διατάξεις των άρθρων 7 και 17 με τις οποίες καταστρώνεται ο θεσμός της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας τους Δήμους και τις Περιφέρειες αντίστοιχα.

Συγκεκριμένα, κάθε δύο μήνες συγκαλούνται υποχρεωτικά το Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια σε ειδική συνεδρίαση κατά την οποία η Δημοτική και Περιφερειακή Αρχή αντίστοιχα απαντά και λογοδοτεί σε ερωτήματα-ζητήματα που θέτουν οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι καταρχήν της αντιπολίτευσης αλλά και της συμπολίτευσης.

Πολυεπίπεδη Δημοκρατική Διακυβέρνηση- Ένα σχέδιο αλλαγής του κράτους

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Οι λόγοι που το κρατούν το ελληνικό κράτος συγκεντρωτικό είναι ιστορικοί και δομικοί ενώ παράλληλα αναπαράγεται και γιαυτό συντηρείται η πελατειακή σχέση των επιπέδων του πολιτικού και διοικητικού συστήματος με αρνητικές επιπτώσεις στην αναπτυξιακή, οικονομική και παραγωγή διαδικασία.

Από το 1981 έως και το 2010 συντελέστηκαν κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που μετέβαλαν την εικόνα του συγκεντρωτισμού ως προς τις δομές και μετέφεραν την Αυτοδιοίκηση από το περιθώριο στο επίκεντρο του πολιτικού και διοικητικού συστήματος με κορυφαίες  την ίδρυση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, το Πρόγραμμα Ιωάννης Καποδίστριας και το Πρόγραμμα ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ. Αξιοσημείωτη επίσης είναι η εισαγωγή αναπτυξιακών θεσμών και εργαλείων που εμπέδωσαν τον αναπτυξιακό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.

Παρόλα αυτά όμως το κράτος παρέμεινε συγκεντρωτικό γιατί οι μεταρρυθμίσεις δεν κέρδισαν στο πιο κρίσιμο μέτωπο, στο μέτωπο της αποκέντρωσης της εξουσίας με την μεταφορά σημαντικών λειτουργιών και αρμοδιοτήτων για όλες τις δημόσιες πολιτικές και συνακόλουθα στο μέτωπο της αποκέντρωσης των αντίστοιχων πόρων και των λειτουργικών, υλικών και άυλων, μέσων. Οι απόπειρες που έγιναν με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και το Πρόγραμμα Καλλικράτης αφυδατώθηκαν ή ματαιώθηκαν.

Κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση και νομιμότητα

 ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ

Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας  

Καθηγητής της Νομικής Σχολής  ΑΠΘ.

Αναδημοσίευση από: https://www.kathimerini.gr/   10.12.2022 

 

Το Σύνταγμα ορίζει ότι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), στους οποίους μπορεί να ανατίθενται με νόμο και κρατικές υποθέσεις, οι δε Αρχές τους εκλέγονται από τον λαό. Το Σύνταγμα ορίζει επίσης ότι το κράτος ασκεί στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης εποπτεία, η οποία συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας.

Ο συνταγματικός νομοθέτης αναθέτει τις πιο πάνω υποθέσεις στους δημοκρατικά νομιμοποιημένους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι αποτελούν τμήμα της δημόσιας διοίκησης, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότερη λειτουργία του διοικητικού συστήματος καθώς τα αιρετά όργανα γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών απ’ ό,τι τα κεντρικά όργανα του κράτους.

Ταυτόχρονα η κρατική εποπτεία αποβλέπει στην τήρηση της αρχής της νομιμότητας, καθώς επιτάσσει την παρακολούθηση της εφαρμογής των κανόνων δικαίου εκ μέρους των οργάνων των ΟΤΑ.

Στην πεπατημένη του "επιτελικού κράτους" το "Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης"

Η Κυβέρνηση συνεχίζοντας την πεπατημένη των ψευδεπίγραφων δήθεν «μεταρρυθμίσεων» στον δρόμο που χάραξε με το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» προχωρά στην θεσμοθέτηση του λεγόμενου «Εθνικού Συστήματος Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης».

 Πρόκειται για έναν μηχανισμό αξιολόγησης αορίστως μελλοντικής ανακατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ Κράτους, Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, Περιφερειών και Δήμων.

Στην ουσία συγκροτείται υπό τον Υπουργό Εσωτερικών ένα σύστημα «αέναης» μελέτης των ζητημάτων της αποκέντρωσης και της αποσυγκέντρωσης (έννοια ολίγον ξεχασμένη σε παλιές συντηρητικές προσεγγίσεις του Διοικητικού Δικαίου που βγαίνει από την ναφθαλίνη) και μεταφοράς αρμοδιοτήτων που σίγουρα δεν έχει καμία σχέση με την μεγάλη Αλλαγή που χρειάζεται στο Κράτος για την αποκέντρωση της εξουσίας προς τα κάτω και την άσκηση όχι μόνο πλησιέστερα αλλά και με την συμμετοχή των πολιτών.

Πολυεπίπεδη Δημοκρατική Διακυβέρνηση- Ένα σχέδιο αλλαγής του κράτους

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Το σχέδιο για την αλλαγή στο Κράτος, για την μετάβαση σε ένα κράτος αποκεντρωμένο. δημοκρατικό και συμμετοχικό, το σχέδιο για την πολυεπίπεδη δημοκρατική διακυβέρνηση -  στην παρούσα ιστορική συγκυρία και δεδομένου ότι το ελληνικό είναι το πιο συγκεντρωτικό και γιαυτό αναποτελεσματικό κράτος της Ευρώπης -  δεν μπορεί παρά να είναι στον πυρήνα της στρατηγικής για την προοδευτική πολιτική ηγεμονία.

Οι λόγοι που το κρατούν το ελληνικό κράτος συγκεντρωτικό είναι ιστορικοί και δομικοί ενώ παράλληλα αναπαράγεται και γιαυτό συντηρείται η πελατειακή σχέση των επιπέδων του πολιτικού και διοικητικού συστήματος με αρνητικές επιπτώσεις στην αναπτυξιακή, οικονομική και παραγωγή διαδικασία.

Από το 1981 έως και το 2010 συντελέστηκαν κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που μετέβαλαν την εικόνα του συγκεντρωτισμού ως προς τις δομές και μετέφεραν την Αυτοδιοίκηση από το περιθώριο στο επίκεντρο του πολιτικού και διοικητικού συστήματος. Όλες υπήρξαν έργο των Κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ με κορυφαίες  την ίδρυση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, το Πρόγραμμα Ιωάννης Καποδίστριας και το Πρόγραμμα ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ. Αξιοσημείωτη επίσης είναι η εισαγωγή αναπτυξιακών θεσμών και εργαλείων που εμπέδωσαν τον αναπτυξιακό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.

Παρόλα αυτά όμως το κράτος παρέμεινε συγκεντρωτικό γιατί οι μεταρρυθμίσεις δεν κέρδισαν στο πιο κρίσιμο μέτωπο, στο μέτωπο της αποκέντρωσης της εξουσίας με την μεταφορά σημαντικών λειτουργιών και αρμοδιοτήτων για όλες τις δημόσιες πολιτικές και συνακόλουθα στο μέτωπο της αποκέντρωσης των αντίστοιχων πόρων και των λειτουργικών, υλικών και άυλων, μέσων. Οι απόπειρες που έγιναν με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και το Πρόγραμμα Καλλικράτης αφυδατώθηκαν ή ματαιώθηκαν.

Τα χρόνια της κρίσης η Αυτοδιοίκηση ενώ κρατήθηκε όρθια και κράτησε όρθια την κοινωνία μέσα από ένα δίκτυο κοινωνικών πολιτικών τελικά υποχώρησε και υπέστη απώλειες τόσο στις αρμοδιότητες όσο κυρίως στην οικονομική και δημοσιονομική της αυτοτέλεια. Η κρίση ενίσχυσε τον συγκεντρωτισμό.

Συνταγματική αναθεώρηση και Αυτοδιοίκηση

https://www.tanea.gr 

Του Γιώργου Πατούλη

Η συνταγματική αναθεώρηση είναι μια πολιτική διαδικασία ύψιστης σημασίας, η οποία οφείλει να ανταποκρίνεται στις διαχρονικές ανάγκες της χώρας κι όχι να υπηρετεί μικροκομματικές σκοπιμότητες, προκαλώντας άσκοπες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η διαδικασία για την αλλαγή του Συντάγματος, για να παράγει ωφέλιμα για τη χώρα και τους πολίτες αποτελέσματα, απαιτεί καταρχήν συναίνεση και ειλικρινή διάλογο μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. Κι ασφαλώς δεν μπορεί ούτε να περιορίζεται σε ήσσονης σημασίας ζητήματα, αλλά ούτε και να γίνεται ερήμην της κοινωνίας.  Σε αυτήν την κρίσιμη για τη χώρα μας χρονική συγκυρία, είναι αναγκαίο να βρούμε τρόπους που θα μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε με μόνιμο τρόπο τα διαχρονικά προβλήματα που μας οδήγησαν στην κρίση. Ωστε να εξέλθουμε από αυτήν διαθέτοντας έναν σύγχρονο καταστατικό χάρτη που θα προωθεί την τοπική δημοκρατία, καθιστώντας το δημοκρατικό μας πολίτευμα ακόμη πιο δυνατό κι αντιπροσωπευτικό.

Θα προωθεί την τοπική ανάπτυξη, απελευθερώνοντας τις δημιουργικές δυνάμεις της πατρίδας μας από τον ασφυκτικό έλεγχο του γραφειοκρατικού του κεντρικού κράτους.

Θα δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες αλλά και ευθύνες στις τοπικές κοινωνίες και στους θεσμικούς τους εκπροσώπους, να αποφασίζουν οι ίδιες για όσα τις αφορούν.

Θα ενισχύει τον έλεγχο και τη διαφάνεια στη λειτουργία του πολιτικού μας συστήματος, σε όλα τα επίπεδα διοίκησης.

Θα προωθεί την αποκέντρωση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, με βάση τις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας και της αποτελεσματικότητας.

«Κυβερνησιμότητα» και Δημοκρατία

 Tου Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η εισαγωγή της απλής αναλογικής στην Αυτοδιοίκηση και η συνακόλουθη εκλογή Συμβουλίων στα οποία ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης δεν διαθέτει την πλειοψηφία  έφερε στο προσκήνιο την έννοια της «κυβερνησιμότητας», δηλαδή της δυνατότητας των ΟΤΑ να κυβερνηθούν. Η κυβερνησιμότητα προβλήθηκε ως «νομιμοποιημένο» αντίβαρο απέναντι στην «απονομιμοποιημένη» απλή αναλογική. Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της νέας Κυβέρνησης υπέρ της «κυβερνησιμότητας» των ΟΤΑ πέρασε ως ρεβάνς στην απλή αναλογική, ως πολιτικό απωθημένο. Στην μάχη των «απωθημένων» εξαρχής τάχθηκε κατά της απλής αναλογικής και ευλόγως υπέρ της «κυβερνησιμότητας» η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ.

Σε αυτή την διελκυστίνδα προφανώς ο κυρίαρχος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων στο κεντρικό και τοπικό κράτος ίσως δεν επέτρεπε διαφορετική προσέγγιση.

Η προηγούμενη κυβέρνηση «έκαψε» την ορθή επιλογή της για την εισαγωγή της απλής αναλογικής με την ιδεοληπτική άρνησή της στη προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης στα νέα δεδομένα που αναπόφευκτα θα πρόκυπταν στην σύνθεση των Συμβουλίων και εξαιτίας της ορθής επίσης επιλογής να εκλέγονται άμεσα ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης. Δεν πρέπει όμως να παραβλέπουμε ότι οι πρόνοιες του ν.4555/2018 επέτρεπαν την πλειοψηφία του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη στις Επιτροπές. Συνεπώς η δυσαρμονία δεν θα είχε την έκταση που υπερβάλλοντας ισχυρίζονται οι μαχητές της «κυβερνησιμότητας».

Εν τούτοις, εκτός από τις κρίσιμες αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, αλλαγές που έτσι και αλλιώς είναι αναγκαίες, ανεξαρτήτως του εκλογικού συστήματος, ο νομοθέτης του Κλεισθένη 1 όφειλε να προνοήσει για την διαμόρφωση συνθηκών ομαλής διακυβέρνησης  αφήνοντας στην άκρη τις ιδεοληψίες περί ανόθευτης και άδολης αναλογικής η οποία έτσι και αλλιώς δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε πολιτικοδιοικητικούς θεσμούς παρά μόνο στους συλλόγους και στα σωματεία.

Κυβερνησιμότητα ή Διακυβέρνηση: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος;

Λαμία,6 Αυγούστου 2019

Κατερίνα Μπατζελή

Επικεφαλής της Παράταξης «πατρίδα μας η Στερεά»

Όταν γίνονται Μεταρρυθμίσεις στην Δομή του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης  που επηρεάζουν τις οικονομικές, αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές, εθνικές και ευρωπαϊκές, είναι σκόπιμο να διασφαλίζονται οι αρχές  που πρέπει να διέπουν τους θεσμούς, ως αυτονόητες αρχές. Τέτοιες είναι, η  διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα, η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, οι ενιαίες διαδικασίες, η  δημοκρατική αντιπροσώπευση, μετάβαση από την μεθοδολογία της «διοίκησης και εκτελεστικότητας» στην καινοτομική «διακυβέρνηση» της αυτοδιοίκησης βάσει των Αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας και των αντίστοιχων ευρωπαϊκών πολιτικών για ενίσχυση των Περιφερειών και των Πόλεων. 

Σε μία τέτοια περίπτωση βρισκόμαστε με την συζήτηση των Νομοσχεδίων περί «επιτελικού κράτους και τροποποίησης του Νόμου Κλεισθένη για την αυτοδιοίκηση», προτάσεις οι οποίες έχουν βελτιωθεί σημαντικά από την αρχική τους παρουσίαση.

Δύο Νομοσχέδια που καταδεικνύουν την Μεταρρύθμιση που επιθυμεί να εφαρμόσει η Κυβέρνηση στο κράτος και στην ευρύτερη δομή του.  Σε κάθε προσέγγιση μας φυσικά δεν μπορεί να μην ληφθεί υπόψη ότι οι αλλαγές γίνονται μετά τη διακυβέρνηση της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ, η άποψη του οποίου για το κράτος και την αυτοδιοίκηση ήταν ιδεοληπτική, λαϊκίστικη και ενίοτε ανασταλτική σε κάθε ουσιαστική εξέλιξη  που θα ενίσχυε την ανάπτυξη και την αποδοτικότερη λειτουργία του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα,  ο Νόμος Κλεισθένη περί Αυτοδιοίκησης, όπου και οι ίδιοι δεν κατάλαβαν τι έκαναν ,τι κέρδισαν ενώ απέτρεψαν ορισμένες αλλαγές που ήταν πλέον ώριμες να γίνουν στον Νόμο Καλλικράτη για να είναι πιο λειτουργικός και αντιπροσωπευτικός στην λήψη των αποφάσεων, παρά το γεγονός ότι διασφαλιζόταν η «κυβερνησιμότητα», η οποία δοκιμάζεται με την απλή αναλογική όπως αυτή πέρασε στον Κλεισθένη.

«Σύμπραξη παρατάξεων»: Συναλλαγή και συνένωση ή προγραμματική συμφωνία και διαπαραταξιακή πλειοψηφία; Μία άλλη Πρόταση

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 13/8/2019

Το άρθρο 1 του νόμου 4623/2019 για την λεγόμενη «κυβερνησιμότητα» των ΟΤΑ καταστρώνει την σύμπραξη των παρατάξεων με τελική μορφή την συγχώνευσή τους υπό την Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη. Ο νομοθέτης προφανώς  αδυνατεί να προσαρμόσει την αντίληψη του για τη διακυβέρνηση των ΟΤΑ σε σχήματα και κανόνες που ξεφεύγουν από το μοντέλο που ίσχυε πριν από τον ν.4555/2018. Όταν δε βρίσκεται μπροστά στο γεγονός της μη ευρείας πλειοψηφίας του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη στο Συμβούλιο δεν μπορεί να σκεφθεί διαφορετικά από το να την κατασκευάσει εκ των υστέρων με αυστηρές διοικητικού τύπου διαδικασίες. Η πράξη όμως θα δείξει ότι οι επιλογές του είναι ατυχείς και απρόσφορες.

Ο νομοθέτης του ν.4623/2019 ουσιαστικά ταυτίζει την σύμπραξη, δηλαδή την κοινή δράση και συνεργασία με την συνένωση  με την ενιαία παράταξη.

Ειδικότερα, με τη διάταξη των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 1 του ν.463/2019 αντικαθιστά αντίστοιχες διατάξεις των άρθρων 73, παρ.7 και 101, παρ.12 του ν.4555/2018^οι οποίες τροποποίησαν τα άρθρα 66 και 168 του ν.3852/2010. Οι του ν.4555/2018 ρύθμιζαν το δικαίωμα της συνένωσης παρατάξεων. Το δικαίωμα αυτό δεν ήταν ασφαλώς συνέπεια της απλής αναλογικής αλλά είναι δικαίωμα κάθε πολιτικής ένωσης προσώπων να αποφασίζει την συνένωση ή τη διάσπασή της και θεμελιώνεται στην ελεύθερη βούληση των μελών τους. Εν προκειμένω ο νομοθέτης αντικαθιστώντας τις εν λόγω διατάξεις περιορίζει το δικαίωμα σε όσες παρατάξεις συνενώνονται με την παράταξη του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη. Ουσιαστικά η συνένωση αυτή η οποία αποκαλείται σύμπραξη αποτελεί ουσιαστική συνένωση και δημιουργία νέας ενιαίας παράταξης υπό τον Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη.

Η απόφαση των παρατάξεων η οποία λαμβάνεται με έγγραφη δήλωση της πλειοψηφίας των μελών τους λαμβάνεται άπαξ και δεν ανακαλείται!!! Είναι προφανές ότι ο νομοθέτης είναι εκτός τόπου και χρόνου και δεν έχει γνώση των δεδομένων της Αυτοδιοίκησης και όχι μόνο. Κάθε δήλωση βουλήσεως μπορεί να ανακληθεί όταν μεταβληθούν τα δεδομένα που οδήγησαν σε αυτήν. Εν προκειμένω τι σημαίνει η μη ανάκληση; Ότι ο σύμβουλος που διαφωνεί με την σύμπραξη ή τον επικεφαλή της  δεν έχει δικαίωμα να αρνηθεί ψήφο στο Συμβούλιο ή στις Επιτροπές; Ότι, εάν πολλοί ή περισσότεροι διαφωνούν και καταψηφίζουν τις προτάσεις του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη η ψήφος τους δεν θα είναι έγκυρη; Ασφαλώς πρόκειται για νομοθετικό ατόπημα που δεν θα ισχύσει στην πράξη.

Από την άλλη πλευρά, εάν ίσως εξαιρεθούν μικρές  παρατάξεις ή μεμονωμένοι ανεξάρτητοι σύμβουλοι που θα προσχωρήσουν για να πάρουν  αξιώματα Αντιδημάρχου ή Προέδρου νομικού προσώπου, ποια συγκροτημένη και σοβαρή δημοτική ή περιφερειακή παράταξη θα αυτοκαταργηθεί για να υπαχθεί στο Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη; Καμία. Συνεπώς το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων αυτών είναι εκ των προτέρων ναρκοθετημένο.

Δεδομένη από τον "ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ 1" η πλειοψηφία στην Οικονομική Επιτροπή

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την «κυβερνησιμότητα» στους Δήμους και τις Περιφέρειες. Άλλωστε η νέα κυβερνητική πλειοψηφία, άνετη, βιαστική και ενδεχομένως ισοπεδωτική σπεύδει να νομοθετήσει το «επιτελικό κράτος» και την «ενίσχυση της κυβερνησιμότητας» την οποία μάλιστα ταυτίζει με την πολυπόθητη γιαυτήν κατάργηση της απλής αναλογικής. Η επικοινωνιακή ηγεμονία ίσως της επιτρέπει να επικεντρώνεται σε συνθήματα ενίοτε και ψευδεπίγραφα όπως το «επιτελικό κράτος» ή να προετοιμάζει το έδαφος για προφανή παραβίαση της συνταγματικής αρχής της δημοκρατικής διακυβέρνησης των τοπικών υποθέσεων και ταυτόχρονα της χειραγώγησης της Αυτοδιοίκησης.

Μέσα στην πόλωση της προεκλογικής περιόδου και στην μέθη της μετεκλογικής επικράτησης τόσο η Κυβέρνηση όσο και οι αιρετοί της Αυτοδιοίκησης δεν έχουν την ψυχραιμία να αποτιμήσουν την εφαρμογή κρίσιμων πτυχών του Κλεισθένη, αντιφατικών ασφαλώς, πλην όμως τόσο χρήσιμων ώστε εν πολλοίς να περιττεύει η ανησυχία περί μη κυβερνησιμότητας.

Λάθος οι κοινοτικές εκλογές και οι τριπλές αυτοδιοικητικές κάλπες

 

Αρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ο νομοθέτης του ΚΛΕΣΘΕΝΗ 1 μέσα σε όλα τα άλλα, εν πολλοίς ιδεοληπτικά,  προβλέπει και μία επιπλέον κάλπη, αυτή για τις εκλογές των οργάνων των Κοινοτήτων.

Τεχνικά η Τρίτη κάλπη είτε οι εκλογές γίνονται μαζί με τις Ευρωεκλογές είτε μόνες τους αποτελεί μία ακόμη δυσκολία στην διεξαγωγή και θα επιβαρύνει το κόστος των εκλογών διότι αναπόφευκτα  απαιτεί μικρότερα σε ψηφοφόρους Τμήματα και συνεπώς μεγαλύτερο αριθμό Τμημάτων, Δικαστικών Αντιπροσώπων και Εφορευτικών Επιτροπών. Δεν συζητάμε ασφαλώς για τις τετραπλές  ή ακόμη και τις πενταπλές κάλπες. Η διεξαγωγή θα είναι απερίγραπτα δύσκολη.

Θεσμικά η ξεχωριστή κάλπη ταυτόχρονα με τις εκλογές της Δημοτικής Αρχής προσδίδει ιδιαίτερο θεσμικό κύρος στις εκλογές των Συμβουλίων και Προέδρων των Κοινοτήτων δυσανάλογο όμως με το πραγματικό περιεχόμενο της αποστολής και της «εξουσίας» τους. Όντως η διαφημιζόμενη ενίσχυση της αποκέντρωσης και της αυτονομίας των Κοινοτήτων είναι λόγια κενά περιεχομένου διότι ούτε οι αρμοδιότητες των Κοινοτήτων αυξάνονται – τουλάχιστον – στοιχειωδώς ούτε οι εξουσίες των οργάνων τους ενισχύονται. Και το παλιό σύστημα προέβλεπε την πάγια προκαταβολή ή την κατανομή των έργων ανά Κοινότητα ή το δικαίωμα ψήφου των Προέδρων τους.

Η αποκέντρωση, εξακολουθεί να επαφίεται στην βούληση των Δημοτικών Συμβουλίων, όπως γίνεται περίπου τέσσερις δεκαετίες τώρα, από το 1982 όταν θεσπίστηκαν τα όργανα της Δημοτικής Αποκέντρωσης και οι Θεσμοί Λαϊκής Συμμετοχής. Τώρα βέβαια η πολιτική αυτονομία θα ενισχύει την ανεξάρτητη φωνή των αιρετών των Κοινοτήτων αλλά πάλι θα μείνουν χωρίς εξουσία και χωρίς πόρους. Η επιλογή του νομοθέτη είναι διαχρονικά σωστή. Παντού και πάντοτε τα όργανα της Δημοτικής Αποκέντρωσης είναι θεσμοί λαϊκής συμμετοχής και μεταφέρουν τα αιτήματα προς τη Δημοτική Αρχή και προς τα χωριά τις Αποφάσεις του Δήμου. Αυτή η ροή input αιτημάτων output αποφάσεων και δημοτικών πολιτικών αποτελεί την αποστολή και των Κοινοτήτων. Τίποτε περισσότερο. Άλλο εάν οι αιρετοί των Δήμων και των Κοινοτήτων δεν αντιλαμβάνονται πόσο σημαντική είναι αυτή η λειτουργία για την Τοπική Δημοκρατία και την απαξιώνουν στην πράξη.

Ως εκ τούτου θα ήταν ίσως προτιμότερο, από την στιγμή που η εκλογή των οργάνων των Κοινοτήτων αποσυνδέεται από την εκλογή των Δημοτικών Αρχών, οι δύο αυτές εκλογές να διεξάγονται σε διαφορετικό χρόνο. Η πρώτη Κυριακή του Μαρτίου του πρώτου έτους της δημοτικής περιόδου θα μπορούσε να είναι η ημερομηνία διεξαγωγής των Κοινοτικών Εκλογών με συνεργασία του Δήμου και του οικείου Πρωτοδικείου και με κάλυψη των δαπανών από τον Προϋπολογισμό του Δήμου, δεδομένης της απλότητας και του μικρού κόστους αυτών των εκλογών.

Η Κυβέρνηση και ο νομοθέτης αλλά και η Κεντρική Ένωση Δήμων πρέπει να προβληματιστούν και να απλοποιήσουν τις διαδικασίες μεταφέροντας τις Κοινοτικές Εκλογές όπως προτείνουμε τον Μάρτιο κάθε εναρκτήριου έτους της δημοτικής θητείας ενισχύοντας έτσι τον πολιτικό συμμετοχικό περιεχόμενο των κοινοτικών εκλογών σε αντιδιαστολή με τον πολιτικοδιοικητικό περιεχόμενο των δημοτικών εκλογών.

Δήμαρχοι και Περιφερειάρχες: η συνεργασία είναι μονόδρομος και ο ανταγωνισμός παγίδα.

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

«Μεταξύ των δύο βαθμών τοπικής αυτοδιοίκησης δεν υφίστανται σχέσεις ελέγχου και ιεραρχίας, αλλά συνεργασίας και συναλληλίας, οι οποίες αναπτύσσονται βάσει του νόμου, κοινών συμφωνιών, καθώς και με το συντονισμό κοινών δράσεων» ορίζει το άρθρο 4 του ν.3852/2010.

Η σχέση των Δήμων με την Περιφέρεια δεν μπορεί να είναι όμοια με την σχέση τους με τον  Κρατικό Νομάρχη ή τον Κρατικό Περιφερειάρχη. Τα όργανα αυτά ακόμη και όταν λειτουργούσαν στο πλαίσιο του Δημοκρατικού Προγραμματισμού ήταν ταυτόχρονα όργανα εποπτείας επί των Δήμων και εκπροσωπούσαν την Κυβέρνηση η οποία στο πλαίσιο του υπερσυγκεντρωτικού κράτους να ελέγχει και να χειραγωγεί διαμέσου των χρηματοδοτήσεων τους ΟΤΑ.

Το πέρασμα του μεγαλύτερου μέρους των αρμοδιοτήτων του Κρατικού Περιφερειάρχη στους αιρετούς και κυρίως η ανάθεση της διοίκησης των Διαχειριστικών Αρχών των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (άρθρο 7 ν.4314/2014) επιτρέπει  στους αιρετούς Περιφερειάρχες να ασκούν την αποστολή τους με τον ίδιο τρόπο που, εκ της θέσεώς τους, ασκούσαν οι Κρατικοί Περιφερειάρχες. Σε αυτές τις όντως ακραίες αλλά πάντως υπαρκτές και συνήθεις πρακτικές ο Περιφερειάρχης φαίνεται να είναι εκείνος που έχει το μαχαίρι και το πεπόνι. Κόβει και μοιράζει όπως θέλει ευνοώντας ή «ρίχνοντας» ανάλογα με τα κριτήρια που ο καθένας αξιοποιεί.

 Εξάλλου οι Περιφερειακές Επιτροπές Αναπτυξιακού Σχεδιασμού ΕΣΠΑ για τους Δήμους που ιδρύθηκαν με το άρθρο 24^Α του ν.4314/2014 δεν συγκροτήθηκαν ποτέ στην πράξη. Έργο τους ήταν να καλύψουν το κενό της συμμετοχής των Δήμων στον δημοκρατικό προγραμματισμό ως προς τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των ΠΕΠ. Κανείς στην πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση δεν τόλμησε να προωθήσει την λειτουργία τους. Έτσι οι Δήμοι άφησαν το πεδίο ελεύθερο.

Επανασχεδιασμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης β΄ βαθμού. Μετάβαση από την Περιφερειακή και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στην Περιφερειακή Διακυβέρνηση»

 Αιτιολογική Έκθεση Σχεδίου Νόμου που συνέταξε η ΕΝΠΕ

Ι.          Γενικό Μέρος

Μια νέα πολυεπίπεδη διακυβέρνηση της Χώρας

Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου αποτυπώνει και εξειδικεύει την πρόταση της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος για τη Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την αναδιάταξη του Διοικητικού Χάρτη της Χώρας προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός σύγχρονου διοικητικού συστήματος με τρεις βασικούς πόλους: την κεντρική διοίκηση, την περιφερειακή διακυβέρνηση και τους Δήμους. Στόχος του παρόντος σχεδίου νόμου η μετεξέλιξη της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης σε ένα νέο επίπεδο διοίκησης, το οποίο είναι θεσμικά και επιχειρησιακά ικανό να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις των πολιτών, εκπληρώνοντας τη συνταγματική αποστολή του. Η μετεξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μεταφορά ουσιαστικών ευθυνών και αρμοδιοτήτων στις Περιφέρειες, μέσα από ένα ρεαλιστικό και οργανωμένο σχέδιο αποκέντρωσης που να αντιστοιχεί στα πρότυπα της ευρωπαϊκής πραγματικότητας και να διασφαλίσει σημαντική οικονομία κλίμακας, πόρων και ανθρώπινου δυναμικού. Τις αρμοδιότητες αυτές τις αναλαμβάνουν και τις ασκούν πολιτικά και δημοκρατικά υπεύθυνα όργανα, τα οποία έχουν θωρακισθεί με όλες τις αναγκαίες εγγυήσεις για να φέρουν σε πέρας αυτή την αποστολή. Με τον τρόπο αυτό αποκαθηλώνεται ο κρατικός συγκεντρωτισμός προς όφελος ενός εγγυητικού ρόλου του κράτους σε ό,τι αφορά τις περιφερειακές πολιτικές και, τελικά, την εν γένει ανάπτυξη, αλλά και την οικονομική και κοινωνική συνοχή της Χώρας. 

Στο πλαίσιο αυτό, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, με τις επικαλυπτόμενες με τους ΟΤΑ αρμοδιότητες που ούτως ή άλλως έχουν τα τελευταία χρόνια περιθωριοποιηθεί ελλείψει κάλυψης πραγματικών αναγκών, δεν έχουν λόγο ύπαρξης. Οι υπόλοιποι διοικητικοί πόλοι θα δημιουργήσουν μια συνεκτική διοικητική ενότητα, όπως επιτάσσουν οι αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας αλλά και η αρχή του πραγματικά επιτελικού κράτους.  

………………………………………………………………………………………

Η κατανομή των εδρών των Δημοτικών και Περιφερειακών συμβουλίων σύμφωνα με την απλή αναλογική του Προγράμματος «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»

Ανανεωμένη δημοσίευση 

Άσκηση αναγωγής στα αποτελέσματα του 2014 στους Δήμους της  Στερεάς Ελλάδας  και στις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Αττικής και Ιονίων Νήσων 

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής που εισάγεται με το προτεινόμενο από την Κυβέρνηση νομοσχέδιο του Προγράμματος «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι» συναντά ασφαλώς την μήνη των συλλογικών οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ, καθώς και των περισσοτέρων πολιτικών δυνάμεων της Αντιπολίτευσης. Συναντά επίσης και την άκριτη αποδοχή των πολιτικών δυνάμεων της Κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Η ώριμη προσέγγιση του προτεινόμενου εκλογικού συστήματος δεν μπορεί να κινείται ανεξάρτητα από την συνταγματική αποστολή του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και την αναγκαιότητα ουσιαστικής αποκέντρωσης και συνεπώς διαμόρφωσης προϋποθέσεων για την «κυβερνητική σταθερότητα» και την αποτελεσματικότητα των Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι σωματείο, συνδικαλιστικό ή πολιτιστικό έτσι ώστε να αρκεί η δημοκρατική σύνθεση του συλλογικού οργάνου. Απαιτείται ένα λειτουργικό σύστημα διαμόρφωσης πλειοψηφικής διακυβέρνησης την οποία να συνθέτει ο κοινός προγραμματικός λόγος και η συνευθύνη στην διαμέσου αυτού τελική σύνθεση της πολιτικής εντολής της οποίας ο φορέας είναι βέβαια το σύστημα διακυβέρνησης αλλά κινητήριος μοχλός είναι η συγκρότηση και διατήρηση μίας δεδομένης προγραμματικής πλειοψηφίας. Σε αυτήν εξάλλου την κατεύθυνση στοχεύει και η άμεση εκλογή του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη. Η λαϊκή νομιμοποίηση των αιρετών ηγετών του Δήμου και της Περιφέρειας δεν υπολείπεται σε ισχύ από εκείνη των βουλευομένων οργάνων, των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων.

Άστοχη η κατηγοριοποίηση των Δήμων κατά το άρθρο 1 του Νομοσχεδίου του ΥΠΕΣ

Το Νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών για το Πρόγραμμα «Κλεισθένης Ι» επιχειρεί να θεσμοθετήσει την κατηγοριοποίηση των Δήμων. Συγκεκριμένα το Άρθρο 1 του Νομοσχεδίου ορίζει ότι «1.  Οι δήμοι, με βάση τον πληθυσμό τους, τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους, τα βασικά χαρακτηριστικά της οικονομικής δραστηριότητας εντός των ορίων τους, το βαθμό αστικοποίησής τους, την ένταξή τους ή μη σε ευρύτερα πολεοδομικά συγκροτήματα μητροπολιτικού χαρακτήρα και τη θέση τους στη διοικητική διαίρεση της χώρας, διακρίνονται στις εξής κατηγορίες:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι" "Ωδινεν όρος και έτεκεν μυν"

Η Κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα το πολυσυζητημένο νομοσχέδιο για τις αλλαγές στο εκλογικό σύστημα των αυτοδιοικητικών εκλογών  και την καθιέρωση της απλής αναλογικής.

Το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου αναφέρεται στο «Πρόγραμμα Κλεισθένης Ι» με τον υπότιτλο ««Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Εμβάθυνση της Δημοκρατίας – Ενίσχυση της Συμμετοχής – Βελτίωση της οικονομικής και αναπτυξιακής λειτουργίας των ΟΤΑ». Το Σχέδιο Νόμου περιλαμβάνει επίσης το  δεύτερο μέρος όπου παρατίθεται το επίσης πολυσυζητημένο νομοσχέδιο για τους ΦΟΔΣΑ και στο Τρίτο μέρος ρυθμίζονται ζητήματα αρμοδιοτήτων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεως και ειδικότερα των υπηρεσιών Ιθαγένεια.

Το ιστολόγιό μας ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» θα δημοσιεύσει ανά Κεφάλαιο Σχολιασμό και κριτική στο Σχέδιο Νόμου, μετέχοντας  έτσι στη διαβούλευση που ολοκληρώνεται στις 14 Μαίου 2018. Η βάση του σχολιασμού και της κριτικής αντλείται από το έργο του Δημήτρη Κατσούλη «ΤΟΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» (http://tetradioaftodioikisis.blogspot.gr/2018/01/httponline.html)το οποίο πραγματεύεται – σε "προγενέστερο χρόνο» όλα όσα «φιλοδοξεί» να αλλάξει με το Σχέδιο Νόμου η Κυβέρνηση.