Ανοικτή Διακυβέρνηση. Η Διακήρυξη της OGP

 

H Open Government Partnership ( OGP) βασίζεται στην ιδέα ότι μια ανοιχτή διακυβέρνηση είναι πιο προσιτή, πιο ανταποκρινόμενη και πιο υπεύθυνη στους πολίτες και ότι η βελτίωση της σχέσης μεταξύ των ανθρώπων και της κυβέρνησής τους έχει μακροπρόθεσμα, εκθετικά οφέλη για όλους.

Το OGP είναι μια ευρεία εταιρική σχέση που περιλαμβάνει μέλη σε εθνικό και τοπικό επίπεδο και χιλιάδες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Μέσω της εταιρικής σχέσης, αυτές οι ισχυρές δυνάμεις συνεργάζονται για να συν-δημιουργήσουν διετές σχέδια δράσης με συγκεκριμένα βήματα – δεσμεύσεις – σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων.

Αυτό το μοναδικό μοντέλο διασφαλίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή η άμεση συμμετοχή των πολιτών διαδραματίζουν ρόλο στη διαμόρφωση και την επίβλεψη των κυβερνήσεων. Συλλογικά, περισσότερες από 4.000 δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί παγκοσμίως.

Από την ίδρυσή του το 2011, το OGP έχει αναπτυχθεί σε 75 χώρες και 150 τοπικές δικαιοδοσίες που εργάζονται μαζί με χιλιάδες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Κάθε μέλος υποβάλλει ένα σχέδιο δράσης που δημιουργήθηκε από κοινού με την κοινωνία των πολιτών που περιγράφει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της συμμετοχής του κοινού στην κυβέρνηση. 

OPEN GOVERNMENT DECLARATION

ΔΗΛΩΣΗ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Σεπτέμβριος 2011

Ως μέλη της Εταιρικής Σχέσης Ανοικτής Διακυβέρνησης, δεσμευμένοι στις αρχές που κατοχυρώνονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στη Σύμβαση του ΟΗΕ κατά της διαφθοράς και σε άλλα ισχύοντα διεθνή κείμενα που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη χρηστή διακυβέρνηση:

Αναγνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο απαιτούν μεγαλύτερο άνοιγμα στην κυβέρνηση. Ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στις δημόσιες υποθέσεις και αναζητούν τρόπους για να κάνουν τις κυβερνήσεις τους πιο διαφανείς, ανταποκρινόμενες, υπεύθυνες και αποτελεσματικές.

Elisa Vigil: «Η Μαδρίτη δείχνει το δρόμο για μια σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Η Elisa Vigil είναι Περιφερειακή Σύμβουλος Μαδρίτης 

(Αναδημοσίευση από: e-ota.gr και Παραπολιτικά https://e-ota.gr/apopseis-scholia/86153/elisa-vigil-i-madriti-deichnei-to-dromo-gia-mia-sygchroni-topiki-aytodioikisi/)

Μία σύγχρονη πόλη του αύριο, είτε είναι η Αθήνα, είτε η Μαδρίτη θα πρέπει να διαθέτει στοιχεία όπως η καινοτομία και να προσφέρει στους νέους της συνθήκες τέτοιες, ώστε να είναι βιώσιμη και πράσινη. Για παράδειγμα, η Μαδρίτη καθιερώνεται πλέον ως μια παγκόσμια δύναμη στην καινοτομία και την ενέργεια της νεολαίας. Η περιοχή είναι γεμάτη από μεταρρυθμιστικά έργα που επανασχεδιάζουν το μέλλον. Πρωτοβουλίες για έξυπνες πόλεις επαναπροσδιορίζουν τη ζωή στις πόλεις, συνδυάζοντας την προηγμένη τεχνολογία με τη βιωσιμότητα, ενώ οι εξελίξεις στην πράσινη τεχνολογία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναδεικνύουν τη δέσμευση της Μαδρίτης για έναν καθαρότερο και πιο φωτεινό αύριο. «Προγράμματα σημαία», όπως το «Madrid Futuro», «Invest in Madrid» και η πρωτοβουλία «Madrid Investment Attraction» (MIA), προσελκύουν παγκόσμιους επενδυτές και στηρίζουν τοπικές startups σε τομείς όπως το «fintech» (η χρηματοοικονομική τεχνολογία), το «edtech» (η εκπαιδευτική τεχνολογία) και το «healthtech» (η τεχνολογία υγείας), τοποθετώντας τη Μαδρίτη σταθερά στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.

Πρωτοβουλία «GR-eco Islands»

 

Προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, της πράσινης οικονομίας, της ενεργειακής αυτονομίας και της ψηφιακής καινοτομίας στα ελληνικά νησιά έως το 2030

Αναδημοσίευση από: https://sdgs.un.org/partnerships/gr-eco-islands-initiative-promoting-sustainable-development-green-economy-energy#deliverables

Περιγραφή

Η Πρωτοβουλία «GR-Eco Islands» υποδηλώνει τη δέσμευση της Ελληνικής Κυβέρνησης να προωθήσει τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό των ελληνικών νησιών, σε συνδυασμό με το έργο της απανθρακοποίησης των νησιών, αποτελώντας μια καινοτόμο προσέγγιση πολιτικής που μπορεί να εμπνεύσει και να υποκινήσει την αλλαγή τον κόσμο. Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που, μεταξύ άλλων, συνδέονται στενά με τα έως τώρα μη βιώσιμα τουριστικά πρότυπα, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για μια αλλαγή παραδείγματος, σε τοπικό επίπεδο, στην κατανάλωση ενέργειας, την παραγωγή ενέργειας και τα πρότυπα κινητικότητας, προς μια πιο ολιστική προσέγγιση για αειφόρο τουρισμού στα ελληνικά νησιά. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη να προωθηθούν επειγόντως ριζικά καινοτόμες προσεγγίσεις στη διαχείριση των υδάτων και των απορριμμάτων, μετατρέποντας τα νησιά σε βιτρίνες και ζωντανά εργαστήρια κυκλικής οικονομίας. Οι βασικοί πυλώνες της πρωτοβουλίας περιλαμβάνουν την αυξημένη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την προώθηση πρακτικών ενεργειακής απόδοσης, τη βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων και των υδάτων, τη μηδενική έκλυση ρύπων στο περιβάλλον, την ηλεκτροδότηση των μεταφορών, τον πράσινο μετασχηματισμό της γεωργίας και του τουρισμού και την ανάπτυξη πράσινων λιμανιών και άλλες σχετικές υποδομές για φιλικές προς το περιβάλλον θαλάσσιες μεταφορές. Οι παρεμβάσεις αυτές οδηγούν επίσης σε αύξηση της κοινωνικής συνοχής και ευημερίας, σε τοπικό επίπεδο.

Απαιτείται πολιτική βούληση, ξεκάθαρη στρατηγική (για την περιφερειακή ανάπτυξη)

Λούκα Κατσέλη, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ και πρώην Υπουργός,

Αναδημοσίευση από: https://regionalpolicymonitor.org/ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

 Με αφορμή την παρουσίαση της Έκθεσης Κοινωνικών και Οικονομικών Τάσεων στις Ελληνικές Περιφέρειες, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαρτίου 2024.

Με τον «Καλλικράτη»( Ν.3852/2010), θεσμοθετήθηκε η αρχιτεκτονική της αποκεντρωμένης περιφερειακής διοίκησης και των Οργανισμών Αυτοδιοίκησης Β βαθμού. Οι ΟΤΑ Β Βαθμού ανέλαβαν αρμοδιότητες αναπτυξιακού σχεδιασμού, προγραμματισμού και υλοποίησης πολιτικών, προγραμμάτων και έργων για τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, προαγωγή της κοινωνικής συνοχής και προστασία του περιβάλλοντος.

Η υλοποίηση μιας φιλόδοξης αναπτυξιακής αποστολής απαιτεί πρώτα απ’ όλα συστηματική καταγραφή των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών και ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιφέρειας. Το κενό αυτό έρχεται να καλύψει η πρώτη Έκθεση Παρακολούθησης Κοινωνικο-Οικονομικών Τάσεων στις Περιφέρειες, που εκπονήθηκε από το ΙΟΒΕ με πρωτοβουλία του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Περιφερειακής Πολιτικής. Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Έκθεση αποτυπώνουν τις διαφοροποιημένες επιδόσεις των ελληνικών περιφερειών, τις διαπεριφερειακές ανισότητες, τη χαμηλή συμβολή των επενδύσεων στην ανάπτυξη αλλά και τις ευκαιρίες που διαφαίνονται για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, ως αποτέλεσμα δυνητικών επενδυτικών και αναπτυξιακών παρεμβάσεων.

Δεν έχουν όλες οι περιφέρειες την ίδια πορεία ανάπτυξης

 Νίκος Βέττας, 

Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Αναδημοσίευση από: https://regionalpolicymonitor.org/ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

Με αφορμή την παρουσίαση της Έκθεσης Κοινωνικών και Οικονομικών Τάσεων στις Ελληνικές Περιφέρειες, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαρτίου 2024.

Με σημείο αφετηρίας τη διεθνή χρηματοοικονομική κρίση του 2008, η ελληνική οικονομία έχει περάσει μια μακρά περίοδο 15 ετών που ήταν ιδιαίτερα ευμετάβλητη και στο μεγαλύτερο μέρος της επώδυνη. Κατόπιν της εξόδου από τα τρία διαδοχικά προγράμματα προσαρμογής, της άρσης των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων, και μέσα από την κρίση της πανδημίας και στις αγορές ενέργειας, επήλθε σταδιακά η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και πιο πρόσφατα τέθηκε η οικονομία σε θετική τροχιά ανάκαμψης. Ετσι, η ελληνική οικονομία φαίνεται πως σταδιακά ολοκληρώνει έναν ισχυρό κύκλο ανόδου που επουλώνει πολλές πληγές της δεκαετούς κρίσης χρέους και την επαναφέρει εγγύτερα σε μια κανονική λειτουργία.

Όμως, ενώ η τρέχουσα πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι θετική, δεν μπορεί να θεωρείται ούτε πως το περιβάλλον στο επόμενο διάστημα θα την ευνοεί, ούτε φυσικά πως έχουν λυθεί τα βαθιά προβλήματα που έχει για δεκαετίες. Βρίσκεται σε στέρεο έδαφος, περισσότερο από κάθε άλλη φορά μετά το 2008, όμως ακόμη σε χαμηλή βάση, όπως φαίνεται από την αδύναμη παραγωγικότητα και συνεπώς από τα ασθενή πραγματικά εισοδήματα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ: Οι θέσεις των κορυφαίων ευρωπαϊκών κομμάτων για τις περιφέρειες και την περιφερειακή ανάπτυξη

 

Αναδημοσίευση από: https://regionalpolicymonitor.org/ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

 

Αντί προλόγου

 Κάθε πέντε χρόνια, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται να εκλέξουν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι η μόνη απευθείας εκλεγμένη διακρατική συνέλευση στον κόσμο. Τα μέλη του εκπροσωπούν τα συμφέροντα περισσότερων από 450 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ. Μαζί με εκπροσώπους των κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ, οι ευρωβουλευτές διαμορφώνουν και αποφασίζουν για νέους νόμους που επηρεάζουν όλες τις πτυχές της ζωής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, από τη στήριξη της οικονομίας και την καταπολέμηση της φτώχειας έως την κλιματική αλλαγή και την ασφάλεια. Το Κοινοβούλιο εγκρίνει επίσης τον προϋπολογισμό της ΕΕ και ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα χρήματα. Εκλέγει ακόμη τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διορίζει τους Επιτρόπους της και τους κρατά υπόλογους. Συνολικά 720 ευρωβουλευτές θα εκλεγούν τον Ιούνιο του 2024.  Οι εκλογές θα διεξαχθούν στην Ελλάδα στις 9 Ιουνίου 2024. Δικαίωμα ψήφου έχουν όσοι συμπληρώνουν το 17ο έτος της ηλικίας τους. Για πρώτη φορά είναι δυνατή η συμμετοχή στις εκλογές με χρήση επιστολικής ψήφου. Η ψήφος είναι φυσικά υποχρεωτική, πλην των γνωστών εξαιρέσεων.

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής &Κοινωνικής Οικονομίας Ελπινίκης Ανδρεάδου

 

Εισήγηση Προέδρου

Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής & Κοινωνικής Οικονομίας

Ελπινίκης Ανδρεάδου

Δημάρχου Λαγκαδά 

 

Κυρίες και κύριοι,

Η κοινωνική πολιτική είναι η βάση της χρησιμότητας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην κοινωνία. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίζεται το οικοδόμημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα οικοδόμημα που περιγράφεται με πολύ λίγες λέξεις: «Είμαστε ο βαθμός διοίκησης που είναι πιο κοντά στον πολίτη».

Αν θέλουμε όμως να υπηρετήσουμε αυτή τη φράση, αν θέλουμε πραγματικά να είμαστε χρήσιμοι στους συμπολίτες μας, στον τόπο μας, στην κοινωνία, οφείλουμε να παρέχουμε κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες αλληλεγγύης και στήριξης των συμπολιτών μας. Υπηρεσίες σύγχρονες, οι οποίες βελτιώνονται διαρκώς και ενισχύουν το αίσθημα ότι δεν είναι κάθε διοίκηση απόμακρη από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Ο στόχος είναι κοινός: Να έρθουμε πιο κοντά στον πολίτη, να φέρουμε κάθε συμπολίτη μας πιο κοντά σε εμάς.

Εκπροσωπώντας την Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής Οικονομίας της ΚΕΔΕ αισθάνομαι υπερήφανη που όλο αυτό το διάστημα φροντίσαμε να ασχοληθούμε με πολύ συγκεκριμένα και φλέγοντα ζητήματα, τα οποία επηρεάζουν όχι μόνο την εύρυθμη λειτουργία των δήμων, αλλά την ίδια την καθημερινότητα των πολιτών.

Η κοινωνική πολιτική είναι γνωστό ότι φέρνει ψήφους. Ευτυχώς, εμείς είμαστε πολύ μακριά από εκλογικές αναμετρήσεις κι έτσι δεν χρειάζεται να πείσουμε ότι δεν είμαστε ελέφαντες. Η συγκυρία είναι κρίσιμη, ακριβώς επειδή κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι διεκδικούμε για να λαϊκίσουμε, ότι αναδεικνύουμε ζητήματα για να κερδίσουμε ψήφους, ότι φωνάζουμε για να πετάξουμε το μπαλάκι της ευθύνης αλλού.

Κανένας μας δεν έχει ανάγκη κάτι τέτοιο σε αυτή τη συγκυρία. Οπότε το ενδιαφέρον μας είναι άδολο και ειλικρινές. Είναι και μεγάλο, επειδή γνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η κοινωνική πολιτική. Διότι η πρόσφατη εμπειρία μάς δίδαξε ότι η αλληλεγγύη, οι κοινωνικές δομές, η κοινωνική προσφορά, οι κοινωνικές υπηρεσίες, είναι εκείνα που κράτησαν τις τοπικές κοινωνίες και συνολικά την ελληνική κοινωνία όρθια στα δύσκολα. Και στην οικονομική κρίση και στην υγειονομική κρίση και τώρα στην κρίση ακρίβειας.

Οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων είναι το αποκούμπι του πολίτη στις δύσκολες προκλήσεις της σύγχρονης καθημερινότητας. Και δικός μας στόχος ως μέλη της Επιτροπής της ΚΕΔΕ, ως συλλογικά όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και ως δήμαρχοι είναι να ενισχύσουμε τις κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχουμε στους συμπολίτες μας, να τις βελτιώσουμε και να τις επεκτείνουμε.

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Ανάπτυξης &Υποστήρικης Επιχειρηματικότητας Παναγιώτη Χριστόφα.

                                               

   ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ | 16/10/2024

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΧΡΙΣΤΟΦΑ

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,

Η ανάπτυξη της τοπικής επιχειρηματικότητας αποτελεί μια από τις βασικές προκλήσεις μας ως Αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού.

Αφορά σε έναν τομέα κομβικής σημασίας, που σχετίζεται άμεσα με την οικονομία αλλά και με τους δείκτες ευημερίας ενός τόπου.

Αλλά και για έναν τομέα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αν αναλογιστεί κανείς το πόσο έντονα επιδρούν σε αυτόν εξωγενείς παράγοντες που εξαρτώνται ελάχιστα, πολλές φορές και καθόλου, από τους Δήμους.

Οφείλουμε, ως Δήμοι, να έχουμε διασφαλίσει όλες τις ικανές και αναγκαίες συνθήκες για την ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τόπο μας.

Να συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό;

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Υδάτων & Κυκλικής Οικονομίας Κωνσταντίνου Ζέρβα

 

Εισήγηση Προέδρου

Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτων

& Κυκλικής Οικονομίας

Κωνσταντίνου Ζέρβα,

Δημοτικού Συμβούλου Θεσσαλονίκης

 

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΔΑΤΩΝ & ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Ιωάννινα, 26 Σεπτεμβρίου 2024

 

Αξιότιμες Συναδέλφισσες, Αξιότιμοι Συνάδελφοι,

Θα ήθελα πριν ξεκινήσω την τοποθέτησή μου να μεταφέρω τα θερμά μου συγχαρητήρια στους ανθρώπους της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) που συμμετείχαν στην τόσο επιτυχή οργάνωση του φετινού Προσυνεδρίου της ΚΕΔΕ.

Η φετινή Προσυνεδριακή Συνάντηση, όπως κάθε φορά που διεξάγεται, αποτελεί μια συνάντηση όχι μόνο απολογισμού - για το τι πράξαμε μέχρι σήμερα για το σύνολο των Δήμων της Χώρας μας - αλλά και μια συνάντηση προγραμματισμού - που θέλουμε να φτά-σουμε και πως μπορούμε να εργαστούμε ακόμη πιο αποτελεσματικά προς όφελος των Δήμων, των Πολιτών και του Περιβάλλοντος.

Όπως γνωρίζετε πολύ καλά, η Επιτροπή Υδάτων & Κυκλικής Οικονομίας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) έχει επεξεργαστεί τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει να επεξεργάζεται μέχρι και σήμερα μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση της «επόμενης ημέρας». Στην ατζέντα των θεμάτων της συγκατα-λέγονται 2 πολιτικές που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις Κεντρικές Υπηρεσίες της Χώρας μας και προφανώς τους Δήμους: την Πολιτική στον τομέα των Αποβλήτων, καθώς και την Πολιτική στον τομέα των Υδάτων.

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Ορεινών Περιοχών Σωκράτη Κεφαλογιάννη

 

Εισήγηση Προέδρου

Επιτροπής Ορεινών Περιοχών 

Σωκράτη Κεφαλογιάννη

Δημάρχου Ανωγείων 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ  (σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ)

1)           Αναπτυξιακά - Θεσμικά

1.           Ολοκλήρωση και οριστική θεσμοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής για τις ορεινές περιοχές (masterplan Ορεινότητας).

2.           Δημιουργία Γενικής Γραμματείας Ορεινής Πολιτικής και Σύσταση Συμβουλίου Ορεινών Περιοχών με τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ.

3.           Σύσταση Ταμείου Ορεινότητας.

4.           Ειδικό πλαίσιο αντιμετώπισης του Δημογραφικού.

5.           Πρόγραμμα χρηματοδότησης δημόσιων υποδομών των ορεινών δήμων  - Ειδικό πρόγραμμα χρηματοδότησης υποδομών αγροτικής οικονομίας  (Δεξαμενές, Οδοποιία, Εξηλεκτρισμός σταυλικών εγκαταστάσεων).

6.           Εκπόνηση ειδικού προγράμματος Τεχνικής Βοήθειας των Ορεινών Δήμων για την ωρίμανση και εφαρμογή των συγχρηματοδοτούμενων έργων και δράσεων τους, μέσω της ΕΕΤΑΑ ή των Αναπτυξιακών Οργανισμών

7.           Στα περιφερειακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 να υπάρξουν χωρικές παρεμβάσεις (ΟΧΕ  - ΤΑΠ ΤΟΚ) στις ορεινές περιοχές.

8.           Ειδικό Πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού για τους Ορεινούς Δήμους.

9.           Δημιουργία σώματος γεωπόνων ορεινής οικονομίας (αξιοποιώντας σχετικό μέτρο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης).

10.         Πρόγραμμα τεχνικής υποστήριξης συνεταιρισμών.

11.         Παρεμβάσεις για τη δημιουργία εργαλείων στρατηγικής σημασίας για την κατοχύρωση της ορεινότητας (Κτηματολόγιο για οριοθετήσεις ορεινών χώρων, Χωροταξικό Πλαίσιο, GIS, Βάσεις δεδομένων, Οδηγοί για εξαιρετικής σημασίας θέματα).

Προσυνεδριακός Διάλογος ΚΕΔΕ: Εισήγηση Προέδρου Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης Δημητρίου Τσιαχρήστα

 

Εισήγηση Προέδρου

Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης 

Δημήτριου Τζιαχρήστα

Δημοτικού Συμβούλου Δομοκού   

Προσυνεδριακός Διάλογος

Λαμία, 17 Οκτωβρίου 2024

 

Κυρίες και κύριοι

Τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη ολόκληρη, αλλά και όλη η υφήλιος  αντιμετωπίζουμε σήμερα μια απαράμιλλη κατάσταση εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται καθημερινά όλο και πιο έντονες, όλο και πιο απειλητικές. Ακραία καιρικά φαινόμενα με καταστροφικές συνέπειες για τον άνθρωπο, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία παρατηρούνται πλέον συχνότερα και προκύπτουν με μεγαλύτερη σφοδρότητα. Ζούμε σε μια εποχή «αιχμής» της κλιματικής αλλαγής.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα πρέπει όλοι να προσαρμοστούμε. Δήμοι, Περιφέρειες, Πολίτες το ίδιο το Κράτος. Είναι μια πραγματικότητα που δημιουργεί νέες ανάγκες για διαφορετικές πολιτικές, για καινούργιες προσεγγίσεις.

Εμείς ως Επιτροπή Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ πιστεύουμε ότι θα πρέπει να τεθεί η πρωτογενής παραγωγή σε νέες πιο στέρεες και υγιείς βάσεις. Δεν μπορεί να υπάρξει αγροτική ανάπτυξη, χωρίς να υπάρχει τοπική ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό οι Δήμοι είναι αυτοί που θα πρέπει να διαχειρίζονται κρίσιμα αγροτικά ζητήματα που αφορούν στην καθημερινότητα των γεωργών και κτηνοτρόφων μας, με την προϋπόθεση όμως να έχουν ουσιαστικό ρόλο και αρμοδιότητες που θα συνοδεύονται και από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους.

Γι αυτό και πιστεύουμε ότι όλες μας οι προσπάθειες ως τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να τείνουν προς:

Χάρης Δούκας: Ο νέος βιώσιμος αστικός πολιτισμός

 

Αναδημοσίευση: www.tovima.gr   04.01.202411:29

Ο κ. Χάρης Δούκας είναι δήμαρχος Αθηναίων.

 

Η έκταση πρασίνου και το ποσοστό κάλυψης με δέντρα είναι το κεντρικό ζητούμενο σήμερα σε πολλές μεγαλουπόλεις είναι πώς θα ενισχυθούν αυτά τα ποσοστά, ώστε να έχει ο πολίτης κοντά στο σπίτι του ένα πάρκο, καθώς και άμεση πρόσβαση σε βασικές υποδομές υγείας και εκπαίδευσης.

Η βιωσιμότητα στις πόλεις μετριέται πλέον με νέους δείκτες. Η έκταση πρασίνου ανά κάτοικο, το ποσοστό κάλυψης της πόλης με δέντρα και αυτό του ελεύθερου προς τον δομημένο χώρο είναι κρίσιμες παράμετροι ενός νέου βιώσιμου αστικού πολιτισμού. Το κεντρικό ζητούμενο σήμερα σε πολλές μεγαλουπόλεις είναι πώς θα ενισχυθούν αυτά τα ποσοστά, ώστε να έχει ο πολίτης κοντά στο σπίτι του ένα πάρκο, καθώς και άμεση πρόσβαση σε βασικές υποδομές υγείας και εκπαίδευσης.

Αυτό καθίσταται περισσότερο από ποτέ αναγκαίο στην Αθήνα, μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη πόλη, με χαμηλό βαθμό ανθεκτικότητας στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και χρόνια προβλήματα, όπως το χαμηλό ποσοστό πρασίνου και δέντρων, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η κυκλοφοριακή φόρτιση, χωρίς μάλιστα βελτιώσεις και σύγχρονες προσαρμογές στο Γενικό Πολεοδομικό της Σχέδιο. Καμία αλλαγή δεν υπάρχει τα τελευταία 30 χρόνια.

Οι τοπικές κοινωνίες μπροστά στην ενεργειακή αλλαγή.

Χάρης Δούκας

Αν. Καθηγητής, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

 και Μηχανικών Υπολογιστών, ΕΜΠ

το άρθρο δημοσιεύθηκε στο

 Βήμα της Κυριακής (28 Ιουνίου 2020)

Αναδημοσίευση από:https://e-mc2.gr 

Χρειαζόμαστε σημαντικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) τα επόμενα χρόνια, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση. Εκτιμάται ότι οι επενδύσεις σε παγκόσμια κλίμακα θα χρειαστεί να υπερδιπλασιαστούν, από τα περίπου 300 δισ. $ το 2018 σε περισσότερα από 650 δισ. $ κατά μέσο όρο για κάθε έτος την περίοδο 2020-2050, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμης Ενέργειας.

Είναι όμως οι επενδύσεις αυτές κερδοφόρες;

Το προηγούμενο διάστημα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, με την εξαιρετικά πτωτική ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, οι εταιρείες είχαν, για την κάλυψη της, τον άνθρακα ως τελευταία τους επιλογή. Σε πρόσφατη μελέτη του πανεπιστήμιου του Imperial, οι επενδύσεις ΑΠΕ σε Γερμανία και Γαλλία είχαν απόδοση κοντά στο 180% σε μία περίοδο 5 ετών, ενώ οι αντίστοιχες επενδύσεις ορυκτών καυσίμων λίγο πάνω από 20%. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για την ίδια περίοδο, οι επενδύσεις σε πράσινη ενέργεια είχαν αποδόσεις κοντά στο 75%, ενώ οι επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα μετά  βίας προσέγγιζαν το 10%. Στη χώρα μας, η τελευταία δημοπρασία για τις ΑΠΕ (2 Απριλίου) έκλεισε με τιμές κάτω του κόστους παραγωγής των λιγνιτικών μονάδων. Επιπλέον, οι μετοχές των εταιρειών πράσινης ενέργειας ήταν λιγότερο ασταθείς σε διακυμάνσεις, συγκριτικά με αυτές των ορυκτών καυσίμων, τα σχετικά χαρτοφυλάκια των οποίων κατέρρευσαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των ΟΤΑ» στο Σχέδιο Νόμου του ΥΠΕΣ

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το Σχέδιο Νόμου «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ρύθμιση ζητημάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις» που είναι ήδη προς συζήτηση και ψήφιση στην Βουλή  φέρει τον πιο πάνω μεγαλειώδη τίτλο.

Η «στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης», των Δήμων και των Περιφερειών δηλαδή  συνοψίζεται :

Ø  Στην ανασύνθεση Επιτροπής του άρθρου 266^Α του ν.3852/2010 που είχε εισαχθεί με το άρθρο 177 του Ν.4555/2018 (Κλεισθένης) με τον τίτλο – τότε- Επιτροπή Χωρικού και Αναπτυξιακού Σχεδιασμού  Τοπικού και Περιφερειακού Επιπέδου ενώ τώρα μετονομάζεται σε «Επιτροπή Αναπτυξιακού Σχεδιασμού Τοπικού και Περιφερειακού Επιπέδου.

Ø  Στη σύσταση Τεχνικής Βοήθειας σε όλα τα Προγράμματα του Υπουργείου Εσωτερικών που χρηματοδοτούν την Αυτοδιοίκηση καθώς και στους ΟΤΑ η οποία διατίθεται για τη διαχείριση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων διαμέσου των Αναπτυξιακών Οργανισμών ή εξωτερικών συνεργατών.

Ø  Συγκροτούνται νέες Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες με τον τίτλο « Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης» στους οποίους μετέχουν Δήμοι, Περιφέρειες και Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων  και ουσιαστικά υποκαθιστούν τις υφιστάμενες Αναπτυξιακές Εταιρείες της Αυτοδιοίκησης. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί υπάγονται στο καθεστώς του ν.4548/2018 (νέο δίκαιο Ανωνύμων Εταιριών) και προορίζονται να αναλάβουν την διαχείριση και εφαρμογή των αναπτυξιακών χρηματοδοτικών προγραμμάτων καθώς και την υποστήριξη των ΟΤΑ ως προς την διαχείριση των έργων, την παροχή τεχνικών υπηρεσιών ή ακόμη και την λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης.

Ø  Ανατίθεται η τεχνική διοικητική και επιχειρησιακή υποστήριξη των Δήμων που δεν έχουν τεχνική διαχειριστική επάρκεια ή έχουν ελλείψεις στην Τεχνική τους Υπηρεσία, στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς, την ΕΕΤΑΑ ή σε άλλους φορείς με προγραμματικές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ τους.

Ø  Οι υπηρεσίες Δόμησης (Πολεοδομία) ανατίθεται στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς, στην ΕΕΤΑΑ ή σε Δίκτυα Δήμων ενώ το ίδιο μπορεί να γίνεται και για τις Τεχνικές Υπηρεσίες.

Ø  Οι προσλήψεις του μονίμου προσωπικού για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν από τις παραπάνω υπηρεσίες για τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς θα γίνονται διαμέσου του ΑΣΕΠ ενώ του προσωπικού ιδιωτικού δικαίου Ορισμένου Χρόνου θα γίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού (με έλεγχο από το ΑΣΕΠ).

Διεθνείς Συνεργασίες ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού: Τύποι και ενέργειες υλοποίησης και έγκρισης. Η νέα εγκύκλιος του ΥΠΕΣ

Αρ. Εγκυκλίου ΥΠΕΣ 2/4166/21.1.2020

Κατόπιν της πρόσφατης ανάληψης των καθηκόντων των αιρετών εκπροσώπων των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών που αναδείχθηκαν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου και της 2ας Ιουνίου 2019, αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών των δήμων και των περιφερειών, σας υπενθυμίζουμε τα εξής:

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 219-220 του ν.3463/2006 και τις όμοιες των άρθρων 96, 101, 202 και 203 του ν.3852/2010, οι δήμοι και οι περιφέρειες αντιστοίχως συνεργάζονται με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και με λοιπούς φορείς της αλλοδαπής, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για τη συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα πόλεων και περιφερειών, αδελφοποιήσεις πόλεων (μόνον οι δήμοι), σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, πρωτοβουλίες της ΕΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και σε πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις και συμφωνίες για την αντιμετώπιση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος.

Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 108-114 του ν.4483/2017, οι ΟΤΑ της χώρας μας συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας για την προαγωγή της εδαφικής συνεργασίας και συνοχής.

Για τη συμβατότητα όλων των ανωτέρω δράσεων των δήμων και των περιφερειών με τις εθνικές πολιτικές, την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, σε σχέση με το εύρος των αρμοδιοτήτων τους και με την επιφύλαξη των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας απαιτείται η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής του άρθρου 4 παρ. 2β του ν.3345/2005 (ΦΕΚ 138 Α΄), όπως κάθε φορά ισχύει που λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του ΥΠ.ΕΣ., του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (μόνο στην περίπτωση συζήτησης θεμάτων των ΕΟΕΣ) και των ενώσεων των οργανισμών της τοπικής αυτοδιοίκησης (ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ). Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αναλογικά και για τους Συνδέσμους των ΟΤΑ. Πιο αναλυτικά:

Μοντέλα και βασικές μεταβλητές της μητροπολιτικής διακυβέρνησης

Mariona Tomàs Farnés , 

το κείμενο δημοσιεύθηκε στο Barcelona Metropolis. 

Την μετάφραση επιμελήθηκε η Μαρία Βασιλάκη.

 Αναδημοσίευση από https://www.citybranding.gr/

Η διακυβέρνηση των μητροπολιτικών περιοχών αποτελεί επαναλαμβανόμενο ζήτημα της πολιτικής ατζέντας. Δεν υπάρχει ενιαία φόρμουλα δεδομένου ότι κάθε πόλη έχει τις ιδιαιτερότητές της λόγω ιστορικών και πολιτικών λόγων. Η συζήτηση σχετικά με το μοντέλο που πρέπει να εφαρμοστεί είναι συχνά αμφισβητούμενη, εξ αιτίας ιδεολογιών, συμφερόντων και διαφορετικών τρόπων αντίληψης του μητροπολιτικού χώρου. Η μητροπολιτική διακυβέρνηση απαιτεί ένα κοινό όραμα μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων φορέων.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σήμερα σε αστικές περιοχές, ποσοστό που αναμένεται να φτάσει το 68% μέχρι το 2050. Στην Ευρώπη, ο αστικός πληθυσμός αντιπροσωπεύει το 75% του συνολικού πληθυσμού.

Ως εκ τούτου, θέματα τόσο σημαντικά όσο η κοινωνική συνοχή ή η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής έχουν γίνει προκλήσεις σε αστικό και μητροπολιτικό επίπεδο. Η έγκριση της ατζέντας 2030 και των Στόχων για την Αειφόρο Ανάπτυξη (2015), καθώς και η Παγκόσμια Αστική Ατζέντα και εκείνη που αφορά την ΕΕ (2016) υπογραμμίζουν τη σημασία των αστικών θεμάτων. Η διακυβέρνηση των μητροπολιτικών περιοχών και περιφερειών αποτελεί επαναλαμβανόμενο ζήτημα της πολιτικής ατζέντας. Πολυάριθμες εργασίες και ακαδημαϊκές μελέτες, όπως εκείνη των Heinelt και Kübler (2005) και η έκθεση των Ηνωμένων Πόλεων και Τοπικών Κυβερνήσεων (UCLG, 2016),υποστηρίζουν ότι υπάρχουν διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης και δεν υπάρχει κοινή φόρμα για όλες ( κανένα one-size-fits-all).

Πράγματι, κάθε πόλη έχει τις ιδιαιτερότητες και τη μορφή της διακυβέρνησής της για ιστορικούς και πολιτικούς λόγους. Παρόλα αυτά μπορούμε να διακρίνουμε  τέσσερα βασικά μοντέλα μητροπολιτικής διακυβέρνησης, ανάλογα με τον βαθμό θεσμοθέτησής τους (ΟΟΣΑ, 2015 και Tomas, 2017), δηλαδή, ανάλογα με το είδος των θεσμικών ρυθμίσεων που έγιναν:

Η Ατζέντα 2030 και η Τοπική Αυτοδιοίκηση

Του Ράλλη Γκέκα Δρ Οικονομικών ΤΑ

Σε προηγούμενο άρθρο[1] είχαμε ασχοληθεί με τις προτεραιότητες της νέας προγραμματικής περιόδου 2021 -2027. Στο άρθρο αυτό τονίστηκε ότι η πλειονότητα των επενδύσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής θα προσανατολίζονται στους στόχους για «μια εξυπνότερη και πιο πράσινη Ευρώπη». Με βάση τη δέσμευση που έχει αναλάβει η ΕΕ στην πρότασή της για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, το 25 % των κοινοτικών δαπανών θα συνεισφέρουν στη δράση για το κλίμα. Υπενθυμίζεται ότι η συνολική χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής, για την επόμενη προγραμματική περίοδο, θα ανέλθει στα 331 δισεκατομμύρια ευρώ, περίπου.

Είναι προφανές ότι, οι χρηματοδοτικοί πόροι και οι Στόχοι για μία Βιώσιμη Ανάπτυξη θέτουν όχι μόνο μεγάλες προκλήσεις, αλλά και  ερωτήματα για την Ευρωπαϊκή Τοπική Αυτοδιοίκηση, με βασικότερο το:

Πώς θα μπορέσει να έχει πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους και να υλοποιήσει αποτελεσματικότερα τις συγκεκριμένες πολιτικές;

Αυτό αποτελεί και το αντικείμενο του παρόντος άρθρου.

Οι Στόχοι της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Στις 25 έως 27 Σεπτεμβρίου του 2015, στη 70η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, συγκεντρώθηκαν οι εθνικές αντιπροσωπείες των κρατών- μελών του και αποφάσισαν τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ). Καθορίστηκαν 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης, οι οποίοι συμπεριλαμβάνουν 169 επιμέρους εξειδικεύσεις. Δεσμεύτηκαν μάλιστα για την πλήρη εφαρμογή των στόχων αυτών, την οποίαν αποκάλεσαν «Ατζέντα 2030»

Οι 17 στόχοι της βιώσιμης ανάπτυξης είναι:

Ποιοτική αναβάθμιση της Αυτοδιοίκησης σε Τοπική και Περιφερειακή Διακυβέρνηση

*του Λουκά Αν Καράντζαλη

Την ποιοτική αναβάθμιση της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης σε Τοπική και η Περιφερειακή Διακυβέρνηση θέτουν ως στόχο οι θεσμικοί εκπρόσωποι (η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας-ΕΝΠΕ και η Κεντρική Ένωση Δήμων-ΚΕΔΕ) των Δήμων και Περιφερειών της χώρας μας  για την επόμενη χρονική περίοδο.

Τι εννοούμε όμως ως Διακυβέρνηση;  Πολύ απλά μπορούμε να πούμε ότι, ως διακυβέρνηση  εννοούμε ένα νέο δίκτυο ποιοτικότερων σχέσεων μεταξύ της Περιφέρειας και  των Δήμων με τους κοινωνικούς εταίρους  και την κοινωνία των πολιτών, το οποίο έχει δικτυακή δομή και διαφοροποιείται τόσο από τις ιεραρχίες όσο και από τις αγορές. Κρίσιμο στοιχείο της Διακυβέρνησης αποτελεί η ισότιμη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη λήψη των αποφάσεων και την ποιοτική εμβάθυνση της δημοκρατικής και κοινωνικής λειτουργίας των θεσμών.

Βασικά κριτήρια της καλής διακυβέρνησης είναι

1. η δημιουργία των κατάλληλων δομών για την οργάνωση της έκφρασης και της συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία διοίκησης των τοπικών υποθέσεων,

2.  η ενθάρρυνση και ενίσχυση των τοπικών πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων για την επίλυση των προβλημάτων,

3. η δημιουργία μαθησιακών δομών που επιτρέπουν τη διαμόρφωση μιας τοπικής συνείδησης στους κατοίκους,

4.  καθώς και η μεγιστοποίηση της ικανότητας όσων συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων να ενεργοποιούν άλλα δίκτυα δράσεων και ανθρώπων.

Τοπική Αυτοδιοίκηση και Κοινωνική Οικονομία

Του Δημήτρη  Κατσούλη

                 * Εισήγηση στην Ημερίδα 

για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

6 Μαίου 2017, ΧΑΛΚΙΔΑ

Οι μορφές κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας οργανώνονται και λειτουργούν κυρίως στην μικροκλίμακα του τοπικού. Εκεί συναντώνται ο πολιτειακός θεσμός δημόσιας εξουσίας που είναι η τοπική αυτοδιοίκηση και ο κοινωνικοοικονομικός θεσμός της κοινωνικής οικονομίας. Θα λέγαμε ότι εκεί συναντάται το τοπικό πολιτικό και διοικητικό σύστημα με τις ενεργές συλλογικότητες της αντίστοιχης κοινωνίας.

Σωστά η σχέση τους θεωρείται προνομιακή. Από ορισμένους ίσως και δεδομένη. Προνομιακή είναι, δεδομένη δεν είναι.

Ο Δήμος είναι πεδίο διαμόρφωσης και άσκησης δημοσίων πολιτικών  για «την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας. Την αποστολή αυτή δεν θα τη φέρει σε πέρας  εάν δεν διαμορφώσει  ευνοϊκές συνθήκες για την κοινωνική συνοχή στην μικροκλίμακα του τοπικού. Κοινωνική συνοχή σημαίνει εν προκειμένω λιγότερη φτώχεια, λιγότερη ανεργία, παραγωγή και δίκαιη ανακατανομή τοπικού πλούτου, δηλαδή κοινωνική πολιτική για την πρόνοια και την αλληλεγγύη και συνάμα προώθηση του εθελοντισμού, της συμμετοχής, της συλλογικής δράσης της κοινωνίας των πολιτών  διαμέσου και της συλλογικής οργάνωσης για την παραγωγή κοινωνικών αγαθών παράλληλα με την παραγωγή εισοδήματος και συνεπώς μείωση των τοπικών οικονομικών ανισοτήτων.

Ο Δήμος, μπορεί και πρέπει να έχει κοινωνική πολιτική και δράση για την κοινωνική συνοχή, πρέπει να έχει στρατηγική και επιχειρησιακό πρόγραμμα  κοινωνικής συνοχής.

Θα πουν ίσως αρκετοί, αυτό είναι το καθήκον του Δήμου ή η ευκαιρία του  στον καιρό της οικονομικής κρίσης που μαστίζει την χώρα.

Εγώ θα πω ότι ο Δήμος που ανακάλυψε μέσα στην κρίση το καθήκον του γιατί ως προϊόν πολιτικής επικοινωνίας πουλάει ότι έχει περιτύλιγμα την αλληλεγγύη είναι διαφορετικός από τον Δήμο που έχει ως  σταθερό άξονα της πολιτικής του την στρατηγική για την κοινωνική συνοχή και δοκιμάζει εμπειρίες για να κτίσει μία σταθερή και προσανατολισμένη  στρατηγική έχοντας κατανοήσει αυτό ως βασική προτεραιότητα της αποστολής του. Όχι μόνο μέσα στην κρίση αλλά και έξω από αυτή, αλλά και ως εργαλείο για να βγάλει- στο μέτρο του δυνατού την κοινωνία του συνεκτική, ισχυρή και δημιουργική στον δρόμο μίας βιώσιμης ανάπτυξης στην οποία η κοινωνία προσδοκά.

Είναι συνεπώς άλλο να κάνουμε δράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης κοντά στον κλασικό δρόμο της πεπατημένης της διαχείρισης των τεχνικών υποδομών της πόλης και του χωριού υπό την μορφή μάλιστα πολιτικού πάρεργου ή αναγκαίου κακού ή καλού επικοινωνιακού προφίλ και άλλο έχω πρόγραμμα κοινωνικής αλληλεγγύης και πρόνοιας, έχω στρατηγικό σχέδιο κοινωνικής συνοχής γιατί αυτός είναι ο δρόμος για να κτίσω μία συμμετοχική ευημερούσα κοινωνία η οποία έχει κυρίαρχο λόγο για την ζωή και την εξέλιξή της.

Με άλλα λόγια, οι Δημοτικές Αρχές που έχουν στρατηγική κοινωνικής ανάπτυξης, να χαράσσουν τον δρόμο με τη μόχλευση του τοπικού κοινωνικού κεφαλαίου.

Αυτές οι Δημοτικές Αρχές βάζουν ψηλά τον στόχο και τον πήχη της συμμετοχής, του εθελοντισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης, γίνονται μέντορες, εμψυχωτές και στηρίγματα των πρωτοβουλιών της κοινωνίας των πολιτών.

Οι άλλες που φτιασιδώνονται το κοινωνικό πρόσωπο βάζουν μπροστά τον ψηφοφόρο πελάτη, την επικοινωνιακή φιγούρα, ενδεχομένως και τις ψευδεπίγραφες πρωτοβουλίες μικρής διάρκειας και μέτρησης του πολιτικού κόστους/ πολιτικού όφελους.

Τι μπορεί να κάνει αυτή η πρωτοπόρα συμμετοχική και αυθεντικά αλληλέγγυα Αυτοδιοίκηση; Πολλά !!!

Πρώτα απ΄όλα να ενθαρρύνει, να προτρέψει, να στηρίξει πρωτοβουλίες των πολιτών, πρωτοβουλίες κοινωνικής οικονομίας και εν γένει αλληλέγγυας οικονομίας.

Θα πω ένα παράδειγμα από την εμπειρία μου.

Έχοντας πάντα την στρατηγική που σας ανέπτυξα, του Δήμου ως στρατηγικού μοχλού της κοινωνικής συνοχής, φρόντιζα να εντοπίζω διαθέσιμα προγράμματα που έβαζαν μέσα στην οικονομία στρώματα του τοπικού πληθυσμού που ήταν ανενεργά. Ένας τέτοιος τομέας ήταν η Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Λέω: «σε άλλες περιοχές υπάρχουν πρωτοβουλίες και σημαντικό έργο από τους Αγροτουριστικούς Συνεταιρισμούς Γυναικών. Αυτές οι γυναίκες τι παραπάνω έχουν από τις γυναίκες του Δήμου Αυλώνος, του Αυλωναρίου, της Οκτωνιάς, της Αχλαδερής, του Αγίου Γεωργίου κ.ο.κ.»

Οι συνεργάτες μου, ή καλύτερα συνεργάτριές μου στο Δήμο, ήρθαν σε επαφή με την Γενική Γραμματεία Ισότητας, προσφέρθηκε ένα στέλεχος που περισσότερο έμοιαζε με μέντορα παρά με κλασσική Δημόσια Υπάλληλο, συμμετείχε με ενθουσιασμό και η τότε υπεύθυνη της Ισότητας του Νομού την κ. Σίσσυ Λαίου,  και οι γυναίκες του Συνεταιρισμού της Αρτάκης. Διοργανώσαμε ημερίδες ενημέρωσης στο Αυλωνάρι όπου οι Αρτιακιανές δεν μίλησαν μόνο για τα πλεονεκτήματα αλλά και τα προβλήματα της δικής τους εμπειρίας αλλά έφεραν και παρουσίασαν τα προϊόντα τους. Έγινε δεύτερη Ημερίδα στην Χαλκίδα. Πάλι συνάντηση στο Αυλωνάρι. Ξεκίνησαν πάνω από 20 γυναίκες από όλα τα χωριά του Δήμου. Συμμετείχαν, προβληματίστηκαν, συζήτησαν με τις οικογένειές τους διότι μιλάμε για οικονομική δραστηριότητα που απαιτεί έστω μικρό κεφάλαιο, απαιτεί χρόνο, απαιτεί αλλαγή των ενδοοικογενειακών καταστάσεων, έχει και φορολογικές επιπτώσεις. Όλα αυτά τα μέτρησαν. Από τις 20 φθάσαμε στις δώδεκα για να καταλήξουν οι επτά που δημιούργησαν τον Γυναικείο Συνεταιρισμό Δήμου Αυλώνος «Η AVALONA”. Έκτοτε οι «Αβαλόνες» στέριωσαν, άνοιξαν το εργαστήριο και το κατάστημά τους ακριβώς απέναντι από το Άγιο Δημήτριο στα Χάνια, πήγαν σε δεκάδες εκθέσεις και Συνέδρια, έμαθαν, πειραματίστηκαν, και το αποτέλεσμα;

Περίπου επτά γυναίκες  έγιναν οικονομικά ενεργές και πηγαίνουν έστω και αυτό το πενιχρό εισόδημα στο σπίτι τους.

Γιαυτές κοινωνική και οικονομική ένταξη.

Για την τοπική κοινωνία;

Ένα παράδειγμα που ταξιδεύει πια σε όλη την Ελλάδα. Γίνεται πρεσβευτής του τόπου μας, αυτό που είναι ο Αγροτουρισμός ως αντικείμενο της κοινωνικής οικονομίας.

Για την Δημοτική Αρχή, τίποτε άλλο από την πολιτική και ηθική ικανοποίηση ότι δημιουργήσαμε σε μία άγονη περιοχή κοινωνικής συμμετοχής και δράσης, μια συμμετοχική πρωτοβουλία, έναν θεσμό κοινωνικής οικονομίας που ανθίζει.  Δεν θέλαμε τίποτε άλλο.

Νιώθω περήφανος γιαυτό. Οι όσες τεχνικές υποδομές κάναμε, μετά από τόσα χρόνια ξεχάστηκαν, απαξιώθηκαν, ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους. Αυτή η πρωτοβουλία κοινωνικής συμμετοχικής οικονομίας συνεχίζει και είναι πρεσβευτής μας σε όλη την Ελλάδα.

Ούτε στήριξη οικονομική δώσαμε, ούτε στήριξη πολιτική ζητήσαμε. Ενθαρρύναμε, προωθήσαμε, στηρίξαμε με την ενθάρρυνση. Αυτή είναι μία υγιής παρέμβαση της τοπικής αυτοδιοίκησης στην τοπική κοινωνία.

Θα μπορούσα να αναφέρω και άλλα παραδείγματα όπως η προώθηση και η έμπρακτη υποστήριξη του Συλλόγου Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας.

Η συγκρότηση του Αναπτυξιακού Συμβουλίου ως βήματος διαβούλευσης Δήμου και συλλογικών φορέων της περιοχής. Προέκυψε ως απόσταγμα ερευνητικού  προγράμματος για τη διερεύνηση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων του Δήμου Αυλώνος, αναδεικνύοντας την συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας πολιτών καθοριστικό παράγοντα κάθε αναπτυξιακής προσπάθειας.

Υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα σε πολλούς Δήμους της Ελλάδας και του Εξωτερικού.

Οι αυτοδιαχειριζόμενοι Δημοτικοί Λαχανόκηποι  με την παραχώρηση δημοτικής αγροτικής γης (π.χ. “orti degli anziani”)

Οι Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί αυτοδιαχείρισης των Βρεφονηπιακών και Παιδικών Σταθμών.

Οι Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί για την παροχή υπηρεσιών στα Νεκροταφεία, Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί για την διαχείριση των ρευμάτων των στερεών αποβλήτων.

Η αυτοδιαχείριση κοινωνικών και τεχνικών υποδομών της πόλης, όπως αυτοδιαχείριση ΚΑΠΗ, Αυτοδιαχείριση κοινόχρηστων χώρων κ.ο.κ.

Ο κατάλογος είναι μεγάλος και διαρκώς μπορεί να εμπλουτίζεται.

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ως προς την κατοχύρωση των πρωτοβουλιών της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι αρκετά γόνιμο.

Νομίζω ότι πέραν των πρωτοβουλιών ενθάρρυνσης, προώθησης και υποστήριξης που συνήθως δεν απαιτούν συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο και συνακόλουθα δεν έχουν απαραιτήτως οικονομική βάση, προβλέπεται ο θεσμός της προγραμματικής σύμβασης της ΚΟΙΝΣΕΠ με τον Δήμο και η παραχώρηση υποδομής, ή η ανάθεση παροχής υπηρεσίας  και με αυτό τον τρόπο ο μεν Δήμος στηρίζει και οικονομικά τον φορέα της κοινωνικής οικονομίας αλλά και οι φορείς αποκτούν πεδίο οικονομικής δραστηριότητας εκπληρώνοντας την αποστολή τους.

Με αυτό το πλαίσιο προγραμματικών συμβάσεων  η Τοπική Αυτοδιοίκηση ολοκληρώνει την υποστήριξη στους φορείς κοινωνικής οικονομίας.

Ενθαρρύνεται αυτή η μορφή κοινωνικοοικονομικής συμμετοχής και δημιουργούνται θέσεις εργασίας

Επιτυγχάνεται η κοινωνικοποίηση ομάδων του πληθυσμού που έως τώρα ήταν στο περιθώριο

Ενισχύεται η κοινωνική συνοχή και συνεπώς συντελείται έστω και δύσκολα ένα βήμα για την κοινωνική ανάπτυξη.

Τέλος το πολιτικό προσωπικό της Αυτοδιοίκησης ενδέχεται να αλλάξει νοοτροπία, να απαλλαγεί από το σύνδρομο των πελατειακών σχέσεων και να ξαναδεί την πολιτική συμμετοχή ως προσφορά και όχι ως αποθέωση του πολιτικού ατομισμού.

Όλα αυτά είναι πολύ δύσκολα, θέλουν δουλειά. Θέλουν νέες αντιλήψεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και στο κίνημα της κοινωνικής οικονομίας και της αλληλεγγύης. Θέλει εμπέδωση και πιστή προσήλωση στη διαφάνεια και την λογοδοσία. Η σχέση Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κοινωνικής οικονομίας είναι μια σχέση διάφανου καθρέπτη δεν έχει χώρο για παραγοντισμό, ιδιοτέλεια και χειραγώγηση.

Αυτός ο δρόμος, ο δρόμος της προοδευτικής αυτοδιοίκησης, ο δρόμος της προοδευτικής κοινωνίας αξίζει και πρέπει να χαραχθεί.

Σε ένα τόπο που κατάντησαν άπιαστο όνειρο οι «δρόμοι των μεταφορών» (οι οδικοί άξονες) ας τολμήσουμε να χαράξουμε δρόμους οργάνωσης και ανάτασης της κοινωνίας των πολιτών, ίσως σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίοι και επιτακτικοί.

Όπως ξέρετε οι δρόμοι χαράσσονται από τους διαβάτες με επιμονή, αγώνα και κόπο αλλά είναι αυτοί που οδηγούν στην καλύτερη κοινωνία και στην καλύτερη ζωή.