Τοπική και περιφερειακή δημοκρατία στην Ελλάδα: Σύσταση 372 (2015) του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών Συμβουλίου της Ευρώπης

Σύσταση 372 (2015)[1] TOC 28η ΣΥΝΟΔΟΣ/ Στρασβούργο 24-26 Μαρτίου 2015

                                                       Οι συνεισηγητες της Σύστασης

Gudrun MOSLER-TÖRNSTRÖM, Αυστρία (R, SOC).

Artur TORRES PEREIRA, Πορτογαλία (L, EPP/CCE)

Σύσταση 372 (2015)[1] TOC

1. Το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης αναφέρεται στα:

α. Άρθρο 2, παράγραφος 1.β. της Νομικής Απόφασης CM/Res(2011)2 σχετικά με το Κογκρέσο, που προβλέπει ότι ένας από τους στόχους του Κογκρέσου θα είναι η "υποβολή προτάσεων στην Επιτροπή Υπουργών με σκοπό την προαγωγή της τοπικής και περιφερειακής δημοκρατίας",

β. Άρθρο 2, παράγραφος 3 της Νομικής Απόφασης  CM/Res(2011)2 σχετικά με το Κογκρέσο, που ορίζει ότι "Το Κογκρέσο θα προετοιμάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα εκθέσεις ανά χώρα για την κατάσταση της τοπικής και περιφερειακής δημοκρατίας σε όλα τα κράτη μέλη και σε κράτη που έχουν υποβάλει αίτηση ένταξης στο Συμβούλιο της Ευρώπης και θα διασφαλίζει, ειδικότερα, ότι εφαρμόζονται οι αρχές  του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης",

γ. Ψήφισμα 307 (2010) REV2 για τις διαδικασίες παρακολούθησης των υποχρεώσεων και των δεσμεύσεων τις οποίες ανέλαβαν τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης σε σχέση με την επικύρωση του Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

δ. Ψήφισμα 299 (2010) του Κογκρέσου σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε από το Κογκρέσο στη Διάσκεψη των Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης αρμόδιων για την Τοπική και Περιφερειακή Κυβέρνηση (Ουτρέχτη, Ολλανδία, 16‑17 Νοεμβρίου 2009), που ορίζει ότι το Κογκρέσο θα χρησιμοποιήσει το Πλαίσιο Αναφοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Περιφερειακή Δημοκρατία στις δραστηριότητες παρακολούθησης, καθώς και την απάντηση που διατύπωσε η Επιτροπή Υπουργών του Κογκρέσου στη σύσταση 282 (2010) (CM / Cong (2011) Rec 282final, ενθαρρύνοντας τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να λαμβάνουν υπόψη τα παραπάνω Πλαίσιο Αναφοράς,

ε. Σύσταση  219 (2007) του Κογκρέσου σχετικά με το καθεστώς των πρωτευουσών,

στ. Το συνημμένο επεξηγηματικό υπόμνημα για την τοπική και περιφερειακή δημοκρατία στην Ελλάδα.

Πέρα από τις εκλογές: Η χρήση μεθόδων διαβούλευσης σε ευρωπαϊκούς Δήμους και Περιφέρειες

ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΚΟΓΚΡΕΣΟΥ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Εισηγητής:
Karl-Heinz LAMBERTZ,
 Βέλγιο (R, SOC/G/PD)

Ψήφισμα 480/42η ΣΥΝΕΔΡΙΑ/Εκθεση/CG(2022)42-12τελικός/23 Μαρτίου 2022

ΨΗΦΙΣΜΑ

1. Το Συνέδριο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης (εφεξής «το Συνέδριο») αναφέρεται:

1. Άρθρο 3.2 του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (εφεξής «ο Χάρτης»).

2. Στο πρόσθετο πρωτόκολλο στον Ευρωπαϊκό Χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σχετικά με το δικαίωμα συμμετοχής στις υποθέσεις τοπικής αρχής, ιδίως το άρθρο 2.2.ii.a·

3. Στις Προτεραιότητες του Συνεδρίου 2021-2026, ιδίως Προτεραιότητα β: Δημοκρατικές κοινωνίες: ποιότητα αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και συμμετοχή των πολιτών·

4. Στο Ψήφισμα 326 (2011) του Κογκρέσου σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο στην Ευρώπη·

5. Στο Ψήφισμα 452 (2019) του Κογκρέσου σχετικά με τον αναθεωρημένο κώδικα ορθής πρακτικής για τη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων·

6. Στην Ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ιδίως τον Στόχος 16: Προώθηση ειρηνικών και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνιών για βιώσιμη ανάπτυξη, παροχή πρόσβασης στη δικαιοσύνη για όλους και οικοδόμηση αποτελεσματικών, υπεύθυνων και χωρίς αποκλεισμούς θεσμών σε όλα τα επίπεδα.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ. ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 101 &102 Συντ.

 Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

 

Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο μου: Δημήτρης Ι. Κατσούλης, ΤΟΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες πέρα από τον «Καλλικράτη» και τον «Κλεισθένη Ι» Εκδόσεις Δεδεμάδη. Αθήνα, 2019, σελ.444-454

 

Στο ως άνω Βιβλίο μου από το 2019 διατύπωσα την παρακάτω πρόταση αναθεώρησης των άρθρων 101 και 102 Συντ. Η αναδημοσίευση σκοπεύει στην συνεισφορά στον διάλογο για την Αλλαγή στο Κράτος ήτοι την μετάβαση σε ένα σύστημα Πολυεπίπεδης Δημοκρατικής Συγκρότησης με πραγμάτωση της ουσιαστικής αποκέντρωσης και της μεταφοράς της εξουσίας πλησιέστερα στον πολίτη έτσι ώστε η συμμετοχή του να είναι εφικτή και πραγματική αλλά και η λογοδοσία των δημοσίων εξουσιών να καθίσταται πραγματική εμπεδώνοντας έτσι την αρχή της διαφάνειας. Ο συγκεντρωτισμός αποξενώνει τον πολίτη από την δημόσια εξουσία, αποκλείει την πραγματική λογοδοσία και εμπεδώνει την αδιαφάνεια.

Στο παρακάτω κείμενο όπου γίνεται λόγος για «επιτελικό κράτος» δεν έχει καμία σχέση με το «επιτελικό κράτος του Ν.  4622/2019 το οποίο είναι κυρίως συγκεντρωτικό καθώς δεν υφίσταται κατά κυριολεξία επιτελικό κράτος χωρίς ταυτόχρονη αποκέντρωση των εκτελεστικών λειτουργιών στα παρακάτω επίπεδα διακυβέρνησης.

 

Ο νέος Πρότυπος Κανονισμός Λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου.

 

Πρότυπος Κανονισμός Λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου.

Απόφαση ΥΠ.ΕΣ. 2804/20.01.2025 (ΦΕΚ 109/21.01.2025 τεύχος Β')

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1.Τις διατάξεις:

α) Της παρ. 11 του άρθρου 67 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87),

β) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, (π.δ. 63/2005, Α’ 98) που διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της Κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης» (Α’ 133),

γ) του π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91),

δ) της υπ’ αρ. 948/19.06.2024 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εσωτερικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εσωτερικών, Βασίλειο - Πέτρο Σπανάκη» (Β’ 3716).

2.Την υπ’ αρ. 323/19-09-2024 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας με θέμα «Παρατηρήσεις - Προτάσεις της ΚΕΔΕ επί του Πρότυπου Κανονισμού Λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου», κατόπιν της αποστολής του προσχεδίου με το α.π. 53428/11-07-2024 έγγραφο της Δ/νσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Τ.Α. του Υπουργείου Εσωτερικών.

3.Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Πρότυπος κανονισμός λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ «Μίτος» 739797.

4.Το γεγονός ότι από την έκδοση της παρούσας δεν προκύπτει δαπάνη εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού ή των προϋπολογισμών των Δήμων για το τρέχον και τα επόμενα οικονομικά έτη,

αποφασίζουμε:

Άρθρο Πρώτο

Εκδίδουμε Πρότυπο Κανονισμό Λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου, ο οποίος έχει ως εξής:

 

Τομές Δημοκρατίας και Αποκέντρωσης χρειάζεται η Αυτοδιοίκηση και όχι «μεταρρυθμιστικές στράκα στρούκες»

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το Ετήσιο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που αυτές τις ημέρες διεξάχθηκε στην Ρόδο, με σύνθημα την «επανεκκίνηση» της Αυτοδιοίκησης,  επισκιάστηκε τελικά από τις ανακοινώσεις του Υπουργού Εσωτερικών για την μεταρρύθμιση που εδώ και πέντε χρόνια έχει υποσχεθεί η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Στο επίκεντρο των προτάσεων είναι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, πρόταση που έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία στα κεφάλια των συνέδρων.

 Ο Υπουργός προανήγγειλε την εφαρμογή ενός παντελώς άγνωστου για τα ελληνικά δεδομένα εκλογικού συστήματος με σκοπό να επιλύσει «το πρόβλημα της μειωμένης συμμετοχής των εκλογέων στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών» και να εξαλείψει «το σημαντικό κόστος διενέργειας του δεύτερου γύρου». Καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών και καθιερώνεται η δυνατότητα διπλής προτίμησης  (γιατί στο μέλλον και περισσοτέρων…;) έτσι ώστε ο εκλογέας ψηφίζει ως πρώτη επιλογή έναν συνδυασμό υποψηφίου Δημάρχου ή Περιφερειάρχη και ως δεύτερη επιλογή έναν άλλο. Εάν κανείς συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50%+1 των εγκύρων ψηφοδελτίων τότε προστίθενται στους δύο πρώτους οι δεύτερες επιλογές που έχουν συγκεντρώσει (από τους υπολοίπους συνδυασμούς) και εκείνος που συγκεντρώσει το μεγαλύτερο άθροισμα εκλέγεται Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης. Η πρόταση δεν αναφέρεται σε κατανομές εδρών αλλά προφανώς το σύστημα ως προς αυτό παραμένει αμετάβλητο καθώς συνάδει με την κρατούσα αντίληψη της «κυβερνησιμότητας».

Γιώργος Παπανδρέου: Συμμετοχική Δημοκρατία αντί μίας εξουσίας λάφυρο προς κατοχή.

 

Συνέντευξη στην Εφημερίδα “Δημοσιογραφος”  και  στον Γιώργο Λαουτάρη

1. Η κυβέρνησή σας θέσπισε την πιο ριζική μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης, τον «Καλλικράτη», που άλλαξε ριζικά τον χάρτη των Δήμων. Περιγράψτε μας τις αντιδράσεις που έφτασαν τότε στο γραφείο σας. Σίγουρα μεταξύ αυτών θα υπήρξαν και κάποιες από την περιοχή μας. Αισθάνεστε δικαιωμένος για εκείνη την απόφαση;

Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» του 2010, αποτελεί συνέχεια του Προγράμματος Καποδίστριας (1997). Και τα δύο, είναι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε το ΠΑΣΟΚ. Στον πυρήνα τους είχαν τη φιλοσοφία της συνένωσης υπαρχόντων Δήμων, με σκοπό την αποκέντρωση της εξουσίας με την ενίσχυση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με γνώμονα την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών.

Και ο «Καλλικράτης», όπως και ο «Καποδίστριας», βρήκε ισχυρές αντιδράσεις που εκφράστηκαν ακόμη και με μεγάλες κινητοποιήσεις, κατανοητές αλλά και άδικες ως προς το περιεχόμενό τους, καθώς παρά την όποια επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε για να χτυπηθεί αυτή η απολύτως αναγκαία μεταρρύθμιση, η ουσία που ενόχλησε, ήταν ότι καταργήθηκε ένας πολύ μεγάλος αριθμός θέσεων εξουσίας, αλλά και αχρείαστων και κοστοβόρων οργανισμών που απορροφούσαν σημαντικούς πόρους που πλήρωναν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο οι πολίτες.

Βέβαια, επειδή καλό είναι να αναδεικνύεται η αλήθεια που πάντα είναι ωφέλιμη, ούτε η πολιτεία, ούτε και οι ίδιοι οι δήμοι και οι περιφέρειες, με κάποιες φωτεινές βέβαια εξαιρέσεις, έπραξαν στη συνέχεια τα δέοντα για να ενισχυθεί περαιτέρω η συμμετοχή των πολιτών, η διαβούλευση και η λογοδοσία, ώστε οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης να καταστούν και πιο ανοιχτοί και πιο αποτελεσματικοί όσον αφορά την αποστολή τους.

12 Αρχές της Καλής Διακυβέρνησης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η χρηστή διακυβέρνηση – η υπεύθυνη διεξαγωγή των δημοσίων υποθέσεων και η διαχείριση των δημοσίων πόρων – περιλαμβάνεται στις 12 Αρχές της Καλής Διακυβέρνησης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Οι 12 Αρχές κατοχυρώνονται στη στρατηγική για την καινοτομία και τη χρηστή διακυβέρνηση σε τοπικό επίπεδο, η οποία εγκρίθηκε με απόφαση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης το 2008. Καλύπτουν θέματα όπως η ηθική συμπεριφορά, το κράτος δικαίου, η αποτελεσματικότητα και η αποτελεσματικότητα, διαφάνεια, χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και λογοδοσία.

Το Κέντρο Εμπειρογνωμοσύνης έχει αναπτύξει εργαλειοθήκες για να βοηθήσει τις τοπικές αρχές, και σε ορισμένες περιπτώσεις τις κεντρικές αρχές, να τηρούν αυτές τις αρχές και να παρέχουν έτσι καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες.

Το Ευρωπαϊκό Σήμα Αριστείας Διακυβέρνησης (ELoGE) απονέμεται σε τοπικές αρχές που έχουν επιτύχει υψηλό συνολικό επίπεδο χρηστής διακυβέρνησης, μετρούμενο σε σχέση με το σχετικό σημείο αναφοράς.

 

1.                Συμμετοχή, Εκπροσώπηση, Δίκαιη Διεξαγωγή Εκλογών

Οι Κοινότητες δυναμώνουν την Τοπική Δημοκρατία

 

Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Με το εκλογικό νομοσχέδιο για την Αυτοδιοίκηση, μεταξύ των άλλων, επιφέρεται ένα καίριο πλήγμα στο θεσμικό σύστημα της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης. Ενώ το νομοσχέδιο δεν αγγίζει τις αρμοδιότητες και την αποστολή των Κοινοτήτων εντούτοις επιχειρεί, διαμέσου των προτεινομένων διατάξεων για τον αριθμό των κοινοτικών συμβούλων και τον περιορισμό των Κοινοτήτων αλλά και του τρόπου εκλογής τους, να περιορίσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο τους. 

Δεν είναι όλες οι Κοινότητες το ίδιο. Διαφορετικός είναι ο ρόλος τους σε Δήμους  που προέρχονται από συνένωση  των παλιών Κοινοτήτων στις δύο διαδοχικές φάσεις των Προγραμμάτων Καποδίστριας και Καλλικράτης, άλλη είναι η ενδοδημοτική αποκέντρωση των παλιών δημοτικών διαμερισμάτων των μεγάλων Δήμων. Όμως κοινή συνισταμένη είναι η αναγκαιότητα να λειτουργούν θεσμικοί ιμάντες αντιπροσώπευσης και συμμετοχής, με δημοκρατική νομιμοποίηση, στις κοιτίδες της συλλογικής ζωής, τα χωριά, στις κωμοπόλεις και στις πόλεις που συναποτελούν έναν διευρυμένο πλέον Δήμο αλλά και πλησιέστερα στις γειτονιές των μεγάλων Δήμων των μητροπολιτικών κέντρων. Οι Κοινότητες είναι ένα πεδίο όπου μπορεί και πρέπει να αναπτυχθεί στις τοπικές κοινωνίες ένα κίνημα διεκδίκησης για περισσότερη δημοκρατία και συμμετοχή των κατοίκων στην Αυτοδιοίκηση.

Γιατί αυτοδιοικούνται οι Δήμοι;

https://www.syntagmawatch.gr/  15.06.2019

Χλέπας Νικόλαος-Κομνηνος 

Όταν γνωριζόμαστε με κάποιο άλλο πρόσωπο, γρήγορα φτάνουμε στην ερώτηση «που μένεις;». Η απόσταση,  τα χαρακτηριστικά, η φήμη του τόπου κατοικίας του μας βοηθά να πλησιάσουμε, να υποθέσουμε τις συνθήκες ζωής και να καταλάβουμε τον άνθρωπο που μόλις συναντήσαμε. Κινούμαστε διαρκώς, ταξιδεύουμε πολύ, μαθαίνουμε και επικοινωνούμε μέσα από έναν παγκόσμιο ιστό, όμως η καθοριστική σημασία του τόπου κατοικίας μας και των συνθηκών του για τη ζωή μας παραμένει και ίσως αυτό να το αντιλαμβανόμαστε ακόμη περισσότερο σήμερα, όπου έχουμε τόσες δυνατότητες σύγκρισης ανάμεσα σε πολλούς και διαφορετικούς τόπους.

Σημασία και λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης

Η σημασία που έχει η ιδιαιτερότητα του κάθε τόπου δεν μπορεί να εκφραστεί ικανοποιητικά στο πλαίσιο του σύγχρονου κράτους, ακόμη κι αν αυτό είναι μια φιλελεύθερη και ευνομούμενη δημοκρατική πολιτεία. Η αρχή της πλειοψηφίας,  η ομογενοποιητική προσέγγιση της κρατικής γραφειοκρατίας, η οργάνωση των πολιτικών κομμάτων και των ισχυρότερων φορέων της κοινωνίας των πολιτών σε εθνικό επίπεδο, τείνουν να παρακάμπτουν τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Έτσι, η ανάδειξη αιρετών αρχών στους δήμους  προσφέρει στους πολίτες τη δυνατότητα να έχουν υπόλογες στους ίδιους τοπικές ηγεσίες που διαχειρίζονται τα ιδιαίτερα προβλήματά τους και μπορούν να ανταποκρίνονται άμεσα στις ανάγκες και τα αιτήματα των τοπικών κοινωνιών, καθώς και να τις εκπροσωπούν σε άλλους φορείς και κέντρα εξουσίας.

Η τοπική αυτοδιοίκηση,  λειτουργεί επίσης ως «σχολείο δημοκρατίας» τόσο για τους πολίτες όσο και για τα πολιτικά στελέχη που εκπαιδεύονται στη διαχείριση των κοινών σε μια μικρότερη και διαυγέστερη τοπική κλίμακα. Επιπλέον, οι δήμοι αποτελούν μια πολύτιμη δεξαμενή στελεχών για τα πολιτικά κόμματα, τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν πολιτικούς που έχουν δοκιμαστεί στον απαιτητικό στίβο της τοπικής διακυβέρνησης.

Συνταγματική αναθεώρηση και Αυτοδιοίκηση

https://www.tanea.gr 

Του Γιώργου Πατούλη

Η συνταγματική αναθεώρηση είναι μια πολιτική διαδικασία ύψιστης σημασίας, η οποία οφείλει να ανταποκρίνεται στις διαχρονικές ανάγκες της χώρας κι όχι να υπηρετεί μικροκομματικές σκοπιμότητες, προκαλώντας άσκοπες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η διαδικασία για την αλλαγή του Συντάγματος, για να παράγει ωφέλιμα για τη χώρα και τους πολίτες αποτελέσματα, απαιτεί καταρχήν συναίνεση και ειλικρινή διάλογο μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. Κι ασφαλώς δεν μπορεί ούτε να περιορίζεται σε ήσσονης σημασίας ζητήματα, αλλά ούτε και να γίνεται ερήμην της κοινωνίας.  Σε αυτήν την κρίσιμη για τη χώρα μας χρονική συγκυρία, είναι αναγκαίο να βρούμε τρόπους που θα μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε με μόνιμο τρόπο τα διαχρονικά προβλήματα που μας οδήγησαν στην κρίση. Ωστε να εξέλθουμε από αυτήν διαθέτοντας έναν σύγχρονο καταστατικό χάρτη που θα προωθεί την τοπική δημοκρατία, καθιστώντας το δημοκρατικό μας πολίτευμα ακόμη πιο δυνατό κι αντιπροσωπευτικό.

Θα προωθεί την τοπική ανάπτυξη, απελευθερώνοντας τις δημιουργικές δυνάμεις της πατρίδας μας από τον ασφυκτικό έλεγχο του γραφειοκρατικού του κεντρικού κράτους.

Θα δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες αλλά και ευθύνες στις τοπικές κοινωνίες και στους θεσμικούς τους εκπροσώπους, να αποφασίζουν οι ίδιες για όσα τις αφορούν.

Θα ενισχύει τον έλεγχο και τη διαφάνεια στη λειτουργία του πολιτικού μας συστήματος, σε όλα τα επίπεδα διοίκησης.

Θα προωθεί την αποκέντρωση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, με βάση τις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας και της αποτελεσματικότητας.

Η Ευρώπη επενδύει στην Αυτοδιοίκηση. Εμείς γιατί όχι;

 Γράφει ο Παύλος Γερουλάνος
Δημοσιεύεται στο Capital.gr 

Εκθέσεις επί εκθέσεων, θεωρητικές και εμπειρικές μελέτες οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και διεθνών οικονομικών οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ, επαναλαμβάνουν και τεκμηριώνουν εδώ και χρόνια τα προφανή:

•          Αποκέντρωση και ανάπτυξη είναι ευθέως ανάλογα μεγέθη. Η αποκέντρωση δεν είναι απλά ένα αίτημα αιρετών για εξουσία – είναι αναπτυξιακή προϋπόθεση. Χωρίς ισχυρούς δήμους ανάπτυξη δεν υπάρχει.

•          Η αποκέντρωση συμβάλλει στην μεγέθυνση της οικονομίας και στην άμβλυνση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Δείτε για παράδειγμα εδώ: Decentralisationand Economic Growth - Part 1: How Fiscal Federalism Affects Long-TermDevelopment. Χωρίς ισχυρούς δήμους η ανάπτυξη είναι για λίγους.

•  Οι περιφέρειες και οι δήμοι γνωρίζουν καλύτερα τις περιφερειακές και τοπικές ιδιαιτερότητες, μπορούν να αναδείξουν αποτελεσματικότερα τα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους και να υποστηρίξουν την εφαρμογή των αναπτυξιακών πολιτικών. Χωρίς ισχυρούς δήμους η ανάπτυξη που μπορεί να έρθει θα είναι λάθος για την περιοχή.

«Κυβερνησιμότητα» και Δημοκρατία

 Tου Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η εισαγωγή της απλής αναλογικής στην Αυτοδιοίκηση και η συνακόλουθη εκλογή Συμβουλίων στα οποία ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης δεν διαθέτει την πλειοψηφία  έφερε στο προσκήνιο την έννοια της «κυβερνησιμότητας», δηλαδή της δυνατότητας των ΟΤΑ να κυβερνηθούν. Η κυβερνησιμότητα προβλήθηκε ως «νομιμοποιημένο» αντίβαρο απέναντι στην «απονομιμοποιημένη» απλή αναλογική. Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της νέας Κυβέρνησης υπέρ της «κυβερνησιμότητας» των ΟΤΑ πέρασε ως ρεβάνς στην απλή αναλογική, ως πολιτικό απωθημένο. Στην μάχη των «απωθημένων» εξαρχής τάχθηκε κατά της απλής αναλογικής και ευλόγως υπέρ της «κυβερνησιμότητας» η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ.

Σε αυτή την διελκυστίνδα προφανώς ο κυρίαρχος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων στο κεντρικό και τοπικό κράτος ίσως δεν επέτρεπε διαφορετική προσέγγιση.

Η προηγούμενη κυβέρνηση «έκαψε» την ορθή επιλογή της για την εισαγωγή της απλής αναλογικής με την ιδεοληπτική άρνησή της στη προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης στα νέα δεδομένα που αναπόφευκτα θα πρόκυπταν στην σύνθεση των Συμβουλίων και εξαιτίας της ορθής επίσης επιλογής να εκλέγονται άμεσα ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης. Δεν πρέπει όμως να παραβλέπουμε ότι οι πρόνοιες του ν.4555/2018 επέτρεπαν την πλειοψηφία του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη στις Επιτροπές. Συνεπώς η δυσαρμονία δεν θα είχε την έκταση που υπερβάλλοντας ισχυρίζονται οι μαχητές της «κυβερνησιμότητας».

Εν τούτοις, εκτός από τις κρίσιμες αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, αλλαγές που έτσι και αλλιώς είναι αναγκαίες, ανεξαρτήτως του εκλογικού συστήματος, ο νομοθέτης του Κλεισθένη 1 όφειλε να προνοήσει για την διαμόρφωση συνθηκών ομαλής διακυβέρνησης  αφήνοντας στην άκρη τις ιδεοληψίες περί ανόθευτης και άδολης αναλογικής η οποία έτσι και αλλιώς δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε πολιτικοδιοικητικούς θεσμούς παρά μόνο στους συλλόγους και στα σωματεία.

Κυβερνησιμότητα ή Διακυβέρνηση: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος;

Λαμία,6 Αυγούστου 2019

Κατερίνα Μπατζελή

Επικεφαλής της Παράταξης «πατρίδα μας η Στερεά»

Όταν γίνονται Μεταρρυθμίσεις στην Δομή του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης  που επηρεάζουν τις οικονομικές, αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές, εθνικές και ευρωπαϊκές, είναι σκόπιμο να διασφαλίζονται οι αρχές  που πρέπει να διέπουν τους θεσμούς, ως αυτονόητες αρχές. Τέτοιες είναι, η  διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα, η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, οι ενιαίες διαδικασίες, η  δημοκρατική αντιπροσώπευση, μετάβαση από την μεθοδολογία της «διοίκησης και εκτελεστικότητας» στην καινοτομική «διακυβέρνηση» της αυτοδιοίκησης βάσει των Αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας και των αντίστοιχων ευρωπαϊκών πολιτικών για ενίσχυση των Περιφερειών και των Πόλεων. 

Σε μία τέτοια περίπτωση βρισκόμαστε με την συζήτηση των Νομοσχεδίων περί «επιτελικού κράτους και τροποποίησης του Νόμου Κλεισθένη για την αυτοδιοίκηση», προτάσεις οι οποίες έχουν βελτιωθεί σημαντικά από την αρχική τους παρουσίαση.

Δύο Νομοσχέδια που καταδεικνύουν την Μεταρρύθμιση που επιθυμεί να εφαρμόσει η Κυβέρνηση στο κράτος και στην ευρύτερη δομή του.  Σε κάθε προσέγγιση μας φυσικά δεν μπορεί να μην ληφθεί υπόψη ότι οι αλλαγές γίνονται μετά τη διακυβέρνηση της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ, η άποψη του οποίου για το κράτος και την αυτοδιοίκηση ήταν ιδεοληπτική, λαϊκίστικη και ενίοτε ανασταλτική σε κάθε ουσιαστική εξέλιξη  που θα ενίσχυε την ανάπτυξη και την αποδοτικότερη λειτουργία του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα,  ο Νόμος Κλεισθένη περί Αυτοδιοίκησης, όπου και οι ίδιοι δεν κατάλαβαν τι έκαναν ,τι κέρδισαν ενώ απέτρεψαν ορισμένες αλλαγές που ήταν πλέον ώριμες να γίνουν στον Νόμο Καλλικράτη για να είναι πιο λειτουργικός και αντιπροσωπευτικός στην λήψη των αποφάσεων, παρά το γεγονός ότι διασφαλιζόταν η «κυβερνησιμότητα», η οποία δοκιμάζεται με την απλή αναλογική όπως αυτή πέρασε στον Κλεισθένη.

«Σύμπραξη παρατάξεων»: Συναλλαγή και συνένωση ή προγραμματική συμφωνία και διαπαραταξιακή πλειοψηφία; Μία άλλη Πρόταση

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 13/8/2019

Το άρθρο 1 του νόμου 4623/2019 για την λεγόμενη «κυβερνησιμότητα» των ΟΤΑ καταστρώνει την σύμπραξη των παρατάξεων με τελική μορφή την συγχώνευσή τους υπό την Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη. Ο νομοθέτης προφανώς  αδυνατεί να προσαρμόσει την αντίληψη του για τη διακυβέρνηση των ΟΤΑ σε σχήματα και κανόνες που ξεφεύγουν από το μοντέλο που ίσχυε πριν από τον ν.4555/2018. Όταν δε βρίσκεται μπροστά στο γεγονός της μη ευρείας πλειοψηφίας του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη στο Συμβούλιο δεν μπορεί να σκεφθεί διαφορετικά από το να την κατασκευάσει εκ των υστέρων με αυστηρές διοικητικού τύπου διαδικασίες. Η πράξη όμως θα δείξει ότι οι επιλογές του είναι ατυχείς και απρόσφορες.

Ο νομοθέτης του ν.4623/2019 ουσιαστικά ταυτίζει την σύμπραξη, δηλαδή την κοινή δράση και συνεργασία με την συνένωση  με την ενιαία παράταξη.

Ειδικότερα, με τη διάταξη των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 1 του ν.463/2019 αντικαθιστά αντίστοιχες διατάξεις των άρθρων 73, παρ.7 και 101, παρ.12 του ν.4555/2018^οι οποίες τροποποίησαν τα άρθρα 66 και 168 του ν.3852/2010. Οι του ν.4555/2018 ρύθμιζαν το δικαίωμα της συνένωσης παρατάξεων. Το δικαίωμα αυτό δεν ήταν ασφαλώς συνέπεια της απλής αναλογικής αλλά είναι δικαίωμα κάθε πολιτικής ένωσης προσώπων να αποφασίζει την συνένωση ή τη διάσπασή της και θεμελιώνεται στην ελεύθερη βούληση των μελών τους. Εν προκειμένω ο νομοθέτης αντικαθιστώντας τις εν λόγω διατάξεις περιορίζει το δικαίωμα σε όσες παρατάξεις συνενώνονται με την παράταξη του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη. Ουσιαστικά η συνένωση αυτή η οποία αποκαλείται σύμπραξη αποτελεί ουσιαστική συνένωση και δημιουργία νέας ενιαίας παράταξης υπό τον Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη.

Η απόφαση των παρατάξεων η οποία λαμβάνεται με έγγραφη δήλωση της πλειοψηφίας των μελών τους λαμβάνεται άπαξ και δεν ανακαλείται!!! Είναι προφανές ότι ο νομοθέτης είναι εκτός τόπου και χρόνου και δεν έχει γνώση των δεδομένων της Αυτοδιοίκησης και όχι μόνο. Κάθε δήλωση βουλήσεως μπορεί να ανακληθεί όταν μεταβληθούν τα δεδομένα που οδήγησαν σε αυτήν. Εν προκειμένω τι σημαίνει η μη ανάκληση; Ότι ο σύμβουλος που διαφωνεί με την σύμπραξη ή τον επικεφαλή της  δεν έχει δικαίωμα να αρνηθεί ψήφο στο Συμβούλιο ή στις Επιτροπές; Ότι, εάν πολλοί ή περισσότεροι διαφωνούν και καταψηφίζουν τις προτάσεις του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη η ψήφος τους δεν θα είναι έγκυρη; Ασφαλώς πρόκειται για νομοθετικό ατόπημα που δεν θα ισχύσει στην πράξη.

Από την άλλη πλευρά, εάν ίσως εξαιρεθούν μικρές  παρατάξεις ή μεμονωμένοι ανεξάρτητοι σύμβουλοι που θα προσχωρήσουν για να πάρουν  αξιώματα Αντιδημάρχου ή Προέδρου νομικού προσώπου, ποια συγκροτημένη και σοβαρή δημοτική ή περιφερειακή παράταξη θα αυτοκαταργηθεί για να υπαχθεί στο Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη; Καμία. Συνεπώς το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων αυτών είναι εκ των προτέρων ναρκοθετημένο.

Κλεισθένης 1 και κυβερνησιμότητα: Αλήθεια και Μύθοι

Σχόλιο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Όλες οι Περιφέρειες και το 87,3% των Δήμων έχουν πλειοψηφία Περιφερειάρχη ή Δημάρχου στην Οικονομική Επιτροπή σύμφωνα με τον ν. 4555/2018 (άρθρα 76 &103)

Η εφαρμογή της απλής αναλογικής του ν.4555/2018 για την εκλογή των περιφερειακών και δημοτικών συμβουλίων με άμεση εκλογή του Περιφερειάρχη και του Δημάρχου αποτελεί μία ατελή μεταρρύθμιση διότι δεν συνοδεύτηκε από συστηματική προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών στην πιθανή και εκτεταμένη – και πλέον μετά τις εκλογές, δεδομένη- δυσαρμονία του Συμβουλίου με τον Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη.

Η προηγούμενη Κυβέρνηση αντιμετώπισε την καθιέρωση της απλής αναλογικής περισσότερο ως ιδεολογική εμμονή και αδιαφόρησε για την ενσωμάτωσή της σε ένα νέο και αποτελεσματικό σύστημα διακυβέρνησης.

Σήμερα, οι όροι έχουν αντιστραφεί. Η Κυβερνητική Αλλαγή φέρνει στο προσκήνιο την ουσιαστική έλλειψη συνολικής πρότασης για την βελτίωση του συστήματος διακυβέρνησης με όρους που και την πολιτική αυτονομία της Αυτοδιοίκησης εμπεδώνουν και κυρίως αναδιατάσσουν τη δομή του συστήματος βελτιώνοντας έτσι και την αποτελεσματικότητά του.

Κατά την περιρρέουσα και κρατούσα αντίληψη που διακατέχει κατά κανόνα τις «πλειοψηφίες» το πρόβλημα στο σύστημα διακυβέρνησης είναι η απλή αναλογική και η έλλειψη άνετης και σταθερής πλειοψηφίας στον Δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη. Και επειδή η άμεση κατάργηση της απλής αναλογικής και η επανάληψη των Αυτοδιοικητικών Εκλογών θα αποτελούσε θεσμική εκτροπή και επικίνδυνο πολιτικό ρίσκο προτιμάται ίσως  η αλλοίωση των δημοκρατικών βάσεων του συστήματος διακυβέρνησης με την πολύπλευρη περιθωριοποίηση του Συμβουλίου.

Πρέπει να καταστεί πάντως σαφές κάτι που επίμονα αποσιωπάται: ότι ο νομοθέτης του ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ 1 και της απλής αναλογικής περιόρισε την εφαρμογή της αποκλειστικά και μόνο στην εκλογή του Συμβουλίου. Αντιθέτως εξασφάλισε στον άμεσα εκλεγμένο Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη την πλειοψηφία στην οικονομική επιτροπή και τις λοιπές επιτροπές για το μεγαλύτερο μέρος των ΟΤΑ. Μόνο εκεί που τα ποσοστά των Ηγετών των ΟΤΑ είναι χαμηλά η πλειοψηφία δεν επιτυγχάνεται και η συνεργασία είναι αναπόφευκτη.

Οκτώ επίκαιρες θέσεις για δημοκρατικές τομές «κυβερνησιμότητας» στην Αυτοδιοίκηση

Του Δημήτρη Κατσούλη

Η μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης  των ΟΤΑ πρέπει να υπακούσει σε συγκεκριμένες αρχές και κανόνες. Υποχρεωτικά πρέπει να εδραιωθεί στην συνταγματική επιταγή της εφαρμογής της δημοκρατικής αρχής στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ενώ δεν μπορεί να είναι αντίθετη με το άρθρο 3 του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (Ε.Χ.Τ.Α.)  δεδομένου μάλιστα ότι ο Ε.Χ.Τ.Α. έχει αυξημένη τυπική ισχύ έναντι του εσωτερικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Τούτων λαμβανομένων υπόψη, επισημαίνουμε ότι φορείς άμεσης πολιτικής εντολής και άμεσης λαϊκής νομιμοποίησης είναι το Συμβούλιο και ο Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης. Έμμεση δημοκρατική νομιμοποίηση έχουν τα όργανα που εκλέγονται από το Συμβούλιο (Οικονομική Επιτροπή, λοιπές αποφασιστικές Επιτροπές) και η Εκτελεστική Επιτροπή που ορίζεται από τον Δήμαρχο. Η λαϊκή νομιμοποίηση της Εκτελεστικής Επιτροπής ενδείκνυται να ενισχυθεί και διαμέσου της ανακοίνωσης και διαπίστωσης της εμπιστοσύνης της πλειοψηφίας του Συμβουλίου.

Αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης των Δήμων

Του Λάμπρου Μίχου

εκλεγέντος Δημάρχου Αγίας Βαρβάρας Αττικής

Κατά γενική ομολογία η ανυπαρξία σταθερής και συνδεδεμένης με τον Δήμαρχο πλειοψηφίας στο Δημοτικό Συμβούλιο θα δυσχεράνει την λειτουργία του συστήματος διακυβέρνησης και συνεπώς την έγκαιρη λήψη αποφάσεων με δυσμενείς συνέπειες στην αποτελεσματικότητα των Δήμων και στην προστασία του Δημοσίου Συμφέροντος.

Ανεξάρτητα από την αλλαγή του εκλογικού συστήματος είναι πάντως αναγκαίες άμεσα οι μεταρρυθμίσεις στο σύστημα διακυβέρνησης με σκοπό την ενίσχυση της εκτελεστικής λειτουργίας για την διοίκηση των τρεχουσών τοπικών υποθέσεων και τον εξορθολογισμό των αρμοδιοτήτων του Δημοτικού Συμβουλίου το οποίο ο νομοθέτης σήμερα το εκλαμβάνει ως «Διοικητικό Συμβούλιο» και όχι ως βουλευόμενο αντιπροσωπευτικό σώμα το οποίο ασκεί έλεγχο στην εκτελεστική λειτουργία του Δήμου, ασκεί ρυθμιστικές κανονιστικές αρμοδιότητες και έχει το τεκμήριο αρμοδιότητας μόνο για θέματα προγραμματισμού.

Ειδικότερα προτείνεται το Δημοτικό Συμβούλιο να ασκεί τις ακόλουθες λειτουργίες:

Ποιοτική αναβάθμιση της Αυτοδιοίκησης σε Τοπική και Περιφερειακή Διακυβέρνηση

*του Λουκά Αν Καράντζαλη

Την ποιοτική αναβάθμιση της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης σε Τοπική και η Περιφερειακή Διακυβέρνηση θέτουν ως στόχο οι θεσμικοί εκπρόσωποι (η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας-ΕΝΠΕ και η Κεντρική Ένωση Δήμων-ΚΕΔΕ) των Δήμων και Περιφερειών της χώρας μας  για την επόμενη χρονική περίοδο.

Τι εννοούμε όμως ως Διακυβέρνηση;  Πολύ απλά μπορούμε να πούμε ότι, ως διακυβέρνηση  εννοούμε ένα νέο δίκτυο ποιοτικότερων σχέσεων μεταξύ της Περιφέρειας και  των Δήμων με τους κοινωνικούς εταίρους  και την κοινωνία των πολιτών, το οποίο έχει δικτυακή δομή και διαφοροποιείται τόσο από τις ιεραρχίες όσο και από τις αγορές. Κρίσιμο στοιχείο της Διακυβέρνησης αποτελεί η ισότιμη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη λήψη των αποφάσεων και την ποιοτική εμβάθυνση της δημοκρατικής και κοινωνικής λειτουργίας των θεσμών.

Βασικά κριτήρια της καλής διακυβέρνησης είναι

1. η δημιουργία των κατάλληλων δομών για την οργάνωση της έκφρασης και της συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία διοίκησης των τοπικών υποθέσεων,

2.  η ενθάρρυνση και ενίσχυση των τοπικών πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων για την επίλυση των προβλημάτων,

3. η δημιουργία μαθησιακών δομών που επιτρέπουν τη διαμόρφωση μιας τοπικής συνείδησης στους κατοίκους,

4.  καθώς και η μεγιστοποίηση της ικανότητας όσων συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων να ενεργοποιούν άλλα δίκτυα δράσεων και ανθρώπων.

Λάθος οι κοινοτικές εκλογές και οι τριπλές αυτοδιοικητικές κάλπες

 

Αρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ο νομοθέτης του ΚΛΕΣΘΕΝΗ 1 μέσα σε όλα τα άλλα, εν πολλοίς ιδεοληπτικά,  προβλέπει και μία επιπλέον κάλπη, αυτή για τις εκλογές των οργάνων των Κοινοτήτων.

Τεχνικά η Τρίτη κάλπη είτε οι εκλογές γίνονται μαζί με τις Ευρωεκλογές είτε μόνες τους αποτελεί μία ακόμη δυσκολία στην διεξαγωγή και θα επιβαρύνει το κόστος των εκλογών διότι αναπόφευκτα  απαιτεί μικρότερα σε ψηφοφόρους Τμήματα και συνεπώς μεγαλύτερο αριθμό Τμημάτων, Δικαστικών Αντιπροσώπων και Εφορευτικών Επιτροπών. Δεν συζητάμε ασφαλώς για τις τετραπλές  ή ακόμη και τις πενταπλές κάλπες. Η διεξαγωγή θα είναι απερίγραπτα δύσκολη.

Θεσμικά η ξεχωριστή κάλπη ταυτόχρονα με τις εκλογές της Δημοτικής Αρχής προσδίδει ιδιαίτερο θεσμικό κύρος στις εκλογές των Συμβουλίων και Προέδρων των Κοινοτήτων δυσανάλογο όμως με το πραγματικό περιεχόμενο της αποστολής και της «εξουσίας» τους. Όντως η διαφημιζόμενη ενίσχυση της αποκέντρωσης και της αυτονομίας των Κοινοτήτων είναι λόγια κενά περιεχομένου διότι ούτε οι αρμοδιότητες των Κοινοτήτων αυξάνονται – τουλάχιστον – στοιχειωδώς ούτε οι εξουσίες των οργάνων τους ενισχύονται. Και το παλιό σύστημα προέβλεπε την πάγια προκαταβολή ή την κατανομή των έργων ανά Κοινότητα ή το δικαίωμα ψήφου των Προέδρων τους.

Η αποκέντρωση, εξακολουθεί να επαφίεται στην βούληση των Δημοτικών Συμβουλίων, όπως γίνεται περίπου τέσσερις δεκαετίες τώρα, από το 1982 όταν θεσπίστηκαν τα όργανα της Δημοτικής Αποκέντρωσης και οι Θεσμοί Λαϊκής Συμμετοχής. Τώρα βέβαια η πολιτική αυτονομία θα ενισχύει την ανεξάρτητη φωνή των αιρετών των Κοινοτήτων αλλά πάλι θα μείνουν χωρίς εξουσία και χωρίς πόρους. Η επιλογή του νομοθέτη είναι διαχρονικά σωστή. Παντού και πάντοτε τα όργανα της Δημοτικής Αποκέντρωσης είναι θεσμοί λαϊκής συμμετοχής και μεταφέρουν τα αιτήματα προς τη Δημοτική Αρχή και προς τα χωριά τις Αποφάσεις του Δήμου. Αυτή η ροή input αιτημάτων output αποφάσεων και δημοτικών πολιτικών αποτελεί την αποστολή και των Κοινοτήτων. Τίποτε περισσότερο. Άλλο εάν οι αιρετοί των Δήμων και των Κοινοτήτων δεν αντιλαμβάνονται πόσο σημαντική είναι αυτή η λειτουργία για την Τοπική Δημοκρατία και την απαξιώνουν στην πράξη.

Ως εκ τούτου θα ήταν ίσως προτιμότερο, από την στιγμή που η εκλογή των οργάνων των Κοινοτήτων αποσυνδέεται από την εκλογή των Δημοτικών Αρχών, οι δύο αυτές εκλογές να διεξάγονται σε διαφορετικό χρόνο. Η πρώτη Κυριακή του Μαρτίου του πρώτου έτους της δημοτικής περιόδου θα μπορούσε να είναι η ημερομηνία διεξαγωγής των Κοινοτικών Εκλογών με συνεργασία του Δήμου και του οικείου Πρωτοδικείου και με κάλυψη των δαπανών από τον Προϋπολογισμό του Δήμου, δεδομένης της απλότητας και του μικρού κόστους αυτών των εκλογών.

Η Κυβέρνηση και ο νομοθέτης αλλά και η Κεντρική Ένωση Δήμων πρέπει να προβληματιστούν και να απλοποιήσουν τις διαδικασίες μεταφέροντας τις Κοινοτικές Εκλογές όπως προτείνουμε τον Μάρτιο κάθε εναρκτήριου έτους της δημοτικής θητείας ενισχύοντας έτσι τον πολιτικό συμμετοχικό περιεχόμενο των κοινοτικών εκλογών σε αντιδιαστολή με τον πολιτικοδιοικητικό περιεχόμενο των δημοτικών εκλογών.

Κώλυματα και ασυμβίβαστα στον «Κλεισθένη 1»

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το απόλυτο κώλυμα επεκτείνεται για πρώτη φορά στους Ειδικούς Συμβούλους, Ειδικούς Συνεργάτες και Επιστημονικούς Συμβούλους των Δημάρχων και των Περιφερειαρχών καθώς και στους δικηγόρους με πάγια αντιμισθία των δήμων και περιφερειών.Η επιλογή αυτή είναι παντελώς αδικαιολόγητη και αβάσιμη και εάν δεν είναι αποτέλεσμα άγνοιας των συντακτών της διάταξης μάλλον είναι προϊόν εμμονής που παραβιάζει τον κανόνα που ίσχυε γενικώς για τους μετακλητούς υπαλλήλους. Εν τω μεταξύ οι Σύμβουλοι και Συνεργάτες των αιρετών δεν ασκούν διοίκηση παρά μόνο παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη. Με τη διάταξη αυτή στελέχη με γνώση στην αυτοδιοίκηση και στη διοίκηση αποκλείονται από το σύστημα διακυβέρνησης γεγονός που υποβαθμίζει ακόμη περισσότερο το πολιτικό προσωπικό των ΟΤΑ την ίδια στιγμή που δεν αγγίζεται το όριο θητειών.

Η συγκεκριμένη επιλογή πρέπει να εγκαταληφθεί πάραυτα.

Γενικότερα τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα είναι χρήσιμο να τεθούν σε ενδελεχή επεξεργασία, να εκσυγχρονιστούν και να υπηρετούν τον στόχο της ενίσχυσης της τοπικής δημοκρατίας με τον μη περιορισμό των πολιτικών δικαιωμάτων παράλληλα όμως με την ενίσχυση της λογοδοσίας και της πολιτικής ευθύνης των αιρετών.

Ολόκληρο το άρθρο στη συνέχεια: