"Πρόεδροι δημοκρατικά διορισμένοι"

 


Του Στέφανου Παραστατίδη

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς αντιλαμβάνεται η ΝΔ το επιτελικό κράτος και κατ’ αντιστοιχία τη δημοκρατία στην περίπτωση της αυτοδιοίκησης.

Πιο συγκεκριμένα, στο Άρθρο 29 του νέου εκλογικού νόμου που έφερε η κυβέρνηση για την αυτοδιοίκηση αναφέρει ότι «στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των τριακοσίων ενός (301) κατοίκων, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου λαμβάνει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα».

Τι πρακτικά σημαίνει αυτό; Αν θέλει κάποιος να κατεβεί πρόεδρος σε ένα χωριό, το κριτήριο για να εκλεγεί δεν θα είναι οι ψήφοι των συγχωριανών αλλά η επιλογή του νικητή δημάρχου και μόνο. Επί της ουσίας, δεν έχει καμία σημασία η δημοκρατική διαδικασία και ποιον ψηφίζουν οι πολίτες μιας κοινότητας -η δημοκρατία στο καναβάτσο.

Κατάρτιση Συνδυασμών Υποψηφίων Δημάρχων σύμφωνα με τον Ν.4804/2021

 


Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ο νομοθέτης του Ν. 4804/2021 καταστρώνει την αποκλειστική υποψηφιότητα μέσω ενιαίου συνδυασμού Υποψηφίου Δημάρχου, ήτοι συνδυασμού που περιλαμβάνει εκτός του υποψηφίου Δημάρχου, τους υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους και τους υποψηφίους συμβούλους των δημοτικών κοινοτήτων. Καταργήθηκε δηλαδή η δυνατότητα συγκρότησης ανεξαρτήτων συνδυασμών για την εκλογή των οργάνων των κοινοτήτων.

1.     Αριθμός Υποψηφίων ανά Συνδυασμό Υποψηφίου Δημάρχου[1].

Συμπεράσματα της 14ης Πανελλήνιας Συνόδου ΦοΔΣΑ

 



Αλεξανδρούπολη, 1.7.2022 

Με επιτυχία και μαζική συμμετοχή πραγματοποιήθηκε η 14η Πανελλήνια Σύνοδος των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στην πόλη της Αλεξανδρούπολης, στις 30 Ιουνίου, 1 & 2 Ιουλίου 2022.

Η 14η Σύνοδος συνδιοργανώθηκε με τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, ΔΙΑΑΜΑΘ ΑΑΕ και την συμμετοχή της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG REGIO), της Joint Assistance to Support Projects in European Regions (JASPERS), της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και του Δήμου Αλεξανδρούπολης, ενώ τελούσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ).

Η 14η Σύνοδος με τίτλο: «Ανάκτηση & Ανακύκλωση: Η Ελλάδα μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων», είχε ως κύριο θέμα την προώθηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, όπως καθορίσθηκε με το νέο ΕΣΔΑ και την πρόσφατη νομοθεσία καθώς και την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων την νέα προγραμματική περίοδο 2021 – 2027.

Στο τέλος της Συνόδου και μετά από έναν γόνιμο και ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των εισηγητών και των συνέδρων ανακοινώθηκαν τα συμπεράσματα, όπου συνοψίζονται στα παρακάτω:

Με διαπιστώσεις πως:

Ενεργειακή Δημοκρατία και Τοπική Αυτοδιοίκηση ενάντια στην Ενεργειακή Φτώχεια

 



Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η ενεργειακή φτώχεια ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, της επικυριαρχίας των μεγάλων κερδοσκόπων στην αγορά ενέργειας αλλά, τελευταία, και των συνεπειών του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία  έχει ενταθεί και προβλέπεται ότι θα λάβει δραματικές διαστάσεις.

Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην τοπική αυτοδιοίκηση και ιδίως στους Δήμους έχει διττό περιεχόμενο: αναφέρεται στην ενεργειακή φτωχοποίηση διαρκώς μεγαλύτερου μέρους της τοπικής κοινωνίας και καθιστά αναποτελεσματικά όποια, όντως αδύναμα, εργαλεία παρέμβασης είχε ο Δήμος. Αναφέρεται όμως και στην ραγδαία και, ίσως στο άμεσο μέλλον, ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους λειτουργίας των δημοτικών υποδομών και ιδίως των ενεργοβόρων υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης αλλά και των σχολικών μονάδων, των κοινωνικών δομών και της διοίκησης. Ήδη η αύξηση του κόστους των καυσίμων καθιστά δύσκολη την χρηματοδότηση της θέρμανσης στα Σχολεία και μόνο ο γρήγορος ερχομός της άνοιξης και η μεταβολή των καιρικών συνθηκών με συνακόλουθη την μείωση της χρήσης του δικτύου θέρμανσης μπορεί να σώσει την κατάσταση έως το φθινόπωρο. Μετά κανείς δεν ξέρει. Το ίδιο και για τις άλλες δομές κοινωνικής φροντίδας όπως οι παιδικοί και βρεφονηπιακού σταθμοί κ.ο.κ.

ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022 : Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α

 ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022 : Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α – Αρμοδιότητα Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου.


ΣτΕ Γ´ 7μ 72/2022  

Πρόεδρος: Δ. Σκαλτσούνης, Αντιπρόεδρος

Εισηγητής: Μ. Τριπολιτσιώτη, Σύμβουλος

 

Πειθαρχικός έλεγχος αιρετών εκπροσώπων ο.τ.α – Αρμοδιότητα Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου.

 

Από τις διατάξεις 102 παρ. 4 και 103 παρ. 4 εδάφιο β' του Συντάγματος συνάγεται ότι ο συντακτικός νομοθέτης θέσπισε ένα ιδιαίτερο νομικό καθεστώς πειθαρχικού ελέγχου των αιρετών εκπροσώπων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, το οποίο διαφέρει εκείνου που έχει θεσπισθεί για τους κρατικούς υπαλλήλους, ως προς τα πειθαρχικά όργανα, τη διαδικασία ελέγχου και τις ποινές. Από τον συνδυασμό των ανωτέρω συνταγματικών διατάξεων με τις διατάξεις των άρθρων 233, 234 και 238 του ν. 3852/2010, σύμφωνα με τις οποίες η πειθαρχική διαδικασία στα αιρετά όργανα των ο.τ.α. χωρεί υπό την απαραίτητη έκδοση σύμφωνης γνώμης πειθαρχικού συμβουλίου αποτελούμενου κατά πλειοψηφία από τακτικούς δικαστές, αλλά ολοκληρώνεται μόνο με την έκδοση εκτελεστής διοικητικής πράξης, με την οποία ο Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ως το όργανο με την αποφασιστική αρμοδιότητα, αποφαίνεται αιτιολογημένα για την τέλεση ή μη του πειθαρχικού παραπτώματος και την επιβολή της ποινής, συνάγεται ότι, σε περίπτωση συμφωνίας του Συντονιστή με το περιεχόμενο της σύμφωνης γνώμης του πειθαρχικού συμβουλίου, αυτός εκδίδει πράξη αντίστοιχου περιεχομένου με τη γνωμοδότηση· σε περίπτωση, όμως, διαφωνίας του Συντονιστή με τη γνωμοδότηση αυτή,  το εν λόγω όργανο μπορεί να απόσχει και με αιτιολογημένη πράξη του να αναπέμψει την υπόθεση στο πειθαρχικό συμβούλιο, για νέα κρίση (μειοψηφία). Συνεπώς, δεν είναι νόμιμη απόφαση  Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με την οποία επιβλήθηκε πειθαρχική ποινή σε αιρετό όργανο ο.τ.α., εκδοθείσα υπό την αντίληψη ότι ο Συντονιστής δεσμευόταν απολύτως από τη γνωμοδότηση του πειθαρχικού συμβουλίου

Αντισυνταγματική η τροποποίηση της ρύθμισης για τον ορισμό Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες μετά τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών (ΣτΕ 2037/2021)


Παραβίαση των αρχών της λαϊκής κυριαρχίας, της ισότητας των όρων του εκλογικού ανταγωνισμού και της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης του λαϊκού φρονήματος

 Lawspot.gr

Αντίθετη στο Σύνταγμα κρίθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας η τροποποίηση,  μετά τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών,  της ρύθμισης για τον ορισμό Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες (ΣτΕ 2037/2021).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, ο Ν. 3852/2010 προέβλεπε ότι στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες, οι οποίες είχαν οριστεί στο σύνολό τους ως μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, ορίζεται Αντιδήμαρχος ο δημοτικός σύμβουλος που έχει εκλεγεί στην εκλογική περιφέρεια της δημοτικής κοινότητας, ανεξαρτήτως της δημοτικής παράταξης στην οποία αυτός ανήκει. Μόνη επιφύλαξη αποτελούσε ότι, εφόσον ανήκει σε δημοτική παράταξη άλλη από αυτήν του Δημάρχου, η παράταξή του δεν θα αντιταχθεί στον ορισμό του. Ο νόμος αυτός ίσχυε κατά τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών της 26ης Μαΐου και της 2ας Ιουνίου 2019.Με την επίδικη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 περίπτ. στ’ του Ν. 4623/2019, ωστόσο, τροποποιήθηκε η ανωτέρω ρύθμιση περί ορισμού Αντιδημάρχων στις νησιωτικές δημοτικές κοινότητες και προβλέφθηκε πλέον ο ορισμός ως Αντιδημάρχου δημοτικού συμβούλου της πλειοψηφούσας δημοτικής παράταξης εκλεγέντος στην οικεία εκλογική περιφέρεια, άλλως, σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοιος, στην πλησιέστερη.

Αντισυνταγματική η μεταβολή τρόπου ανάδειξης προέδρου συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές.


 Από: LAWSPOT.

ΣτΕ Γ´ Τμ. (5μ): 2366/2021

Πρόεδρος: Δ. Σκαλτσούνης, Αντιπρόεδρος ΣτΕ

Εισηγητής: Α. Χρυσικόπουλος, Πάρεδρος ΣτΕ

Αντισυνταγματική η μεταβολή του τρόπου ανάδειξης του προέδρου συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές της 26.5.2019 με τους νόμους 4623/2019 και 4625/2019 (αντίθετη μειοψηφία). Παραπομπή στην Ολομέλεια.

Τα άρθρα 79 και 40 (παρ. 4) του ν. 3852/2010, όπως είχαν τροποποιηθεί με τα άρθρα 67 και 63 του ν. 4604/2019 (Α΄ 50/26.3.2019) και ίσχυαν κατά τον χρόνο διεξαγωγής των δημοτικών εκλογών της 26.5.2019, όριζαν ότι ως πρόεδρος του συμβουλίου (δημοτικής) κοινότητας άνω των 300 κατοίκων εκλέγεται, με μυστική ψηφοφορία από το σύνολο των μελών του συμβουλίου, ο σύμβουλος «ενός από τους δύο πρώτους κατά σειρά εκλογής συνδυασμούς, που έλαβε τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης μεταξύ των υποψηφίων του συνδυασμού του», ενώ, κατ’ εξαίρεση, αν ο πρώτος κατά σειρά εκλογής συνδυασμός συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, ως πρόεδρος του συμβουλίου της κοινότητας αναδεικνύεται απευθείας ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος του συνδυασμού αυτού.

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΙΙ

 

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΙΙ

(Ευρωπαϊκός Αστικός Χάρτης II)

Μανιφέστο για μια νέα αστικότητα

European Urban Charter II - Manifesto for a new urbanity

Ψήφισμα 269 (2008) 

1. Ο πρώτος Ευρωπαϊκός Αστικός Χάρτης, που εγκρίθηκε το 1992 από το Συνέδριο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, αποτέλεσε  ένα θεμελιώδες βήμα για την απαραίτητη αναγνώριση της αστικής πραγματικότητας. Αυτή η πρωτοβουλία ήταν ο πρόδρομος μιας νέας προσέγγισης που ακολουθήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη, η οποία χαρακτηρίστηκε από την υιοθέτηση πολυάριθμων θεμελιωδών κειμένων σχετικά με την πόλη, που εκπονήθηκαν από άλλους διεθνείς οργανισμούς ή από ενώσεις τοπικών αρχών.

2. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, είδαμε βαθιές αλλαγές στις κοινωνίες, τις οικονομίες και τους πολιτισμούς μας. Σε αυτό το πλαίσιο των τοπικών και παγκόσμιων προκλήσεων και της άνευ προηγουμένου ανάπτυξης της αστικοποίησης, το Κογκρέσο αποφάσισε να αναδιατυπώσει μερικές από τις αρχές που περιλαμβάνονται στην αρχική έκδοση του Χάρτη, για να τις συμπληρώσει και να τις ενημερώσει.

3. Με τον Ευρωπαϊκό Αστικό Χάρτη II, το Συνέδριο προτείνει ένα Μανιφέστο για μια νέα αστυκότητα, μια νέα κουλτούρα της αστικής ζωής, που αποσκοπεί στην ενθάρρυνση των ευρωπαϊκών τοπικών αρχών να οικοδομήσουν μια βιώσιμη πόλη.

Η πρόταση της Επιτροπής για τις αρμοδιότητες απέχει «παρασάγγας» από την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση.



Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Ήρθε πρόσφατα στη δημοσιότητα η Έκθεση της Επιτροπής Κοντιάδη με τον τίτλο «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ  ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ». Ο ίδιος ο πρόεδρος της Επιτροπής Καθηγητής Ξενοφών Κοντιάδης με άρθρο του στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» ορίζει το έργο ως ημιτελές  και πράγματι έτσι είναι. Εξάλλου από την αρχή ήταν σαφές ότι η ηγεσία της Κυβέρνησης δεν έχει την πρόθεση να καταστρώσει την μεταρρύθμιση που είναι προ πολλού ώριμη και αναγκαία, δηλαδή την μετατροπή του πιο συγκεντρωτικού κράτους της Ευρώπης σε ένα σύγχρονο κράτος πολυεπίπεδης δημοκρατικής διακυβέρνησης όπως επιτάσσει ο ευρωπαϊκός θεσμικός πολιτισμός. Όπως κατ΄επίφαση όρισε την συγκρότηση του πρωθυπουργικοκεντρικού συστήματος διακυβέρνησης ως «επιτελικό κράτος», έτσι θα ονομάσει ως «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση» μία δειλή και ελεγχόμενη αναδιάταξη του συγκεντρωτικού κράτους με λίγο πιο ισχυρή αποκεντρωμένη διοίκηση και με ελεγχόμενη Αυτοδιοίκηση.

Οι Κοινότητες δυναμώνουν την Τοπική Δημοκρατία

 



Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Με το εκλογικό νομοσχέδιο για την Αυτοδιοίκηση, μεταξύ των άλλων, επιφέρεται ένα καίριο πλήγμα στο θεσμικό σύστημα της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης. Ενώ το νομοσχέδιο δεν αγγίζει τις αρμοδιότητες και την αποστολή των Κοινοτήτων εντούτοις επιχειρεί, διαμέσου των προτεινομένων διατάξεων για τον αριθμό των κοινοτικών συμβούλων και τον περιορισμό των Κοινοτήτων αλλά και του τρόπου εκλογής τους, να περιορίσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο τους. 

Δεν είναι όλες οι Κοινότητες το ίδιο. Διαφορετικός είναι ο ρόλος τους σε Δήμους  που προέρχονται από συνένωση  των παλιών Κοινοτήτων στις δύο διαδοχικές φάσεις των Προγραμμάτων Καποδίστριας και Καλλικράτης, άλλη είναι η ενδοδημοτική αποκέντρωση των παλιών δημοτικών διαμερισμάτων των μεγάλων Δήμων. Όμως κοινή συνισταμένη είναι η αναγκαιότητα να λειτουργούν θεσμικοί ιμάντες αντιπροσώπευσης και συμμετοχής, με δημοκρατική νομιμοποίηση, στις κοιτίδες της συλλογικής ζωής, τα χωριά, στις κωμοπόλεις και στις πόλεις που συναποτελούν έναν διευρυμένο πλέον Δήμο αλλά και πλησιέστερα στις γειτονιές των μεγάλων Δήμων των μητροπολιτικών κέντρων. Οι Κοινότητες είναι ένα πεδίο όπου μπορεί και πρέπει να αναπτυχθεί στις τοπικές κοινωνίες ένα κίνημα διεκδίκησης για περισσότερη δημοκρατία και συμμετοχή των κατοίκων στην Αυτοδιοίκηση.

Αλλαγή του εκλογικού συστήματος των Ο.Τ.Α.: Επιστροφή στα παλιά...

 

Άρθρο του Δημήτρη Ι.Κατσούλη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ

Η κατάργηση της απλής αναλογικής για τις εκλογές της Αυτοδιοίκησης  αποτελεί μία εξίσου εμβληματική «μεταρρύθμιση», όπως εμβληματική και ιδεολογικά φορτισμένη ήταν η καθιέρωσή της από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τον γνωστό πρόγραμμα «Κλεισθένης1». Και στις δύο περιπτώσεις προκρίνονται εμμονές και ιδεολογικοπολιτικές στοχεύσεις ευρύτερες πάντως του θεσμικού πεδίου της Αυτοδιοίκησης.

Ο νομοθέτης του Ν.4555/2018 («Πρόγραμμα Κλεισθένης 1») καθιέρωσε την απλή αναλογική χωρίς να προσαρμόσει αντιστοίχως το σύστημα διακυβέρνησης, παρά την ενίσχυση του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη στην Οικονομική και τις λοιπές διοικητικές επιτροπές. Επικέντρωσε την ρητορική του στην εμβάθυνση δήθεν της δημοκρατικότητας χωρίς να εξασφαλίσει την προγραμματική πλειοψηφία η οποία είναι αναγκαία σε κάθε σύστημα δημοκρατικής διακυβέρνησης. Με τις επιλογές του υπονόμευσε την απλή αναλογική.

Οι προτάσεις της ΚΕΔΕ στην νέα ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών

 


ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΠΡΟΣ

Υπουργό Εσωτερικών κ. Μ. Βορίδη

Αν/ τη Υπουργό Εσωτερικών Σ. Πέτσα

Ιανουάριος 2021

 

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: ένας απολογισμός



Ξενοφών Ι. Κοντιάδης

Αναδημοσίευση από ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ


Πριν από έναν χρόνο συστάθηκε στο υπουργείο Εσωτερικών η επιτροπή για τη μεταρρύθμιση του κράτους και την αναδιάρθρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της οποίας είχα την τιμή να αναλάβω την προεδρία.

Αντικείμενο της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής αποτέλεσε το εγχείρημα μετατροπής της χώρας μας από το πλέον συγκεντρωτικό κράτος της Ευρώπης σε ένα σύγχρονο, ορθολογικό και αποτελεσματικό κράτος με πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Το έργο αυτό απαιτεί σοβαρή μελέτη, εποικοδομητική διαβούλευση και πολιτική τόλμη.

Οι Περιφέρειες, ατμομηχανές της ανάπτυξης

Σταύρος Αρναουτάκης

https://www.politica.gr/

 

Η πανδημία αναδεικνύει νέες ανάγκες. Όχι μόνο για την προστασία της ανθρώπινης ύπαρξης. Αλλά και για την ανθεκτικότητα χωρών και κοινωνιών. Οι επιπτώσεις της δεν περιορίζονται στο υγειονομικό επίπεδο. Στην οικονομία και στην εργασία προβλέπεται να είναι δραματικές. Οι παραγωγικές, οικονομικές, επιχειρηματικές και αναπτυξιακές δραστηριότητες αναμένεται να υποστούν μεγάλα πλήγματα.

Ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται η οποιαδήποτε αυταρέσκεια. Πόσω μάλλον η υποτίμηση των προβλημάτων. Αντιθέτως, απαιτείται η έγκαιρη αντίδρασή μας. Και προπαντός, η θεμελίωση και υλοποίηση ενός εμπροσθοβαρούς σχεδίου, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε με αποτελεσματικότητα τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Πρωτίστως δε, να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις, οι οποίες διανοίγονται μπροστά μας.

Το Ταμείο Ανάκαμψης, παρά τις αμφιταλαντεύσεις και ανακολουθίες του, αποτελεί ένα άλμα προς τα εμπρός. Άλλωστε, οι συμβιβασμοί -ακόμη και οι αχρείαστοι- είναι σύμφυτοι με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σημαντικότερο, η χρηματοδότηση που απέσπασε η Ελλάδα, μάς προσφέρει τη δυνατότητα να αναζωογονήσουμε την οικονομία, να στηρίξουμε την απασχόληση. Στην ουσία, μάς  επιτρέπει, με μια ορθή διαχείριση, να αιμοδοτήσουμε τους τομείς εκείνους που θα διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο για τη μετάβασή μας σε ένα νέο παραγωγικό  και αναπτυξιακό μοντέλο.

Οι τοπικές κοινωνίες μπροστά στην ενεργειακή αλλαγή.




Χάρης Δούκας
Αν. Καθηγητής, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών
 και Μηχανικών Υπολογιστών, ΕΜΠ
το άρθρο δημοσιεύθηκε στο
 Βήμα της Κυριακής (28 Ιουνίου 2020)

Αναδημοσίευση από:https://e-mc2.gr 


Χρειαζόμαστε σημαντικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) τα επόμενα χρόνια, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση. Εκτιμάται ότι οι επενδύσεις σε παγκόσμια κλίμακα θα χρειαστεί να υπερδιπλασιαστούν, από τα περίπου 300 δισ. $ το 2018 σε περισσότερα από 650 δισ. $ κατά μέσο όρο για κάθε έτος την περίοδο 2020-2050, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμης Ενέργειας.

Είναι όμως οι επενδύσεις αυτές κερδοφόρες;

Το προηγούμενο διάστημα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, με την εξαιρετικά πτωτική ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, οι εταιρείες είχαν, για την κάλυψη της, τον άνθρακα ως τελευταία τους επιλογή. Σε πρόσφατη μελέτη του πανεπιστήμιου του Imperial, οι επενδύσεις ΑΠΕ σε Γερμανία και Γαλλία είχαν απόδοση κοντά στο 180% σε μία περίοδο 5 ετών, ενώ οι αντίστοιχες επενδύσεις ορυκτών καυσίμων λίγο πάνω από 20%. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για την ίδια περίοδο, οι επενδύσεις σε πράσινη ενέργεια είχαν αποδόσεις κοντά στο 75%, ενώ οι επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα μετά  βίας προσέγγιζαν το 10%. Στη χώρα μας, η τελευταία δημοπρασία για τις ΑΠΕ (2 Απριλίου) έκλεισε με τιμές κάτω του κόστους παραγωγής των λιγνιτικών μονάδων. Επιπλέον, οι μετοχές των εταιρειών πράσινης ενέργειας ήταν λιγότερο ασταθείς σε διακυμάνσεις, συγκριτικά με αυτές των ορυκτών καυσίμων, τα σχετικά χαρτοφυλάκια των οποίων κατέρρευσαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και τοπική αυτοδιοίκηση



 Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Έχει γραφτεί για την Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία ότι  «αποτελεί έκφραση, οργάνωση και δραστηριοποίηση της «κοινωνίας των πολιτών» και των «άμεσων παραγωγών» και έχει κινηματικά χαρακτηριστικά από «κάτω προς τα πάνω». Αποσκοπεί στην εφαρμογή «κοινωνικών καινοτομιών» και στην ενεργοποίηση του «κοινωνικού κεφαλαίου». Εμπεριέχει μια δυναμική μετασχηματισμού των σχέσεων παραγωγής – διανομής προϊόντων και υπηρεσιών, άρα διαφοροποίησης της οικονομικής βάσης, που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της απασχόλησης και σε μια προοπτική οικονομικής αλλαγής με κοινωνικό πρόσημο. Εφαρμόζει ένα διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο σε σχέση με τις συμβατικές (ιδιωτικές επιχειρήσεις) και το Κράτος (εργοδότη ή πάροχο υπηρεσιών), με τη χρησιμοποίηση – επανεπένδυση των κερδών για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη διεύρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας και την άμβλυνση του κοινωνικού αποκλεισμού και περιθωριοποίησης.» (βλ. Γιάννης Θεοδώρου https://evia2030.blogspot.com/2019/04/blog-post_77.html )

Βέβαια οι θεσμοί της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας ή του Τρίτου Τομέα της οικονομίας έχουν μακρά ιστορία στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο με ποικίλα σχήματα που μπορούν να διακριθούν σε κερδοσκοπικά ή μη κερδοσκοπικά αλλά σε κάθε περίπτωση πάντως όταν επιδιώκεται το κέρδος αυτό επενδύεται πάλι στην κοινωνική επιχείρηση και μεταβάλλεται σε κοινωνική ωφέλεια.

Στην Ελλάδα, οι θεσμοί της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας δεν έχουν έως σήμερα την ανάλογη ανάπτυξη. Οι λόγοι είναι πολλοί και ποικίλοι, μεταξύ αυτών όμως οι κυριότεροι είναι η έλλειψη πολιτικών προώθησης της κοινωνικής οικονομίας εκ μέρους της Πολιτείας, η υποτονική έως ανύπαρκτη ένταξη της στις στρατηγικές προτεραιότητες των πολιτικών δυνάμεων που υποτίθεται ότι υποστηρίζουν τις αρχές και τις αξίες της όπως η συμμετοχική διαχείριση του κοινωνικού κεφαλαίου, η ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, η ανάπτυξη συνεργατικών σχημάτων στην οικονομία κ.ο.κ. Επίσης η ισχυρή παρουσία των πρακτικών του πελατειακού κράτους ενθαρρύνει την ιδιωτική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα η οποία επιτρέπει την εξάρτηση από το πολιτικό και οικονομικό σύστημα ή την συναλλαγή για μία θέση σε δημόσια υπηρεσία και αποθαρρύνει την κοινωνική επιχειρηματικότητα η οποία από τη φύση της οδηγεί στην κοινωνική αυτονομία.

Αποχαιρετισμός στον Παναγιώτη Παπαγιάννη, τον πολίτη, τον αγωνιστή, τον δάσκαλο της Αυτοδιοίκησης


Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Σήμερα έφυγε από την ζωή ένας μεγάλος πολίτης, αγωνιστής και κυρίως ο κορυφαίος σύγχρονος θεωρητικός της ελληνικής Αυτοδιοίκησης, Παναγιώτης Παπαγιάννης.
Για την διαδρομή του Παπαγιάννη στην πολιτική ιστορία του αριστερού κινήματος είναι άλλοι πιο έγκυροι να μιλήσουν αλλά την περιγράφει και ο ίδιος στα αυτοβιογραφικά του κείμενα. Νεαρός επονίτης από την Μεσσήνη και μετά νεαρός φοιτητής της Νομικής γνώρισε την παρανομία, την φυλακή και την εξορία αλλά και την κοινωνική και πολιτική καταξίωση μέσα από την πρωτοπόρα πολιτική του διαδρομή στην Αυτοδιοίκηση όπου προδικτατορικά εκλέχθηκε Δήμαρχος Χολαργού.
Για την συμβολή του στην Αυτοδιοίκηση μπορώ να καταθέσω μία όσο γίνεται πιο αντικειμενική θέση. Ο Παναγιώτης Παπαγιάννης είναι μία ξεχωριστή  περίπτωση αυτοδιοικητικού πολιτικού που επεδίωκε και κατόρθωνε να υπηρετεί και να αλληλοτροφοδοτεί την θεωρία και την πράξη. Σε ένα θεσμικό και πολιτικό χώρο που η θεωρία ήταν πάντα στο περιθώριο ο Παναγιώτης Παπαγιάννης κατόρθωσε να την αναδεικνύει, να την εμπλουτίζει, να την δένει με την πράξη και να την καθιστά εργαλείο πολιτικής και θεσμικής διαπαιδαγώγησης.

Το "Βοήθεια στο Σπίτι" τώρα δικαιώνεται....!!!


Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη
Την ώρα τούτη οι προβολείς δικαιωματικά πέφτουν στο κεντρικό κράτος γιατί αυτό έχει την ευθύνη της λήψης των μέτρων πολιτικής προστασίας λόγω της πανδημίας, έτσι θα γινόταν ακόμη και εάν δεν ήταν το πιο συγκεντρωτικό της Ευρώπης.
Την ίδια ώρα Δήμοι και Περιφέρειες στο μέτρο των δυνατοτήτων τους οργανώνουν τις δικές τους πρωτοβουλίες και ενισχύουν τις δικές τους υπηρεσίες.
Ιδιαίτερα στους Δήμους η υγειονομική κρίση θα δείξει – ιδιαίτερα εκεί όπου δεν είχε την ανάλογη εκτίμηση- ότι η οργάνωση και προστασία του κοινωνικού ιστού μέσα από ένα λειτουργικό σύστημα μέτρων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, κοινωνικής φροντίδας και προστασίας είναι ίσως το σημαντικότερο πεδίο της πολιτικής τους και για την εποχή της κανονικότητας που αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει.
Τούτες τις ώρες όμως  δικαιώνονται θεσμοί και εργαζόμενοι που επί σχεδόν είκοσι χρόνια έχουν αναδείξει, πολλές φορές και με αυταπάρνηση, την κοινωνική φροντίδα σε κάθε σπίτι που την είχε ανάγκη. Ο λόγος για το Πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι».
Οι Δήμοι διαθέτοντας τις δομές του «Βοήθεια στο Σπίτι» είχαν την ευκαιρία σε καιρούς «υγειονομικής ειρήνης» να καταγράψουν ανάγκες και να μετρήσουν δυνατότητες. Όσοι δε το έκαναν τώρα αισθάνονται την ανάγκη και ίσως κατανοούν το τεράστιο λάθος.

Πολυεπίπεδη Δημοκρατική Διακυβέρνηση- Ένα σχέδιο αλλαγής του κράτους



Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη


ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Το σχέδιο για την αλλαγή στο Κράτος, για την μετάβαση σε ένα κράτος αποκεντρωμένο. δημοκρατικό και συμμετοχικό, το σχέδιο για την πολυεπίπεδη δημοκρατική διακυβέρνηση -  στην παρούσα ιστορική συγκυρία και δεδομένου ότι το ελληνικό είναι το πιο συγκεντρωτικό και γιαυτό αναποτελεσματικό κράτος της Ευρώπης -  δεν μπορεί παρά να είναι στον πυρήνα της στρατηγικής για την προοδευτική πολιτική ηγεμονία.
Οι λόγοι που το κρατούν το ελληνικό κράτος συγκεντρωτικό είναι ιστορικοί και δομικοί ενώ παράλληλα αναπαράγεται και γιαυτό συντηρείται η πελατειακή σχέση των επιπέδων του πολιτικού και διοικητικού συστήματος με αρνητικές επιπτώσεις στην αναπτυξιακή, οικονομική και παραγωγή διαδικασία.
Από το 1981 έως και το 2010 συντελέστηκαν κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που μετέβαλαν την εικόνα του συγκεντρωτισμού ως προς τις δομές και μετέφεραν την Αυτοδιοίκηση από το περιθώριο στο επίκεντρο του πολιτικού και διοικητικού συστήματος. Όλες υπήρξαν έργο των Κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ με κορυφαίες  την ίδρυση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, το Πρόγραμμα Ιωάννης Καποδίστριας και το Πρόγραμμα ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ. Αξιοσημείωτη επίσης είναι η εισαγωγή αναπτυξιακών θεσμών και εργαλείων που εμπέδωσαν τον αναπτυξιακό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.
Παρόλα αυτά όμως το κράτος παρέμεινε συγκεντρωτικό γιατί οι μεταρρυθμίσεις δεν κέρδισαν στο πιο κρίσιμο μέτωπο, στο μέτωπο της αποκέντρωσης της εξουσίας με την μεταφορά σημαντικών λειτουργιών και αρμοδιοτήτων για όλες τις δημόσιες πολιτικές και συνακόλουθα στο μέτωπο της αποκέντρωσης των αντίστοιχων πόρων και των λειτουργικών, υλικών και άυλων, μέσων. Οι απόπειρες που έγιναν με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και το Πρόγραμμα Καλλικράτης αφυδατώθηκαν ή ματαιώθηκαν.
Τα χρόνια της κρίσης η Αυτοδιοίκηση ενώ κρατήθηκε όρθια και κράτησε όρθια την κοινωνία μέσα από ένα δίκτυο κοινωνικών πολιτικών τελικά υποχώρησε και υπέστη απώλειες τόσο στις αρμοδιότητες όσο κυρίως στην οικονομική και δημοσιονομική της αυτοτέλεια. Η κρίση ενίσχυσε τον συγκεντρωτισμό.

Η «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των ΟΤΑ» στο Σχέδιο Νόμου του ΥΠΕΣ


Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη


Το Σχέδιο Νόμου «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ρύθμιση ζητημάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις» που είναι ήδη προς συζήτηση και ψήφιση στην Βουλή  φέρει τον πιο πάνω μεγαλειώδη τίτλο.
Η «στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης», των Δήμων και των Περιφερειών δηλαδή  συνοψίζεται :
Ø  Στην ανασύνθεση Επιτροπής του άρθρου 266Α του ν.3852/2010 που είχε εισαχθεί με το άρθρο 177 του Ν.4555/2018 (Κλεισθένης) με τον τίτλο – τότε- Επιτροπή Χωρικού και Αναπτυξιακού Σχεδιασμού  Τοπικού και Περιφερειακού Επιπέδου ενώ τώρα μετονομάζεται σε «Επιτροπή Αναπτυξιακού Σχεδιασμού Τοπικού και Περιφερειακού Επιπέδου.
Ø  Στη σύσταση Τεχνικής Βοήθειας σε όλα τα Προγράμματα του Υπουργείου Εσωτερικών που χρηματοδοτούν την Αυτοδιοίκηση καθώς και στους ΟΤΑ η οποία διατίθεται για τη διαχείριση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων διαμέσου των Αναπτυξιακών Οργανισμών ή εξωτερικών συνεργατών.
Ø  Συγκροτούνται νέες Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες με τον τίτλο « Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης» στους οποίους μετέχουν Δήμοι, Περιφέρειες και Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων  και ουσιαστικά υποκαθιστούν τις υφιστάμενες Αναπτυξιακές Εταιρείες της Αυτοδιοίκησης. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί υπάγονται στο καθεστώς του ν.4548/2018 (νέο δίκαιο Ανωνύμων Εταιριών) και προορίζονται να αναλάβουν την διαχείριση και εφαρμογή των αναπτυξιακών χρηματοδοτικών προγραμμάτων καθώς και την υποστήριξη των ΟΤΑ ως προς την διαχείριση των έργων, την παροχή τεχνικών υπηρεσιών ή ακόμη και την λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης.
Ø  Ανατίθεται η τεχνική διοικητική και επιχειρησιακή υποστήριξη των Δήμων που δεν έχουν τεχνική διαχειριστική επάρκεια ή έχουν ελλείψεις στην Τεχνική τους Υπηρεσία, στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς, την ΕΕΤΑΑ ή σε άλλους φορείς με προγραμματικές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ τους.
Ø  Οι υπηρεσίες Δόμησης (Πολεοδομία) ανατίθεται στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς, στην ΕΕΤΑΑ ή σε Δίκτυα Δήμων ενώ το ίδιο μπορεί να γίνεται και για τις Τεχνικές Υπηρεσίες.
Ø  Οι προσλήψεις του μονίμου προσωπικού για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν από τις παραπάνω υπηρεσίες για τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς θα γίνονται διαμέσου του ΑΣΕΠ ενώ του προσωπικού ιδιωτικού δικαίου Ορισμένου Χρόνου θα γίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού (με έλεγχο από το ΑΣΕΠ).

Αποκέντρωση των λιμανιών στους Δήμους.


Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων προς την Αυτοδιοίκηση, μία χρονίως ανεκπλήρωτη θεσμική τομή,  καθοριστική για τον εκσυγχρονισμό κράτους και την  αναγέννηση της δημοκρατίας, είναι πάλι στο προσκήνιο ένεκα της Επιτροπής που συγκρότησε ο Υπουργός Εσωτερικών.
Είχε πάντως προηγηθεί η νομοθέτηση του ψευδεπιγράφως λεγόμενου «επιτελικού κράτους» και ακολούθησαν και άλλα νομοθετήματα που παγίως υποκλέπτουν αρμοδιότητες της  Αυτοδιοίκησης ή δεν τις μεταφέρουν όσα στοιχειωδώς δικαιούται.  Σε αυτά προστίθεται και η ανησυχία για την κατάργηση των δημοτικών λιμενικών ταμείων και την μεταφορά τους στο Υπουργείο Ναυτιλίας.
Η αρμοδιότητα της διαχείρισης των λιμένων υπήρξε μία παλιά διεκδίκηση των Δήμων που υλοποιήθηκε σε ελάχιστες περιπτώσεις σε σχέση με τον αριθμό των Δήμων που έχουν στα όρια τους λιμάνια. Συγκεκριμένα λειτουργούν 75 Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία, τα περισσότερα στα νησιά.  Αρκετά λιμενικά ταμεία παρέμειναν στο Κράτος  ως εστίες κομματικών διορισμών και εξυπηρέτησης κομματικής πελατείας.
Ακόμη και όταν στα μεγάλα λιμάνια δημιουργήθηκαν οι 12 Ανώνυμες Εταιρίες, οι Οργανισμοί Λιμένος και εκεί συνεχίστηκε η πεπατημένη των κομματικών διορισμών και του βολέματος των κομματικών στελεχών της επαρχιακής κομματικής ιεραρχίας. Η περίπτωση βέβαια του Οργανισμού Λιμένων Εύβοιας, του μοναδικού πολυλιμενικού οργανισμού ο σκοπός της πελατειακής και κομματικής και όχι μόνο εκμετάλλευσης θα μπορούσε να αποτελέσει και αντικείμενο διδακτορικής διατριβής στην πολιτική επιστήμη!!!
Από τις προηγούμενες δεκαετίες το Κράτος δίσταζε να χάσει τα λιμενικά ταμεία για τους λόγους που προαναφέραμε. Αλλά και η τοπική αυτοδιοίκηση υπήρξε διστακτική και άτολμη τόσο για να τα διεκδικήσει όσο και για να τα διαχειριστεί με τρόπο αποτελεσματικό και παραδειγματικό.

Διεθνείς Συνεργασίες ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού: Τύποι και ενέργειες υλοποίησης και έγκρισης. Η νέα εγκύκλιος του ΥΠΕΣ


Αρ. Εγκυκλίου ΥΠΕΣ 2/4166/21.1.2020

Κατόπιν της πρόσφατης ανάληψης των καθηκόντων των αιρετών εκπροσώπων των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών που αναδείχθηκαν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου και της 2ας Ιουνίου 2019, αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών των δήμων και των περιφερειών, σας υπενθυμίζουμε τα εξής:
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 219-220 του ν.3463/2006 και τις όμοιες των άρθρων 96, 101, 202 και 203 του ν.3852/2010, οι δήμοι και οι περιφέρειες αντιστοίχως συνεργάζονται με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και με λοιπούς φορείς της αλλοδαπής, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για τη συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα πόλεων και περιφερειών, αδελφοποιήσεις πόλεων (μόνον οι δήμοι), σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, πρωτοβουλίες της ΕΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και σε πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις και συμφωνίες για την αντιμετώπιση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος.
Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 108-114 του ν.4483/2017, οι ΟΤΑ της χώρας μας συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας για την προαγωγή της εδαφικής συνεργασίας και συνοχής.
Για τη συμβατότητα όλων των ανωτέρω δράσεων των δήμων και των περιφερειών με τις εθνικές πολιτικές, την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, σε σχέση με το εύρος των αρμοδιοτήτων τους και με την επιφύλαξη των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας απαιτείται η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής του άρθρου 4 παρ. 2β του ν.3345/2005 (ΦΕΚ 138 Α΄), όπως κάθε φορά ισχύει που λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του ΥΠ.ΕΣ., του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (μόνο στην περίπτωση συζήτησης θεμάτων των ΕΟΕΣ) και των ενώσεων των οργανισμών της τοπικής αυτοδιοίκησης (ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ). Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αναλογικά και για τους Συνδέσμους των ΟΤΑ. Πιο αναλυτικά: